II SA/Łd 851/13

Dnia 12 grudnia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Anna Łyżwa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2013 roku przy udziale --- sprawy ze skargi M. K. - S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie wymagań weterynaryjnych dla nawozów organicznych i polepszaczy gleby postanawia: 1. umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne; 2. zasądzić od [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii na rzecz skarżącej M. K.-S. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. LS Decyzją z dnia [...] nr [...] Powiatowy Lekarz Weterynarii w Ł. działając na podstawie art. 3 ust. 2 pkt. 5 lit b ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej oraz art. 104 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. zabezpieczył 10.150 kg nawozu organicznego (suplementu) wzbogacającego podłoże do produkcji pieczarek do czasu otrzymania wyników badań laboratoryjnych z laboratorium referencyjnego w P. (pkt 1) oraz zobowiązał M. K. - S. do przechowania 10.150 kg nawozu organicznego (suplementu) wzbogacającego podłoże do produkcji pieczarek w magazynie znajdującym się na terenie zakładu (pkt 2). W motywach decyzji organ wskazał, że w trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu 4 kwietnia 2013 r. stwierdzono, że na terenie zakładu znajduje się 10.150 kg nawozu organicznego (suplementu) wzbogacającego podłoże do produkcji pieczarek. Z zakwestionowanej partii pobrano próbki do badań laboratoryjnych i do czasu otrzymania wyników badań polecono właścicielce firmy zabezpieczenie znajdującego się na terenie firmy nawozu organicznego (suplementu). Od powyższej decyzji odwołała się M. K. – S. podnosząc, że zakład produkujący podłoże pod uprawę pieczarek działa na podstawie decyzji nr [...], zgodnie z którą nadzór weterynaryjny obejmuje wszelkie składniki produkcji a skład zatrzymanego suplementu, zdaniem strony, niewiele różni się od składników organicznych, wykorzystywanych zwyczajowo w procesie produkcji podłoża. Decyzją z dnia [...] nr [...], znak [...] [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii na podstawie art. 138 § 1 pkt. K.p.a., § 2 pkt 13 lit b rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 24 października 2012 r. w sprawie wymagań weterynaryjnych dla nawozów organicznych i polepszaczy gleby, wytworzonych z produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, produktów pochodnych lub z udziałem tych produktów (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 1216), art. 8 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (j.t. Dz.U. 2008 r., nr 213, poz. 1342 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania M. K. – S., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i zabronił umieszczania na rynku i handlu podłożami do uprawy roślin (pieczarek), przeznaczonych do bezpośredniego rzez ludzi, zawierającymi nawóz organiczny. W motywach rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał, że decyzją nr [...] z dnia [...]. PLW zatwierdził stronę jako spełniającą warunki weterynaryjne dla zakładów technicznych określone w rozporządzeniu (WE) 1774/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 3 października 2002 r ustanawiającym przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi. W ocenie organu II instancji na mocy tej decyzji strona jest uprawniona do wykorzystywania w produkcji podłoża do uprawy pieczarek ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego, również innych niż pomiot kurzy. Granicą tego uprawnienia są powszechnie obowiązujące akty prawa krajowego oraz wspólnotowego. W dniu 5 kwietnia 2013 r. PLW przeprowadził u strony kontrolę, podczas której stwierdził, że wyżej wymieniony podmiot wykorzystuje do produkcji podłoża suplement - dodatek w którego skład wchodzą przetworzone białka pochodzenia zwierzęcego tj. pióra, mączki mięsno - kostne, produkty pochodne. Kontrola wykazała, że w wytwórni znajdują się cztery dokumenty handlowe systemu TRACESS wystawione przez firmę SuperChamp Kievitsham 22 5333 Hoenzadriel Holandia (NL) potwierdzające dostawę materiału kategorii 3 do firmy "A". Z partii, której dostawę potwierdza dokument handlowy z [...] PLW pobrał 2 próbki do badania. Identyfikacja towaru opisanego w dokumencie wskazuje, że jest to drobiowe przetworzone białko zwierzęce (mączka mięsno-kostna). Ze sprawozdań z badań z dnia 8 kwietnia 2013 r. wykonanych w Zakładzie Higieny Weterynaryjnej w Ł. wynika, że w skład badanego materiału wchodzą składniki pochodzące ze zwierząt lądowych oraz ryb, co jest niezgodne z deklaracją producenta zawartą w dokumencie handlowym. Wyniki badań zostały potwierdzone dnia 16 kwietnia 2013 r. w Krajowym Laboratorium Referencyjnym Państwowego Instytutu Weterynaryjnego Państwowego Instytutu Badawczego w P. W dniu 5 kwietnia 2013 r. strona holenderska umieściła w systemie TRACESS dokument handlowy zastępujący dokument z [...]