II SA/Łd 856/04
WyrokWSA w Łodzi2005-10-20
Skład orzekający: Anna Stępień, Jolanta Rosińska, Ewa Cisowska-Sakrajda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zmiana sposobu użytkowania pawilonu handlowego na cukiernio-kawiarnię, dokonana przed wejściem w życie nowelizacji Prawa budowlanego z 2004 r., wymagała uzyskania pozwolenia na przebudowę i zmianę sposobu użytkowania obiektu, a jeśli tak, to jakie obowiązki nakładały na inwestora przepisy obowiązujące w dacie tej zmiany?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zmiana sposobu użytkowania pawilonu handlowego na cukiernio-kawiarnię, dokonana w 1998 r., stanowiła samowolną zmianę sposobu użytkowania w rozumieniu art. 71 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją z 2004 r. Wymagała ona uzyskania pozwolenia właściwego organu, którego skarżąca nie uzyskała. W związku z tym, organy nadzoru budowlanego prawidłowo nałożyły na skarżącą obowiązki określone w art. 51 ust. 1 pkt 1 i ust. 5 Prawa budowlanego, uzasadniając nałożenie obowiązku przedłożenia inwentaryzacji i opinii technicznej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującej T. S. przedłożenie inwentaryzacji zrealizowanych robót budowlanych w budynku użytkowanym jako cukiernio-kawiarnia, wraz z opinią o stanie technicznym i uzgodnieniami, a także projektu budowlanego uwzględniającego zmiany mające na celu doprowadzenie budynku do stanu zgodnego z prawem. Organ I instancji ustalił, że budynek, pierwotnie pawilon handlowy, został samowolnie zmieniony sposób jego użytkowania na cukiernio-kawiarnię, co wpłynęło na warunki higieniczno-sanitarne. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił część decyzji dotyczącą obowiązku przedłożenia projektu budowlanego warunkowo, a w pozostałej części utrzymał decyzję organu I instancji. T. S. wniosła skargę do WSA, kwestionując ustalenia organów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Stępień (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Asesor WSA Ewa Cisowska-Sakrajda, Protokolant: Referent - stażysta Izabela Wędrak, po rozpoznaniu w dniu 20 października 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi T. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...], znak: [...] w przedmiocie zobowiązania do przedłożenia określonych dokumentów oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] Nr [...], znak: [...] wydaną na podstawie art. 104 k.p.a. oraz art. 71 ust. 3, art. 51 ust. 1 pkt 2 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ( tekst jednolity: Dz.U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. nakazał T. S. przedłożyć w terminie czterech miesięcy od daty uprawomocnienia się przedmiotowej decyzji inwentaryzację zrealizowanych robót budowlanych w budynku użytkowanym obecnie jako cukiernio – kawiarnia, położonym w D. przy ul. A 1 na działce nr ewid. [...] z opinią o stanie technicznym budynku i uzgodnieniami wynikającymi z przepisów prawa oraz projekt budowlany uwzględniający zmiany i przeróbki mające na celu doprowadzenie tego budynku do stanu zgodnego z prawem wraz z opiniami, uzgodnieniami wynikającymi z przepisów prawa.
W uzasadnieniu organ I instancji podał, że w dniu 25 czerwca 2003r. wszczęto z urzędu postępowanie w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania pawilonu handlowego na kawiarnię. W wyniku przeprowadzonej w dniu 18 lipca 2003r. kontroli ustalono, że na działce nr ewid. [...] położonej w D. przy ul. A 1, stanowiącej własność Spółdzielni Mieszkaniowej "B", znajduje się budynek użytkowany przez T. S. jako cukiernio - kawiarnia.
Przedmiotowy budynek został zrealizowany na podstawie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia [...], Nr [...] o pozwoleniu na budowę pawilonu handlowego. Na podstawie okazanego do wglądu przez użytkownika obiektu projektu budowlanego zatwierdzonego wymienioną decyzją i projektu zamiennego stwierdzono, że budynek w obecnym stanie nie odpowiada założeniom projektowym. W budynku wykonano drzwi wejściowe w elewacji północnej, podczas gdy projektowane były w elewacji wschodniej i wykonano dodatkowe okna. Jednocześnie organ I instancji stwierdził, że zmiany te uwzględnione są w projekcie zamiennym.
