II SA/Łd 856/21

WyrokWSA w Łodzi2022-02-22

Skład orzekający: Agnieszka Grosińska-Grzymkowska, Magdalena Sieniuć, Tomasz Porczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzut nieistnienia egzekwowanego obowiązku, oparty na zgłoszeniu zmiany sposobu użytkowania budynku na podstawie art. 12 ustawy covidowej, może skutecznie wstrzymać egzekucję administracyjną nakazu rozbiórki budynku, który stanowi samowolę budowlaną i jest objęty ostateczną decyzją administracyjną?
Ratio decidendi
Postępowanie egzekucyjne służy realizacji obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji administracyjnej i nie jest miejscem do ponownej merytorycznej kontroli tej decyzji. Zarzut nieistnienia obowiązku nie może być skutecznie podniesiony, gdy istnieje ostateczna decyzja nakazująca rozbiórkę, a zgłoszenie zmiany sposobu użytkowania na podstawie art. 12 ustawy covidowej, zwłaszcza gdy nie dotyczy ono bezpośrednio przeciwdziałania pandemii i nie spełnia wymogów prawnych, nie uchyla obowiązku rozbiórki.
Stan faktyczny
Skarżący M.H. wniósł skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o oddaleniu zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej nakazu rozbiórki budynku. Skarżący argumentował, że zgłosił zmianę sposobu użytkowania budynku na izolatorium na podstawie art. 12 ustawy covidowej, co miało spowodować nieistnienie egzekwowanego obowiązku. Organy egzekucyjne uznały zarzut za niezasadny, wskazując, że ostateczna decyzja nakazująca rozbiórkę pozostaje w obrocie prawnym i nie została uchylona ani stwierdzona jej nieważność, a zgłoszenie zmiany sposobu użytkowania nie spełnia wymogów prawnych ani nie ma związku z przeciwdziałaniem COVID-19.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Sieniuć Asesor WSA Tomasz Porczyński (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 lutego 2022 r. sprawy ze skargi M. H. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej dotyczącej nakazu rozbiórki budynku oddala skargę. a.bł. Postanowieniem z dnia [...]r., nr [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2021 r. poz. 735) – dalej: k.p.a.; art. 34 § 2 pkt 1 w zw. z art. 33 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz.U. z 2020 r. poz. 1427 ze zm.)- dalej: u.p.e.a.; [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] r., nr [...] o oddaleniu zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej wszczętej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] r., TW nr [...]. Z dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych wynika, iż decyzją z dnia [...] r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. nakazał M.H. rozbiórkę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, dwukondygnacyjnego, zlokalizowanego w Ł. przy ul. A 18. W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącego powyższe decyzja została utrzymana w mocy decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...]. Ponadto z akt sprawy wynika, iż prawomocnym wyrokiem z dnia 15 stycznia 2020 r., sygn. akt II SA/Łd 635/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę M.H. na wyżej wymienioną decyzję z dnia [...] r. Wobec niewykonania przedmiotowego obowiązku, w dniu 22 stycznia 2021 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wystosował do skarżącego upomnienie, o którym mowa w art. 15 u.p.e.a., a następnie po bezskutecznym upływie ustawowego 7 dniowego terminu, w dniu [...] r. wystawił tytuł wykonawczy TW nr [...] zaopatrzony w klauzulę o skierowaniu tytułu wykonawczego do egzekucji administracyjnej. W dniu 13 kwietnia 2021 r. skarżący wniósł zarzut na prowadzone postępowanie egzekucyjne w oparciu o wyżej wskazany tytuł wykonawczy TW nr [...]. Jako podstawę wniesionego zarzutu zobowiązany wskazał art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a., to jest nieistnienie egzekwowanego obowiązku. Uzasadniając zarzut strona oświadczyła, iż pismem z dnia 2 lipca 2020 r. poinformowała Prezydenta Miasta Ł. o przystąpieniu do robot budowlanych celem zmiany użytkowania budynku mieszkalnego objętego nakazem rozbiórki, na izolatorium przeznaczone dla prywatnych potrzeb, zgodnie z art. 12 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.) – dalej: ustawa covidowa. Strona wskazała, iż po zrealizowaniu prywatnego izolatorium wystąpiła, na podstawie art. 162 k.p.a. o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji nakazującej rozbiórkę przedmiotowego budynku. Uwzględnienie jej wniosku będzie zaś skutkować brakiem przedmiotu egzekwowanego obowiązku, co czyni zarzut zasadnym. Wskazanym wyżej postanowieniem z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. oddalił zarzut nieistnienia egzekwowanego obowiązku. Organ wskazał, iż jak wynika z dokonanych w sprawie ustaleń, w odpowiedzi na złożoną przez skarżącego informację, Prezydent Miasta Ł. pismem z dnia 5 sierpnia 2020 r. poinformował zobowiązanego o jej bezskuteczności z uwagi na fakt, iż obiekt którego dotyczy informacja stanowi samowolę budowlaną i objęty jest podlegającym wykonaniu nakazem rozbiórki. W zażaleniu na powyższe postanowienie M.H. wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia , zarzucił naruszenie art. 34 § 2 pkt 1, art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. oraz art. 162 § 1 pkt 1, art. 61a § 1 i art. 138 k.p.a. W ocenie skarżącego przedmiotowe postanowienie wydane zostało przedwcześnie, bez należytego przeprowadzenia postępowania dowodowego. Ponadto strona poinformowała, że wystąpiła o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji stanowiącej podstawę egzekwowanego obowiązku, na podstawie art. 162 § 1 k.p.a., który to wniosek nie został rozpatrzony w dacie wydania kwestionowanego postanowienia. Zaskarżonym niniejszą skargą postanowieniem z dnia [...] r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ wskazał na podstawy prawne wszczęcia oraz charakter administracyjnego postępowania egzekucyjnego (art. 15 § 1, art. 26 § 1, art. 27 § 1, art. 29 § 1 u.p.e.a.) podkreślając, iż jakkolwiek organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, jednakże nie jest uprawniony do badania zasadności wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Organ odwoławczy podkreślił także, iż określone w art. 33 § 2 u.p.e.a. zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, których prawo wniesienia przysługuje zobowiązanemu, nie mogą służyć ponownej merytorycznej kontroli decyzji administracyjnej stanowiącej podstawę uruchomienia postępowania egzekucyjnego, bowiem postępowanie to służy realizacji (wykonaniu) obowiązków ustalonych w administracyjnym postępowaniu rozpoznawczym. Dopóki zatem w obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja stanowiąca podstawę wszczęcia postępowania egzekucyjnego, organ egzekucyjny jest obowiązany do egzekwowania wynikającego z niej obowiązku. Dalej odnosząc się do zasadności wniesionego na podstawie art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. zarzutu nieistnienia egzekwowanego obowiązku organ wskazał, iż przywoływany przez stronę przepis art. 12 ustawy covidowej przewidywał między innymi, w odniesieniu do projektowania, budowy, przebudowy, remontu, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych oraz zmiany sposobu ich użytkowania, w związku z przeciwdziałaniem COVID-19, czasowe (na okres 180 dni od daty wejścia w życie ustawy) wyłączenie stosowania przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, celem umożliwienia stworzenia w jak najszybszym czasie bazy infrastrukturalnej do przeciwdziałania epidemii. Przepis ten nie stanowi natomiast podstawy do uchylenia nałożonego na stronę, podlegającego wykonaniu obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego będącego samowolą budowlaną. Ponadto, odnosząc się do podnoszonej przez stronę zmiany sposobu użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego na izolatorium organ wskazał, iż kwestia podlega ścisłym regulacjom zawartym w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 26 marca 2020 r. w sprawie standardu organizacyjnego opieki w izolatoriach, z którego wynika, że izolatorium stanowi zakład leczniczy przeznaczony dla pacjentów cierpiących na jedną z chorób zakaźnych, spełniający określone warunki lokalowe oraz standardy opieki medycznej. W ocenie organu zobowiązany nie powołał się na jakąkolwiek okoliczność wskazującą na fakt zawarcia umowy z podmiotem wykonującym działalność leczniczą, celem udostępnienia przedmiotowego budynku jako izolatorium. Tym samym złożona przez zobowiązanego do właściwego organu architektoniczno-budowlanego informacja o zmianie sposobu użytkowania budynku uznana została za bezskuteczną. Wobec powyższego, wbrew stanowisku zobowiązanego przedmiot egzekwowanego obowiązku nadal istnieje, a wniesiony