. Identyfikacja towaru opisanego w dokumencie zmieniającym wskazuje, że przesłany do firmy A towar jest nawozem organicznym. Powołując się na przepis § 2 pkt. 13 lit b rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 24 października 2012 r. w sprawie wymagań weterynaryjnych dla nawozów organicznych i polepszaczy gleby, wytworzonych z produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, produktów pochodnych lub z udziałem tych produktów, organ II instancji wskazał, że aby nawóz organiczny mógł być wykorzystany do uprawy roślin przeznaczonych do bezpośredniego spożycia przez ludzi musi być wysiany co najmniej rok przed zasadzeniem roślin. Specyfika produkcji pieczarek uniemożliwia przygotowanie podłoża w takim cyklu produkcyjnym co oznacza że nie jest możliwym stosowanie do ich produkcji nawozów organicznych, co uzasadniało podjęcie decyzji z dnia [...]. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi M. K. - S., reprezentowana przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego zarzuciła: 1. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 104 § 1 K.p.a. w zw. z art. 107 § 1 K.p.a. oraz naruszenie przepisu art. 10 § 1 i 3 K.p.a. dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, poprzez niedostrzeżenie przez organ II instancji uchybień decyzji I instancji polegających na: - naruszeniu art. 104 § 1 K.p.a. w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt polegającym na rozstrzygnięciu sprawy decyzją administracyjną pomimo, iż ustanowienie zabezpieczenia w postaci zabezpieczenia nawozu organicznego do czasu otrzymania wyników badań laboratoryjnych oraz zobowiązanie skarżącego do przechowania nawozu organicznego w magazynie znajdującym się na terenie zakładu skarżącego nie stanowi rozstrzygnięcia co do istoty sprawy ani nie mieści się w katalogu rozstrzygnięć, które mogą być przedmiotem decyzji powiatowego lekarza weterynarii, przewidzianego ustawą o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt; - naruszeniu art. 107 § 1 K.p.a., polegającym na wydaniu decyzji, niezawierającej elementów wymaganych ustawą to jest bez wskazania podstawy prawnej rozstrzygnięcia, na podstawie której organ I instancji byłby uprawniony do wydania orzeczenia o zabezpieczeniu, a także niezawierającej wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji wraz z przytoczeniem przepisów prawa na podstawie których została wydana; - naruszeniu art. 10 § 1 i 3 K.p.a., polegającym na tym, iż przed organem I instancji skarżącemu nie został zapewniony czynny udział w postępowaniu w wyniku braku zawiadomienia skarżącego o możliwości zaznajomienia się z aktami sprawy ani też nie utrwalono w aktach postępowania w formie adnotacji przyczyn odstąpienia od powyższego obowiązku, podczas gdy zgodnie z zasadą czynnego udziału strony w postępowaniu, powinna ona mieć możliwość zaznajomienia się z aktami sprawy i wypowiedzenia jeszcze przed wydaniem decyzji kończącej postępowanie przed organem I instancji; 2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 15 K.p.a., polegające na przełamaniu zasady dwuinstancyjności, poprzez wydanie przez organ II instancji, po rozpoznaniu odwołania od decyzji organu I instancji w przedmiocie zabezpieczenia, decyzji w szerszych granicach przedmiotowych, to jest decyzji o zakazie umieszczania na rynku i handlu podłożami do uprawy roślin, przeznaczonych do bezpośredniego spożycia przez ludzi, zawierającego nawóz organiczny, podczas, gdy z istoty zasady dwuinstancyjności wynika, że przedmiotem rozpoznania i rozstrzygnięcia przez organ II instancji winna być sprawa administracyjna w takich samych granicach podmiotowych i przedmiotowych jak sprawa rozpoznawana przed organem I instancji, co stanowi rażące naruszenie prawa w myśl art. 156 § 1 pkt 2. 3. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 104 K.p.a. w zw. z art. 107 § 1 i 3 K.p.a. w zw. z art. 8 K.p.a. i art. 11 K.p.a., poprzez sporządzenie treści rozstrzygnięcia decyzji II instancji w sposób uniemożliwiający precyzyjne ustalenie zakresu wynikających dla skarżącego obowiązków, co uniemożliwia prawidłowe wykonanie tej decyzji oraz odtworzenie i dokonanie kontroli procesu dochodzenia przez organ do treści wydanego rozstrzygnięcia, a w konsekwencji prowadzi do naruszenia zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej oraz naruszenia zasady przekonywania, zobowiązującej organ do dołożenia szczególnej staranności w uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć, zwłaszcza tych, które nakładają na stronę określone nakazy i zakazy. 4. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest § 2 pkt 13 b) rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 24 października 2012 r. w sprawie wymagań weterynaryjnych dla nawozów organicznych i polepszaczy gleby, wytworzonych z produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego poprzez jego błędną wykładnię i jego zastosowanie polegające na uznaniu, że skoro specyfika produkcji pieczarek uniemożliwia przygotowanie stanowiska do ich uprawy na rok przed jej rozpoczęciem, to okoliczność ta, z uwagi na treść powołanego wyżej przepisu, czyni niemożliwym zastosowanie do produkcji podłoża do uprawy pieczarek nawozów organicznych i polepszaczy gleby, wytworzonych z produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, w sytuacji, wykładania językowa wyżej wymienionego przepisu prowadzi do wniosku, że nie znajduje on zastosowania na gruncie stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie. Wobec tak sformułowanych zarzutów strona skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji organów obu instancji bądź ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zwrot kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego. Decyzją z dnia [...] nr [...], znak: [...] [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii działając na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – przywoływanej dalej w tekście jako "p.p.s.a.", w zw. z § 3 pkt 1, § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie określenia spraw rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych przez powiatowego lekarza weterynarii (Dz.U. z 2007 r. Nr 2. poz. 20 ze zm.), art. 54 ust. 1 i 2 lit. a) i b) Rozporządzenia (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz.U. UE L nr 165 z dnia 30 kwietnia 2004 r., s. 1 z późniejszymi zmianami), po rozpatrzeniu skargi na ostateczną decyzję [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia [...], nr [...], znak [...], skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, 1. uwzględnił skargę w całości, 2. uchylił w całości decyzję [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia [...] nr [...], znak [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii w Ł. z dnia [...] nr [...], 3. umorzył postępowanie pierwszej instancji. Powyższą decyzję doręczono pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu 28 sierpnia 2013 r. i nie została ona zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Odpowiadając na skargę [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii reprezentowany przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego wniósł o umorzenie postępowania, wskazując, iż w całości podzielił zasadność zarzutów skargi, czemu dał wyraz w decyzji autokontrolnej z dnia [...]. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 26 sierpnia 2013 r. pełnomocnik strony skarżącej został wezwany do wypowiedzenia się w terminie 7 dni, czy wobec wydania przez [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii decyzji z dnia [...] nr [...], podtrzymuje swoją skargę na decyzję nr [...] z dnia [...]. Odpowiadając na powyższe wezwanie, pełnomocnik strony skarżącej oświadczył, że strona skarżąca w całości podtrzymuje skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Postępowanie sądowe w niniejszej sprawie z uwagi na jego bezprzedmiotowość podlegało umorzeniu. Zgodnie z treścią przepisu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż skuteczne cofnięcie skargi lub śmierć strony. W rozpoznawanej sprawie, zaskarżona decyzja została wyeliminowana z obrotu prawnego, na skutek podjętych przez organ, w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a., czynności autokontrolnych. Mianowicie decyzją z dnia [...] nr [...], znak: [...] [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii działając między innymi na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. uwzględnił skargę w całości (pkt 1), uchylił w całości decyzję [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia [...] nr [...], znak [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii w Ł. z dnia [...] nr [...] (pkt 2) i umorzył postępowanie pierwszej instancji (pkt 3). Z poczynionych przez Sąd ustaleń z urzędu wynika, że decyzja autokontrola nie została zaskarżona do tutejszego Sądu. W tej sytuacji nie budzi wątpliwości fakt, że przestał też istnieć przedmiot zaskarżenia, czyniąc wydanie wyroku w badanej sprawie zbędnym. W judykaturze ugruntował się pogląd, podzielany zresztą w pełni przez skład orzekający w tej sprawie, że z bezprzedmiotowością postępowania sądowoadministracyjnego "z innych przyczyn" w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. będziemy mieć do czynienia, kiedy w toku tego postępowania, a przed wydaniem wyroku przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia. Taka sytuacja zaistnieje w szczególności wówczas, gdy zaskarżona decyzja zostanie pozbawiona bytu prawnego w nadzwyczajnym wewnątrzadministracyjnym postępowaniu kontrolnym (np. w wyniku stwierdzenia jej nieważności) lub w rezultacie skorzystania przez organ, którego decyzja została zaskarżona, z uprawnień autokontrolnych przewidzianych w art. 54 § 3 tej ustawy i uchylenia jej, wygaśnięcia decyzji obarczonej terminem ustawowym lub ustalonym w decyzji (por. wyrok NSA z dnia 25 października 2005 r. sygn. akt II OSK 85/05, Lex nr 188791). Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w punkcie pierwszym sentencji postanowienia orzekł o umorzeniu postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi. O kosztach postępowania należnych stronie skarżącej od organu orzeczono w punkcie drugim postanowienia na podstawie art. 201 § 1 p.p.s.a. LS