W miejscu ściany konstrukcyjnej o grubości 25 cm między pomieszczeniem handlowym a magazynem towarów wykonano podciąg żelbetowy na długości około 4 m, lecz brak jest dokumentów zatwierdzających tę zmianę konstrukcji obiektu. Wykonanie podciągu żelbetowego w miejscu projektowanej ściany spowodowało, że magazyn towarów przy pomieszczeniu łazienki z WC został włączony do pomieszczenia handlowego. W miejscu magazynu towarów urządzony jest bufet z alkoholami i napojami dla konsumentów. Zlikwidowano drzwi z komunikacji do pomieszczenia socjalnego i łazienki z WC, a w obrębie komunikacji, gdzie zlikwidowano drzwi, wykonano dodatkowe WC dla konsumentów.
Użytkownik nie okazał dokumentów dotyczących oddania obiektu do użytku. Na podstawie kserokopii dokumentów Urzędu Rejonowego w W. przekazanych przez Starostwo Powiatowe w P. "Załącznik do Dz.1 sprawozdania I – 04 za 1994r. Arkusz Nr 2, wykaz budynków przekazanych do użytku w roku sprawozdawczym" ustalono, że pod pozycją nr 16 jest zarejestrowany budynek oznaczony symbolem "20" z lokalizacją: G. S., D., ul. A dz. nr [...] o powierzchni 495m2, oddany do użytku w sierpniu 1994r. Zgodnie z objaśnieniem do tego sprawozdania znajdującym się w aktach sprawy – kserokopia Dz.Urz. GUS Nr 18 z 1993r. przekazanym przez [...] Urząd Wojewódzki w Ł. Delegatura w S., symbol "20" dotyczy sklepów i hurtowni. Z informacji przekazanej przez Urząd Miasta i Gminy w D. wynika, że w przedmiotowym budynku już od dnia 18 lutego 1994r. była prowadzona działalność gospodarcza sklep - hurtownia ( handel artykułami ogólnospożywczymi, przemysłowymi i chemicznymi ), a w okresie od dnia 1 marca 1995r. do dnia 19 września 1996r. poszerzono działalność o produkcję odzieży. W okresie od dnia 1 kwietnia 1997r. do dnia 1 września 1997r. zrezygnowano z powyższej działalności. Następnie w okresie od dnia 1 września 1999r. ponownie prowadzono w/w działalność do dnia 11 marca 2003r. bez działalności związanej z produkcją odzieży z tym, że od dnia 1 kwietnia 2001r. poszerzono działalność o handel odzieżą oraz usługi remontowo – budowlane.
Z informacji tej wynika również, że od dnia 9 marca 1998r. prowadzona jest w tym obiekcie cukiernio - kawiarnia. Prowadzenie w przedmiotowym budynku tego rodzaju działalności potwierdzają również protokół z dnia 23 kwietnia 1998r. Terenowej Stacji Sanitarno - Epidemiologicznej w W. z odbioru kawiarni w D. przy ul. A 1, decyzja z dnia [...] znak: [...] Państwowego Terenowego Inspektora Sanitarnego w W. wyrażającego zgodę na uruchomienie kawiarni, umowa dzierżawy placu 1/2000 pod cukiernio - kawiarnię zawarta z dnia 3 stycznia 2000r. ze Spółdzielnią Mieszkaniową "B" w D., decyzja z dnia [...] znak: [...] Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. wprowadzająca zakaz żywienia zbiorowego, jak również form uzupełniających typu, np. Fast Food, smażalni półfabrykatów, itp. w cukiernio - kawiarni T. S.
Poza tym okoliczność prowadzenia w przedmiotowym obiekcie cukiernio - kawiarni potwierdza kontrola przeprowadzona w dniu 18 lipca 2003r.
W konkluzji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P., powołując się na treść art. 71 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane stwierdził, że wprowadzone zmiany wpływają na zmianę warunków higieniczno - sanitarnych i pracy w obiekcie, w związku z czym inwestor przed wykonaniem tych zmian powinien był uzyskać pozwolenie na przebudowę i zmianę sposobu użytkowania obiektu będącego przedmiotem postępowania oraz zaznaczył, iż niewykonanie w terminie określonych w decyzji obowiązków spowoduje wydanie decyzji nakazującej doprowadzenie przedmiotowego obiektu do stanu poprzedniego.
W odwołaniu od powyższej decyzji T. S. wniosła o jej zmianę poprzez umorzenie postępowania w niniejszej sprawie jako bezprzedmiotowego, ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu strona podała, że przedmiotowy pawilon handlowy został wybudowany w 1993r. na podstawie prawomocnej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w W. o pozwoleniu na budowę z dnia [...] Nr [...].
Z początkiem 1994r. przystąpiła do użytkowania powyższego obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem tj. jako pawilonu handlowego, co potwierdza Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. w uzasadnieniu swej decyzji. T. S. zaprzeczyła ustaleniu, iż dokonała zmiany sposobu użytkowania podnosząc, iż w obiekcie tym handluje gotowymi produktami i nie prowadzi żadnej działalności związanej ze świadczeniem usług, a lokal ten jest samoobsługowym. Pozwolenie na budowę obejmowało budowę pawilonu handlowego bez jednoznacznego określenia rodzaju działalności handlowej, która będzie w nim prowadzona. Tym samym, zdaniem strony, zarzut samowolnej zmiany sposobu użytkowania nie znajduje żadnego uzasadnienia faktycznego i prawnego, tym bardziej, że posiada wszystkie dokumenty wymagane zgodnie z obowiązującym w owym czasie prawem.
T. S. zakwestionowała także prawidłowość decyzji organu I instancji w zakresie nałożonego obowiązku przedłożenia projektu budowlanego uwzględniającego zmiany i przeróbki mające na celu doprowadzenie tego budynku do stanu zgodnego z prawem wraz z opiniami i uzgodnieniami wynikającymi z przepisów prawa podnosząc, iż konieczność opracowania takiego projektu winna jednoznacznie wynikać z przedłożonej oceny technicznej dokonanej przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia, a oceny takowej do chwili obecnej Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. nie przedstawił.
Poza tym, zdaniem strony, z powyższej oceny będzie wynikać, jakie prace należy wykonać, aby doprowadzić obiekt do stanu zgodnego z prawem lub, że nie będzie konieczności wykonywania jakichkolwiek prac. T. S. stwierdziła również, iż zupełnie bez znaczenia jest fakt pod jakim symbolem przedmiotowy obiekt został zakwalifikowany przez Urząd Rejonowy w W. i nie ma żadnych wątpliwości odnośnie tego, że powyższy obiekt został zgłoszony do użytku. W przekonaniu strony wszelkie wymogi związane z użytkowaniem obiektu zostały przez nią dopełnione. Sam zaś obiekt został przyjęty do użytkowania bez żadnych zastrzeżeń i uwag właściwego organu. Zatem doszukiwanie się w chwili obecnej jakichkolwiek zmian w projekcie budynku, na którego użytkowanie udzielono jej zgody i odebrano zgłoszenie jego użytkowania jest bezpodstawne, bezzasadne oraz pozbawione podstawy prawnej. Wszystkie dokumenty w tej sprawie musiały być zgodne z obowiązującymi wówczas przepisami, gdyż w przeciwnym wypadku obiekt nie zostałby odebrany i przyjęty do użytkowania przez odpowiedni organ.
T. S. zarzuciła również, iż pomimo tego, że ciężar udowodnienia pewnych faktów spoczywał na organie I instancji, został on na nią przerzucony podczas, gdy zgodnie z treścią art. 7, 77, 80 k.p.a. taki sam ciężar dowodu ciąży na organie prowadzącym postępowanie administracyjne wobec czego nie do przyjęcia jest, aby organ administracji przyjął całkowicie bierną postawę ograniczając się jedynie do oceny tego, czy strona udowodniła fakty stanowiące podstawę jej żądania, czy też nie.
Poza tym, zdaniem strony, postępowanie w niniejszej sprawie prowadzone było w sposób nieprawidłowy ze względu zmianę linii uzasadnienia decyzji, gdyż organ wydając decyzję za każdym razem przyjmuje inny tok rozumowania. Z kolei powołana w uzasadnieniu decyzji podstawa prawna dotycząca zmiany sposobu użytkowania obiektu ( art. 71 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane ) jest błędna z uwagi na to, że przyjęto przepis ten w brzmieniu obowiązującym w chwili obecnej. Z uzasadnienia kwestionowanej decyzji natomiast wynika jednoznacznie, że organ I instancji posiada dokładne informacje, w jakich okresach czasu prowadzone były poszczególne rodzaje działalności, w związku z czym powinny mieć zastosowanie przepisy wówczas obwiązujące, gdyż prawo nie może działać wstecz, czego nie wzięto jednak pod uwagę. Stwierdzenie zaś, iż wprowadzone zmiany wpływają na zmianę warunków higieniczno - sanitarnych i pracy w przedmiotowym obiekcie bez konkretnego uzasadnienia faktycznego i prawnego jest niedopuszczalne.
Decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. uchylił w/w decyzję organu I instancji w części dotyczącej obowiązku przedłożenia projektu budowlanego uwzględniającego zmiany i przeróbki mające na celu doprowadzenie przedmiotowego budynku do stanu zgodnego z prawem wraz z opiniami, uzgodnieniami wynikającymi z przepisów prawa, zobowiązując jednocześnie T. S. do wykonania projektu budowlanego uwzględniającego zmiany i przeróbki mające na celu jego doprowadzenie do stanu zgodnego z przepisami w przypadku, gdy na taką konieczność będzie wskazywała wcześniej wykonana opinia techniczna. W pozostałej części utrzymał w mocy powyższą decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, iż z dokumentów Urzędu Rejonowego w W. dotyczących statystycznych danych sprawozdawczych z ruchu budowlanego w Gminie D. w latach 1993 – 1994 wynika, że G. S. w czerwcu 1993r. rozpoczął budowę obiektu sklepowego na działce nr [...] położonej w D. przy ul. A 1 i w sierpniu 1994r. przystąpił do jego użytkowania. Z pisma Sekretarza Urzędu Miasta i Gminy w D. z dnia 27 kwietnia 2004r. z kolei wynika, że G. S. prowadził w w/w obiekcie różnego rodzaju działalność handlową do września 1999r., natomiast T. S. zgłosiła rozpoczęcie w tym obiekcie działalności określonej jako cukiernio - kawiarnia z dniem 9 marca 1998r. Zdaniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. powyższe okoliczności świadczą o tym, że w 1998r., czyli w czasie obowiązywania ustawy z dnia 7 lipca 1994r., nastąpiła zmiana prowadzonej w przedmiotowym budynku działalności ze sklepu na cukiernio – kawiarnię, w związku z czym doszło do zmiany sposobu użytkowania w rozumieniu z art. 71 ust. 2 w/w ustawy z uwagi na zmianę warunków higieniczno - sanitarnych użytkowania.
Organ odwoławczy podniósł także, iż inwestor nie posiada w tym zakresie zezwolenia właściwego organu, a nadto - jak wynika z treści protokółu z wizji przeprowadzonej w dniu 18 lipca 2003r. na w/w działce, obiekt ten został zrealizowany z licznymi zmianami w stosunku do projektu zamiennego będącego załącznikiem do decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia [...] Nr [...] o pozwoleniu na budowę.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. stwierdził również, iż z uwagi na to, że inwestorka nie posiada żadnych dokumentów dotyczących przebiegu budowy przedmiotowego obiektu budowlanego i dokonanych w nim zmian, chociaż zgodnie § 34 ust. 2 w związku z § 55 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975r. w sprawie nadzoru urbanistyczno - budowlanego ( Dz.U. Nr 8, poz. 48 ze zm.) spoczywał na niej taki obowiązek, a także nie posiada ich właściwy organ administracji architektoniczno - budowlanej, nie można ustalić, kiedy ich dokonano. Przy uwzględnieniu zaś faktu oddania obiektu do użytkowania w 1994r. nie można uznać tych zmian za odstępstwa od udzielonego pozwolenia na budowę, a ocenę w zakresie prawidłowości i zgodności z przepisami robót budowlanych z tym związanych należy przeprowadzić w postępowaniu dotyczącym samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, wobec czego argumenty podnoszone przez T. S. w złożonym odwołaniu, w ocenie organu odwoławczego, są niezasadne.
Powołując się z kolei na treść art. 71 ust. 3, w brzmieniu obowiązującym przed zmianami wprowadzonymi ustawą z dnia 16 kwietnia 2004r. o zmianie ustawy Prawo budowlane ( Dz.U. Nr 93, poz. 888 ), [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. stwierdził, że uwzględniając okoliczność, iż zarówno zmiana sposobu użytkowania obiektu, jak i dokonane w nim zmiany w stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego są już faktem dokonanym, słusznie organ I instancji nałożył na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 na inwestora obowiązek przedłożenia inwentaryzacji zrealizowanych w tym obiekcie robót budowlanych wraz z opinią o jego stanie technicznym, która umożliwi doprowadzenie go do stanu zgodnego z przepisami i udzielenia pozwolenia na jego użytkowanie.
Za niecelowe uznał natomiast nałożenie drugiego obowiązku, polegającego na przedłożeniu projektu budowlanego uwzględniającego zmiany i przeróbki mające na celu doprowadzenie w/w budynku do stanu zgodnego z przepisami, wskazując przy tym, iż dopiero wykonana inwentaryzacja i opinia techniczna, może wykazać, czy zaistnieje konieczność wykonania jeszcze jakichkolwiek robót budowlanych w obiekcie, w związku z czym nałożenie tego rodzaju obowiązku powinno być warunkowe.
Uznając powyższą decyzję za krzywdzącą T. S. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wnosząc o jej uchylenie bądź stwierdzenie nieważności.
W uzasadnieniu skarżąca podtrzymała zarzuty podniesione w odwołaniu od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...]
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. zajął stanowisko, jak w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Sądowa kontrola decyzji administracyjnych sprawowana jest w aspekcie zgodności z prawem ( art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. Nr 153, poz. 1269 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływana dalej jako p.p.s.a.), przy czym istotny jest stan faktyczny i prawny z daty wydania zaskarżonej decyzji.
Zgodnie bowiem z podstawową zasadą postępowania administracyjnego organ administracji I instancji stosuje przepisy prawa materialnego, obowiązujące w dniu wydania decyzji. Przepisy te decydują również o tym, czy i w jakim zakresie organ ten powinien ewentualnie stosować przepisy dawniejsze.
Organ odwoławczy powinien natomiast ocenić sprawę według przepisów prawa materialnego obowiązujących w dniu wydania przez ten organ decyzji odwoławczej. Oznacza to, że jeśli przepisy prawa materialnego ulegną zmianie w czasie między wydaniem decyzji w I instancji a rozpatrzeniem odwołania, organ II instancji - zachowując tożsamość sprawy - obowiązany jest uwzględnić nowy stan prawny, chyba że z nowych przepisów wynika coś innego. Rozstrzygając sprawę merytorycznie organ II instancji obowiązany jest więc stosować przepisy aktualnie obowiązujące. Jeśli postępowanie trwa długo, w grę mogą wchodzić niejednokrotnie przepisy różniące się znacznie od tych, jakie obowiązywały w chwili wszczęcia postępowania administracyjnego.
Jednakże przepisy przejściowe nowych ustaw z reguły nawiązują do postępowań administracyjnych będących w toku ( nie zakończonych decyzjami ostatecznymi ), wobec czego przepis przejściowy potwierdzający zasadę, iż do spraw będących jeszcze w toku powinno się stosować przepisy nowej ustawy, nie jest potrzebny. Taki przepis przejściowy jest natomiast konieczny w przypadku odstępstwa od zasady nieretroakcji (lex retro non agit). Taka zaś sytuacja miała miejsce w rozpatrywanej sprawie.
W rozpoznawanej sprawie wszczęcie postępowania nastąpiło bezspornie po dniu 1 stycznia 1995r., a więc w dacie obowiązywania ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ( tekst jednolity: Dz.U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.).
Jednakże w trakcie postępowania wszczętego z urzędu w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania przez T. S. budynku pawilonu handlowego położonego w D. przy ul. A 1 weszła w życie ustawa z dnia 16 kwietnia 2004r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane ( Dz.U. Nr 93, poz. 888), zmieniająca treść art. 71 w/w ustawy Prawo budowlane i dodająca do niej po tymże przepisie art. 71a.
Jednocześnie w art. 2 ust. 2 i 3 ustawa ta wprowadziła zasadę, iż w sprawach zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, wszczętych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Nowododanego natomiast przepisu art. 71a, nie stosuje się do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, bez wymaganego pozwolenia i dokonanego przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, gdyż w takich przypadkach stosuje się przepisy dotychczasowe.
Mając na względzie powyższą zasadę, w ocenie Sądu, organ II instancji prawidłowo uznał, iż w rozpatrywanej sprawie ustalony stan faktyczny wyczerpywał dyspozycję art. 71 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 powołanej ustawy Prawo budowlane o treści obowiązującej przed wejściem w życie w/w ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o zmianie ustawy Prawo budowlane.
W myśl art. 71 ust. 2 powołanej ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane ( tekst jednolity: Dz.U. z 2003r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.) przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności:
1) przeróbkę pomieszczenia z przeznaczeniem na pobyt ludzi albo przeznaczenie do użytku publicznego lokalu lub pomieszczenia, które uprzednio miało inne przeznaczenie lub było budowane w innym celu, w tym także przeznaczenie pomieszczeń mieszkalnych na cele niemieszkalne;
2) podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego lub pracy, warunki zdrowotne, higieniczno - sanitarne lub ochrony środowiska, bądź wielkości lub układu obciążeń.