zarzut jako niezasadny podlega oddaleniu. W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi M.H. zarzucił naruszenie art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. poprzez nieuwzględnienie zarzutu nieistnienia egzekwowanego obowiązku oraz art. 12 ust. 1 i ust. 2 ustawy covidowej poprzez jego błędną i dowolną wykładnię, skutkująca uznaniem, iż zasadna jest dalsza egzekucja obowiązku z decyzji, której przedmiot został zmieniony. Z uwagi na powyższe skarżący wnosił o uchylenie kwestionowanego rozstrzygnięcia oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi strona podkreśliła, że dokonane przez nią zgłoszenie zmiany sposobu użytkowania budynku, jak i podjęte działania budowlane zostały wykonane w okresie obowiązywania art. 12 ustawy covidowej. Tym samym w dacie wystawienia przedmiotowego tytułu egzekucyjnego nie istniał objęty nim obwiązek. Ponadto oświadczył, że aktualnie zawarł porozumienie z posiadającym uprawnienia zawodowe rehabilitantem i występuje do organu stopnia wojewódzkiego o wyrażenie zgody na prowadzenie działalności leczniczej związanej z rehabilitacją COVID-19. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosił o jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że skarga M.H. została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842) – dalej: ustawa covidowa. W związku ze zmianą art. 15 zzs4 tej ustawy wynikającą z art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1090), która weszła w życie 3 lipca 2021 r., w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. Zgodnie zaś z art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy covidowej przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Na tle powołanego przepisu w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażono pogląd, iż "prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m.in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami uCOVID-19 jest m.in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19 (...). Z perspektywy zachowania prawa do rzetelnego procesu sądowego najistotniejsze jest zachowanie prawa przedstawienia przez stronę swojego stanowiska w sprawie (gwarancja prawa do obrony). (...) Dopuszczalne przepisami szczególnymi odstępstwo od posiedzenia jawnego sądu administracyjnego na rzecz formy niejawnej winno bowiem następować z zachowaniem wymogów rzetelnego procesu sądowego" (zob. uchwała NSA z dnia 30 listopada 2020 r., sygn. akt II OPS 6/19, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W okolicznościach niniejszej sprawy należy stwierdzić wypełnienie się warunków określonych w art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy covidowej. Rozpoznanie przedmiotowych spraw jest konieczne, co znajduje potwierdzenie w zarządzeniu o rozprawie zdalnej z dnia 14 grudnia 2021 r. Jednakże rozprawy tej, wymaganej przez ustawę, nie można było przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku z uwagi na fakt, iż skarżący w piśmie procesowym z dnia 10 stycznia 2022 r. oświadczył o braku posiadania możliwości technicznych do uczestniczenia w tej rozprawie, wnosząc jednocześnie o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Powyższe skutkowało skierowaniem sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie wskazanego przepisu, o czym strony zostały zawiadomione w drodze zarządzenia z dnia 13 stycznia 2022 r. Nie ulega przy tym wątpliwości, że wymagany przywołaną wyżej uchwałą NSA standard ochrony praw stron w niniejszej sprawie został zachowany, skoro wskazanym powyżej zarządzeniem strony zostały powiadomione o skierowaniu spraw na posiedzenie niejawne i miały możliwość zajęcia stanowiska w sprawie, względnie uzupełnienia dotychczasowej argumentacji (zarządzenie o rozprawie zdalnej z dnia 14 grudnia 2021 r.). Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r. poz. 329) - dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W razie nieuwzględnienia skargi, podlega ona oddaleniu odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Dokonując kontroli sądowoadministracyjnej w powyżej wskazanym zakresie Sąd uznał, że zarówno zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji odpowiadają prawu, co skutkuje uznaniem skargi za nieuzasadnioną. W niniejszej sprawie, jak już wcześniej wskazano przedmiotem skargi M.H. uczynił postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] r. o oddaleniu wniesionego przez skarżącego zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] r., TW nr [...], obejmującego wynikający z ostatecznej decyzji administracyjnej obowiązek rozbiórki budynku mieszkalnego jednorodzinnego, dwukondygnacyjnego, zlokalizowanego w Ł. przy ul. A 18. Podstawę prawną kwestionowanego skargą rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz.U. z 2020 r. poz. 1427 ze zm.)- dalej: u.p.e.a. Zgodnie z art. 15 § 1 i § 1a u.p.e.a. egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego oraz inne dane niezbędne do prawidłowego wykonania obowiązku przez zobowiązanego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Upomnienie zawiera pouczenie zobowiązanego, że w przypadku niewykonania w całości obowiązku w terminie 7 dni od dnia doręczenia upomnienia zobowiązany ma obowiązek zawiadomienia wierzyciela, a po doręczeniu zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego - również organu egzekucyjnego, o zmianie adresu jego miejsca zamieszkania lub siedziby. W myśl art. 26 § 1 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne wszczyna się na wniosek wierzyciela o wszczęcie egzekucji administracyjnej i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Wierzyciel będący jednocześnie organem egzekucyjnym wszczyna postępowanie egzekucyjne z urzędu poprzez nadanie tytułowi wykonawczemu przez siebie wystawionemu klauzuli o skierowaniu tego tytułu do egzekucji administracyjnej. Elementy składowe tytułu wykonawczego określa przepis art. 27 § 1 u.p.e.a. Wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego (art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a.). Ponadto jak wynika z art. 32 u.p.e.a. organ egzekucyjny lub egzekutor, przystępując do czynności egzekucyjnych, doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdza, iż prowadzone w stosunku do skarżącego postępowanie egzekucyjne wszczęte zostało z zachowaniem ustawowych warunków formalnych. Jak wynika bowiem z przesłanych ze skarga akt administracyjnych podstawę egzekwowanego obowiązku stanowiła ostateczna, pozostająca w obrocie prawnym decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia z dnia [...] r. Wszczęcie postępowania egzekucyjnego nastąpiło w oparciu o wystawiony przez wierzyciela w dniu [...] r. tytuł wykonawczy TW nr [...], zawierający wszystkie wymagane prawem elementy, o których mowa w art. 27 § 1 u.p.e.a. Ponadto wszczęcie przedmiotowego postępowania poprzedzone zostało wystosowanym do zobowiązanego upomnieniem, o którym mowa w art. 15 u.p.e.a. Podkreślenia również wymaga, że kwestia zachowania warunków formalno-prawnych odnośnie wszczęcia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego nie była kwestionowana przez skarżącego. Natomiast zasadniczą kwestią sporną wymagająca rozstrzygnięcia pozostaje zasadność wniesionego przez skarżącego, na podstawie art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a., zarzutu nieistnienia egzekwowanego obowiązku, w sytuacji dokonanego przez stronę zgłoszenia właściwemu organowi architektoniczno-budowlanemu, o przystąpieniu do robot budowlanych celem zmiany użytkowania przedmiotowego budynku na izolatorium przeznaczone dla prywatnych potrzeb, zgodnie z art. 12 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.) – dalej: ustawa covidowa. W tym zakresie wskazać należy, że zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że postępowanie w sprawie zarzutu egzekucyjnego jest postępowaniem incydentalnym w ramach administracyjnego postępowania egzekucyjnego. Postępowanie dotyczące zgłoszonego zarzutu nie dotyczy zatem sprawy administracyjnej, lecz jest toczącym się w ramach sprawy egzekucyjnej postępowaniem, w którym bada się szczególny środek zaskarżenia zobowiązanego, kwestionującego dopuszczalność wszczęcia lub dalszego prowadzenia egzekucji administracyjnej albo dopuszczalność lub zasadność zastosowania określonego środka egzekucyjnego. Ustalenia faktyczne organu egzekucyjnego mogą zatem dotyczyć jedynie podstaw zgłoszonych zarzutów, a nie kwestii związanych z oceną prawną zasadności lub prawidłowości obowiązku określonego w tytule wykonawczym, co wprost wynika z art. 29 § 1 u.p.e.a. Tym samym, co dla niniejszej sprawy istotne, w postępowaniu egzekucyjnym nie ma możliwości negowania nakazu rozbiórki orzeczonego na podstawie przepisów ustawy Prawo budowlane. Ewentualna wadliwość wydanego w tym przedmiocie rozstrzygnięcia może być podnoszona w innym, odrębnym postępowaniu. W przeciwnym wypadku organ egzekucyjny orzekałby o meritum sprawy, a to należy do organu wydającego rozstrzygnięcie będące podstawą egzekucji administracyjnej, nawet wówczas, gdy organem egzekucyjnym jest organ, który wydał decyzję (por. wyroki NSA z 23 lipca 2019 r., II OSK 1908/18; z 6 listopada 2020 r., II OSK 1371/18; z 1 grudnia 2020 r., II OSK 1583/18; wyroki WSA w Łodzi z 19 marca 2019 r., II SA/Łd 947/18; z 19 marca 2021 r., II SA/Łd 740/20; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Jedną z ustawowych podstaw zarzutu na prowadzone postępowanie egzekucyjne, na którą powołuje się skarżący jest określony w art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. zarzut nieistnienia obowiązku. Sformułowane w przywołanym przepisie pojęcie "nieistnienia obowiązku" oznacza przede wszystkim sytuacje, w których obowiązek ten nigdy nie powstał, np. z mocy prawa albo nie wydano decyzji nakładającej obowiązek podlegający wykonaniu w drodze egzekucji, bądź też decyzja taka została wydana, lecz następnie ją uchylono, stwierdzono jej nieważność lub wygaśnięcie, bądź też gdy obowiązek podlegający egzekucji wygasł w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w ustawie, lecz przed rozpatrzeniem zarzutów (por. wyrok NSA z 11 grudnia 2019 r. sygn. akt II FSK 794/18; WSA w Szczecinie z 26 marca 2020 r., II SA/Sz 12/20; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Celem postępowania egzekucyjnego jest wykonanie obowiązku określonego już, zmaterializowanego w ostatecznej decyzji, który nie został wykonany, co z kolei skutkuje tym, że do czasu jego pełnego wykonania organ egzekucyjny może prowadzić postępowanie celem zaspokojenia wierzyciela, chyba że przepis prawa stanowi inaczej. Jeżeli czas obowiązywania decyzji nie został określony czy to przez ustawodawcę czy przez organ w decyzji, to może być ona wykonania w każdym czasie, a tym samym w każdym też czasie poddana jest wszelkim rygorom wynikającym z niej, w tym przymusowi w celu jej wykonania (por. wyrok NSA z 9 marca 2017 r., II GSK 1524/15; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu dla oceny zgodności z prawem kwestionowanych skargą postanowień zasadnicze znaczenie mają pozostające w obrocie prawnym: orzekająca o nakazie rozbiórki przedmiotowego budynku decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. oraz utrzymująca ją w mocy decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., wydana wskutek rozpatrzenia odwołania skarżącego. Podkreślenia również wymaga, iż wniesiona przez M.H. skarga od powyższego rozstrzygnięcia została oddalana prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 15 stycznia 2020 r., sygn. akt II SA/Łd 635/19. Wobec powyższego skoro w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczna i prawomocna decyzja nakazująca skarżącemu rozbiórkę uznanego za samowolę budowlaną budynku zlokalizowanego w Ł. przy ul. A 18, która nie została wykonana dobrowolnie przez zobowiązanego, to podlega ona wykonaniu w drodze postępowania egzekucyjnego Dopiero wykonanie orzeczonego decyzją nakazu spowoduje, że przedmiot decyzji przestanie istnieć i stanie się ona bezprzedmiotowa. Z uwagi na powyższe bez wpływu na wynik sprawy pozostaje podnoszona przez skarżącego okoliczność uruchomienia, na podstawie art. 162 k.p.a., postępowania administracyjnego w przedmiocie wygaśnięcia decyzji nakazującej rozbiórkę. Kolejną kwestią istotną, aczkolwiek drugorzędną z punktu widzenia oceny zgodności z prawem postanowień organów obu instancji, jest powoływana przez skarżącego okoliczność zgłoszenia w dniu 2 lipca 2020 r., na podstawie art. 12 ust. 1 i ust. 2 ustawy covidowej, przystąpienia do prac w celu zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego budynku na izolatorium przeznaczone dla prywatnych potrzeb. W tym zakresie wskazać należy, iż dla zastosowania wskazanego wyżej przepisu kluczowe jest stwierdzenie, że dane roboty budowlane mają związek z przeciwdziałaniem COVID-19. Jak wynika z art. 2 ust. 2 ustawy covidowej poprzez termin "przeciwdziałanie COVID-19" rozumie się przez wszelkie czynności związane ze zwalczaniem zakażenia, zapobieganiem rozprzestrzenianiu się, profilaktyką oraz zwalczaniem skutków, w tym społeczno-gospodarczych, choroby, o której mowa w ust. 1. Przyjęcie tak szerokiej definicji analizowanego pojęcia wiązało się niewątpliwie ze szczególnymi okolicznościami uchwalenia ustawy covidowej i faktu, w tym braku możliwości przewidzenia, jakie obiekty będą potrzebne aby skutecznie przeciwdziałać pandemii. Wobec powyższego zasadnym jest stwierdzenie, że zamiarem ustawodawcy, wprowadzenie regulacji art. 12 ustawy covidowej miało na celu odformalizowanie procesu budowlanego obiektów niezbędnych do walki z COVID-19. Przy czym wykładnia tego przepisu, jak i całej ustawy musi prowadzić do wniosku, iż opisana regulacja jest absolutnym wyjątkiem od ogólnych zasad wynikających między innymi z ustawy Prawo budowlane, zatem przy interpretowaniu tak skonstruowanego przepisu należy uwzględnić zasadę, zgodnie z którą, wyjątków nie interpretuje się rozszerzająco. Co również istotne, omawiane zwolnienie inwestorów z obowiązków określonych przepisami Prawa budowlanego miało charakter czasowy, to jest 180 dni od dnia wejścia w życie analizowanego przepisu, a ustawodawca nie przewidział żadnych przepisów przejściowych odnoszących się do inwestycji covidowych, które powstały albo są w trakcie budowy na podstawie art. 12. Powyższe pozwala na stwierdzenie, że za roboty budowlane podejmowane na podstawie art. 12 ustawy covidowej należy uznać te, które są podejmowane tylko doraźnie dla zrealizowania określonego celu, to jest zwiększenia dostępnej infrastruktury niezbędnej do zapewnienia opieki medycznej osobom chorym, a nadto mają charakter przejściowy. Tym samym istotą przedmiotowej regulacji była minimalizacja zagrożenia dla zdrowia publicznego, a nie wprowadzenie udogodnień dla inwestorów prywatnych (por. wyrok WSA w Krakowie z 27 maja 2021 r., II SA/Kr 493/21; wyrok WSA w Gdańsku z 1 grudnia 2021 r., II SA/Gd 241/21; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą skargę, pomimo podniesionego przez skarżącego argumentu, że zmiana sposobu użytkowania ma na celu stworzenie prywatnego izolatorium na potrzeby jego rodziny, okoliczność ta nie pozostaje w jakimkolwiek związku z przeciwdziałaniem COVID-19w wyżej wskazanym rozumieniu, co uzasadniałoby zastosowanie art. 12 ustawy covidowej. Ponadto jak słusznie podkreślił organ drugiej instancji w motywach zaskarżonego postanowienia, izolatorium powinno odpowiadać warunkom określonym w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 26 maca 2020 r. w sprawie standardu organizacyjnego opieki w izolatoriach (Dz. U. z 2020 r. poz. 539). Bezspornym bowiem pozostaje, ze w dacie dokonanego zgłoszenia budynek skarżącego wymogów tych nie spełniał. Bez wpływu na powyższe stwierdzenie pozostaje także zawarte w treści skargi oświadczenie o zawarciu przez skarżącego porozumienia z posiadającym uprawnienia zawodowe rehabilitantem i występuje do organu stopnia wojewódzkiego o wyrażenie zgody na prowadzenie działalności leczniczej związanej z rehabilitacją COVID-19. Na marginesie wskazać należy, iż powyższa okoliczność nie została przez stronę w jakikolwiek sposób udokumentowana. Rację ma również organ twierdząc, że art. 12 ust. 1 ustawy covidowej nie uchyla obowiązku orzeczonego decyzją o nakazie rozbiórki. Ustawa ta nie ma zastosowania do robót budowlanych, wykonanych w warunkach samowoli budowlanej, wiele lat przed jej wejściem w życie. Natomiast zmiana sposobu użytkowania w trybie art. 71 Prawa budowlanego dotyczy wyłącznie obiektów budowlanych legalnie wybudowanych i użytkowanych. Celem rozbiórki jest bowiem doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Zaaprobowanie poglądu skarżącej, jakby realizacja izolatorium w obiekcie objętym nakazem rozbiórki niweczyła ów nakaz, bez wątpienia korzystnego z punktu widzenia jej interesów, jest niemożliwe do zaakceptowania w demokratycznym państwie prawa, właśnie z uwagi na regulacje art. 2 i art. 7 Konstytucji RP. Reasumując Sąd stwierdza, iż procedujące w sprawie organy egzekucyjne obu instancji zasadnie uznały, że wniesiony przez skarżącego zarzut nie zasługuje na uwzględnienie, a co za tym idzie podlega oddaleniu na podstawie art. 34 § 2 pkt 1 u.p.e.a. Z tych tez przyczyn Sąd nie uwzględnił zarzutów skargi, co do naruszenia art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. i art. 12 ust. 1 i ust. 2 ustawy covidowej Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił. is

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło