II SA/Łd 873/11

Dnia 18 listopada 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA: Czesława Nowak – Kolczyńska Sędziowie Sędzia NSA: Anna Stępień (spr.) Sędzia WSA: Jolanta Rosińska Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Orzechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2011 roku przy udziale --- sprawy ze skargi K. K. i M. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] (znak. [...]) w przedmiocie nakazu rozbiórki garażu - oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. na podstawie art. 48 ust. 1, 4 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane ( Dz.U. z 2006r. nr 156, poz.1118 ze zm.) oraz art.123 K.p.a. nakazał K.K. i M. K. rozbiórkę budynku garażu o wymiarach zewn. 3,60 x 5m, wybudowanego na działce oznaczonej nr ewid. gruntów [...], położonej w miejscowości P. przy ul. A, gmina G. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji podniósł, że na wniosek Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości położonej w P. przy ul. A gminie G., po dokonaniu oględzin wskazanej działki, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. wszczął postępowanie administracyjne w przedmiocie legalności wybudowania budynku garażu na tej nieruchomości, o czym poinformował strony postępowania stosownym zawiadomieniem. W wyniku dokonanych oględzin działki, jak również po przeanalizowaniu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, stwierdzono, że współwłaścicielami nieruchomości oznaczonej nr ewid. gruntów [...], położonej w miejscowości P. przy ul. A, gmina G. są: J. B., B. D., K. K. (obecnie córka – K. K.), J. S., H. S., J. J., Z. J., Z. P., R. P., A. M. i B. M. Na przedmiotowej działce zrealizowana została budowa budynku garażu blaszanego o wymiarach zewnętrznych około 3,60 x 5,00 m. Inwestorami budynku są K. K. i M. K., którzy nie przedłożyli stosownego pozwolenia. Podczas przeprowadzonej kontroli strony postępowania złożyły rozbieżne oświadczenia dotyczące terminu wybudowania przedmiotowego budynku. W związku z powyższym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R., postanowieniem nr [...] z dnia [...]., wezwał strony postępowania do przedstawienia dowodów, wskazania świadków na poparcie swoich oświadczeń. W sprawie zostali przesłuchani świadkowie wskazani przez inwestorów, jak i Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości. Ponadto do akt sprawy został przedłożony dowód w postaci płyty DVD z nagrania z dnia 8 września 1999r. Każdy z przesłuchanych świadków został pouczony o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. O terminie i miejscu przesłuchania poinformowane zostały strony postępowania. Z zeznań świadków wskazanych przez inwestorów wynika, iż budynek garażu został wybudowany w latach 1995 – 1996r., a w 1999r. został przesunięty w inne miejsce na przedmiotowej nieruchomości z uwagi na fakt, iż była wykonywana kanalizacja. Świadkowie wskazani przez Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości zeznali, iż budynek został wybudowany około 1999 – 2000r., natomiast w 2003 - 2004r., kiedy była realizowana budowa kanalizacji sanitarnej, garaż przesunięto w obecne miejsce. Po przeanalizowaniu zgromadzonego materiału dowodowego przychylono się do zeznań świadków wskazanych przez Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej, ponieważ przesłuchani świadkowie są właścicielami lokali mieszkalnych w budynku mieszkalnym wielorodzinnym usytuowanym na tej samej nieruchomości, co garaż będący przedmiotem postępowania. Ponadto z przedłożonego nagrania - płyty DVD - z dnia 18 września 1999r. wynika, iż garażu nie ma w tym miejscu, w którym jest obecnie. W związku z powyższym wątpliwości organu nie budzi fakt, iż obiekt ten został zrealizowany na przełomie 2003 – 2004r. Brak dokumentacji i pozwolenia dla wskazanej inwestycji potwierdzony został przez Urząd Gminy G. w piśmie z dnia [...] oraz przez Starostwo Powiatowe w R., Wydział Geodezji, Budownictwa i Architektury w piśmie z dnia [...]. Ponadto inwestor nie uzyskał decyzji o ustaleniu warunków zabudowy (dowód: pismo UG G. z dnia [...]). Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza, iż inwestor do wykonywania budowy budynku garażu przystąpił w warunkach samowoli. W niniejszej sprawie ma zastosowanie ustawa z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane. W rozpatrywanym przypadku nie zachodzą przesłanki zwalniające z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia robót budowlanych właściwemu organowi. W świetle powyższego w zaistniałej sytuacji ma zastosowanie art. 48 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z treścią art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego organ nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, z zastrzeżeniem ust. 2 tego przepisu. Natomiast ust. 2 art. 48 daje możliwość legalizacji obiektu wykonanego samowolnie, jeżeli budowa jest zgodna z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno - budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykluczyło istnienie powyższej przesłanki – działka na której zrealizowano wskazany obiekt położona była zgodnie z planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego gminy G., zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy w G. nr [...] z dnia [...] obowiązującego do dnia 31 grudnia 2003r. na terenach budownictwa mieszkalnego typu jednorodzinnego, małe domy mieszkalne, usługi wbudowane i wolnostojące (jednostka urbanistyczna [...]). Ponadto ustalono, że działka, na której zrealizowany jest obiekt, nie jest objęta obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego. Z uwagi na fakt, iż rozpatrywanym przypadku nie zachodzą przesłanki zwalniające z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia robót budowlanych właściwemu organowi, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane, postanowieniem z dnia [...]., nałożył na K. K. i M. K. obowiązek przedstawienia w terminie do dnia 30 listopada 2010 r: a. ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu /dla działki oznaczonej nr ewid. gruntów 30 listopada 2010r.; b. czterech egzemplarzy projektu budowlanego budynku garażu wybudowanego na tejże działce wraz z projektem zagospodarowania działki lub terenu oraz zaświadczenia o wpisie projektanta na listę właściwej izby samorządu zawodowego, c. oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. K. K. i M. K. nie wywiązali się w określonym postanowieniem terminie z nałożonych na nich obowiązków. Zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlanego, w brzmieniu obecnie obowiązującym, właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2 w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części w przypadku stwierdzenia, iż zrealizowana inwestycja nie jest zgodna z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym. Przepis ten ma zastosowanie także w sytuacji, kiedy inwestor nie wywiąże się z obowiązków, o których mowa w art. 48 ust. 3. W odwołaniu od tej decyzji K. K. zarzuciła błędną kwalifikację garażu jako obiektu budowlanego – budynku, podnosząc, iż jest to obiekt wykonany z blachy, który nie spełnia kryteriów pozwalających na jego kwalifikację jako budynku. Jego wymiary 3,60 x 5,0 m powodują, że pozwolenie na jego budowę nie jest wymagane. "Samowole budowlane istniejące przed 2003r. zostały anulowane". Wskazując na istniejący pomiędzy stronami konflikt oraz dowód w postaci kasety lub płyty dvd, K. K. zakwestionowała prawidłowość ustaleń organu pierwszej instancji co do daty, w jakiej obiekt ten miał zostać zrealizowany. Zarzuciła przy tym, iż organ pierwszej instancji uznaje za dowód płytę dvd złożoną przez uczestników postępowania, a ich dowodu w tej postaci nie uznaje. Podniosła, iż został on zmontowany w latach 1995 – 1996 i przesunięty na obecne miejsce w 1999r. w związku z modernizacją kanalizacji w budynku szkoły w P. Decyzją z dnia [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] W uzasadnieniu organ drugiej instancji podniósł, że postanowieniem z dnia [...] zlecił Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w R. uzupełnienie materiału dowodowego w sprawie poprzez dostarczenie szkicu sytuacyjnego, przedstawiającego lokalizację przedmiotowego garażu wraz z podaniem odległości od istniejących na nieruchomości innych obiektów budowlanych (w tym ogrodzeń) oraz dostarczenie dokumentów świadczących o prawie do reprezentowania Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości położonej przy ul. A w P. przez R. P., Z. P. i J. J. (poświadczonych za zgodność z oryginałem) - w terminie do dnia 20 maja 2011r. Uzupełniony materiał dowodowy wpłynął do organu w dniu 20 maja 2011r. Za bezsporne organ uznał, że obiekt stanowiący garaż blaszany, został zrealizowany bez wymaganego pozwolenia na budowę. Przytoczył treść art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Podniósł, że zgodnie z art. 3 pkt 6 tej ustawy przez budowę rozumie się wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Zgodnie natomiast z art. 3 pkt 1 lit. b ustawy Prawo budowlane obiektem budowlanym jest budowla stanowiąca całość techniczno - użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami. Artykuł 29 ust. 1 i 2 ustawy Prawo budowlane enumeratywnie wskazuje, jaki typ obiektów budowlanych i robót budowlanych nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Wykonanie garażu w tym zamkniętym katalogu nie zostało ujęte, toteż na jego realizację niezbędne jest uzyskanie pozwolenia na budowę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. poprawnie więc zakwalifikował obiekt garażu blaszanego do grupy obiektów, na których wykonanie niezbędne jest uzyskanie pozwolenia na budowę i prowadził postępowanie w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane. Organ stopnia podstawowego w ramach toczącego się postępowania prawidłowo wydał postanowienie z dnia [...] i nakazał inwestorom – K. K.i M.K. zgodnie z art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane złożenie ostatecznej decyzji o warunkach zabudowania i zagospodarowania terenu, czterech egzemplarzy projektu budowlanego budynku garażu wraz z projektem zagospodarowania działki lub terenu oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Termin do wykonania nałożonego wskazanym postanowieniem obowiązku minął bezskutecznie w dniu 30 listopada 2010r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. mając na uwadze, iż K. K. i M.K. nie wywiązali się z nałożonego obowiązku, a tym samym nie skorzystali z procedury umożliwiającej zalegalizowanie samowolnie zrealizowanych obiektów budowlanych, wydał skarżoną decyzję, którą, zgodnie z art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, nakazał rozbiórkę. Odnosząc się do zarzutu błędnego zakwalifikowania garażu blaszanego jako obiektu budowlanego organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z aktualnym orzecznictwem sądów administracyjnych garaż blaszany stanowi obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 1 lit. b ustawy Prawo budowlane. Usytuowanie jego nie będzie wymagało pozwolenia na budowę jedynie wówczas, gdy spełniać on będzie warunki wynikające z treści art. 29 ust. 1 i 2 ustawy Prawo budowlane. Odnosząc się do zarzutu skarżącej, która wskazuje, iż "samowole budowlane istniejące przed rokiem 2003, zostały anulowane" organ odwoławczy zauważył, iż od dnia 7 lipca 1994r. (data uchwalenia obecnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane) nie weszła w życie żadna ustawa umożliwiająca organom nadzoru budowlanego niestosowanie zawartych w Prawie budowlanym uregulowań w zakresie samowolnie zrealizowanych obiektów budowlanych. W skardze na powyższą decyzję K. K. i M. K. zgłosili zarzuty tożsame z podniesionymi w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Analogiczne unormowanie zawiera art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), który stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1. uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, 2. stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, 3. stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. W następstwie rozpoznania skargi wniesionej w niniejszej sprawie, nie będąc ograniczonym zarzutami i wnioskami skargi oraz przywołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji opisanych powyżej uchybień, a tym samym - wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi - oddalił ją na podstawie art. 151 p.p.s.a. Podstawą materialnoprawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie są przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane ( tekst jedn. Dz.U. nr 243 z 2010r., poz. 1623 ze zm. ). Zgodnie z art. 28 ust. 1 tejże ustawy roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Przepis art. 29, stanowiący wyjątek od wskazanej zasady, zawiera zamknięty katalog budów i robót budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę, który wiąże się bezpośrednio z art. 30 ustawy, który reguluje instytucję zgłoszenia ( art. 31 dotyczy rozbiórek ). W przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości okoliczność, iż inwestorzy w osobach K. i M. K., nie legitymują się pozwoleniem na budowę zrealizowanego obiektu budowlanego w postaci garażu blaszanego o wymiarach 3,60m x 5m, który - w sposób niezwiązany z gruntem - został posadowiony na nieruchomości oznaczonej jako działka nr ewid. [..] w miejscowości P., gm. G. przy ul A. Nie jest również okolicznością sporną, że obiekt ten powstał po 1 stycznia 1995r., a więc pod rządem przepisów wskazanej wyżej ustawy Prawo budowlane. Dla wyniku sprawy nie ma więc istotnego znaczenia konkretna data, czy czasokres realizacji obiektu. Dlatego bez znaczenia jest rozbieżność, co do terminu powstania obiektu przyjętego w decyzji przez organ, a twierdzeniami skarżących, czy zgłoszonych przez nich świadków. Organ przyjął bowiem w oparciu o przeprowadzone postępowanie dowodowe, że obiekt powstał w latach 1999-2000, a przesunięty został w inną część działki w latach 2003-2004, z uwagi na wykonywaną kanalizację. Z twierdzeń skarżących i zeznań świadków przedstawionych przez skarżących wynika natomiast, że garaż wybudowany został w latach 1995-6, a w 1999r. został przesunięty ze względu na roboty dotyczące kanalizacji sanitarnej. W tej sytuacji nie jest więc sporna okoliczność, że w sprawie winny mieć zastosowanie przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane. Zgodzić się należy z zarzutem podniesionym w odwołaniu, że organ I instancji w sposób nieprawidłowy zakwalifikował przedmiotowy garaż jako budynek. Jak bowiem wynika z treści art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego budynek to taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Z materiału dowodowego wynika bowiem bezspornie, że garaż ten nie ma fundamentów i nie jest trwale związany z gruntem, o czym świadczy choćby fakt jego przesuwania z związku z robotami kanalizacyjnymi. Nieprawidłowość ta nie ma jednak wpływu na ostateczne rozstrzygnięcie. Została ona zauważona przez organ odwoławczy, który w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, iż przedmiotowy garaż blaszany stanowi obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 1 lit. b Prawa budowlanego, na którego realizację wymagane jest pozwolenie na budowę, chyba, że będzie spełniać przesłanki z treści art. 29 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego, który jednakże nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Stanowisko takie wynika z utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych, jak np. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2010r. sygn.. II SA/Go 721/10 – LEX nr 753134, czy wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 1 lutego 2008r. sygn. II OSK 1991/06 – LEX nr 510750 i z dnia 30 czerwca 2010r. sygn. II OSK 1001/09 – LEX nr 597091. Należy ponadto zwrócić uwagę na to, iż przepisy znowelizowanej ustawy Prawo budowlane stworzyły możliwość legalizacji samowoli budowlanej, której tryb organ I instancji zastosował wobec inwestorów. W dniu [...] wydał bowiem postanowienie, którym w oparciu o art. 48 ust. 2 i 3 tejże ustawy nałożył na nich obowiązek przedstawienia w zakreślonym terminie wskazanej w nim dokumentacji, umożliwiającej legalizację przedmiotowej samowoli. Wobec bezskutecznego upływu terminu organ miał obowiązek zastosowania sankcji określonej w art. 48 ust. 1, co wynika z treści unormowania zawartego w art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego, co też uczynił. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w sposób pozwalający na wyeliminowanie jej z obrotu prawnego, dlatego też skarga, jako bezpodstawna, została oddalona w oparciu o art. 151 wskazanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. ab