Jednakże przepis ten nie wymienia wszystkich przypadków, które ustawodawca uznaje za zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Posługuje się bowiem określeniem "w szczególności", co oznacza, iż wymienione w tym przepisie rodzaje "przeróbek" lub "zmian warunków działalności" wymienione zostały jedynie przykładowo.
Z akt administracyjnych z kolei wynika, że decyzją z dnia [...] znak: [...] Kierownik Urzędu Rejonowego udzielił G. S. pozwolenia na budowę pawilonu handlowego w D. przy ul. A. Budynek ten w sierpniu 1994r. został oddany do użytku z przeznaczeniem pod sklep lub hurtownię.
Z akt administracyjnych również wynika, że w obiekcie tym prowadzono różnego rodzaju działalności handlową artykułami ogólnospożywczymi, przemysłowymi, chemicznymi i odzieżą oraz usługi krawieckie. Natomiast w dniu [...] dokonano wpisu do ewidencji działalności gospodarczej nr [...] rozpoczęcia z dniem 9 marca 1998r. przez T. S. działalności gospodarczej określonej jako cukiernio – kawiarnia, wskazując przedmiotowy pawilon jako miejsce jej wykonywania. Okoliczność dokonania przez skarżącą zmiany sposobu jego użytkowania w tym okresie potwierdza również protokół odbioru kawiarni w D. przy ul. A 1 Terenowej Stacji Sanitarno - Epidemiologicznej w W. z dnia 23 kwietnia 1998r., decyzja Państwowego Terenowego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] znak: [...] o wyrażeniu zgody na uruchomienie kawiarni w D. przy ul A 1 oraz umowa dzierżawy placu nr 1/2000 z dnia 3 stycznia 2000r. dotycząca nieruchomości, na której usytuowany jest przedmiotowy pawilon, zawarta pomiędzy skarżącą a Spółdzielnią Mieszkaniową "B" w D.. Nadto z protokołu kontroli przeprowadzonej przez organ nadzoru budowlanego I instancji w dniu 18 lipca 2003r. wynika, iż w budynku tym prowadzona jest cukiernio - kawiarnia.
W ocenie Sądu zasadnie zatem organy administracji uznały, iż w 1998r. strona dokonała zmiany dotychczasowego sposobu użytkowania przedmiotowego budynku. Urządzenie bowiem w obiekcie budowlanym wybudowanym jako pawilon handlowy cukiernio - kawiarni stanowi taką właśnie zmianę sposobu użytkowania, o jakiej mowa w powołanym wyżej przepisie, chociażby już ze względu na samą zmianę warunków higieniczno - sanitarnych i bezpieczeństwa pożarowego. Dodatkowo wyjaśnić należy, iż dla przyjęcia, że nastąpiła zmiana sposobu użytkowania określonego obiektu nie jest nawet koniecznym dokonanie zmian konstrukcyjnych w tymże obiekcie.
Zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego i wykorzystanie go do innych celów niż podano to w decyzji o pozwoleniu na budowę w dacie dokonanej zmiany, czyli w 1998r., w stanie prawnym wówczas obowiązującym wymagała uzyskania przez skarżąca stosownego pozwolenia właściwego organu wydanego w trybie art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane.
Z akt administracyjnych natomiast wynika, że skarżąca nie uzyskała tego rodzaju pozwolenia na zmianę dotychczasowego sposobu użytkowania przedmiotowego pawilonu handlowego na cukiernio - kawiarnię przed jej dokonaniem.
Nadto podnieść w tym miejscu należy, iż wpis do ewidencji działalności gospodarczej nie mógł legalizować zmiany sposobu użytkowania tegoż obiektu wskazanego jako miejsce wykonywania zgłoszonej działalności w postaci cukiernio - kawiarni ( por. n.p. wyrok NSA z dnia 20 czerwca 2000r., II SA/Łd 1966/98 – nie publikowany i wyrok NSA z dnia 5 lipca 2002r., IV SA 2036/00 – M.Prawn. 2002/19/867).
Prawidłowo więc organy nadzoru budowlanego ustaliły, iż w omawianym stanie prawnym i faktycznym była to samowolna zmiana sposobu użytkowania, co zgodnie z dyspozycja art. art. 71 ust. 3 w związku z art. 51 ust. 1 pkt 1 i ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane uzasadniało nałożenie na skarżącą obowiązków w zakresie ustalonym zaskarżoną decyzją.
Zważywszy na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny badając legalność zaskarżonej decyzji stwierdził, że naruszenie prawa zarzucane przez skarżącą nie zaistniało i z tego względu na mocy art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło