II SA/Łd 880/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie NSA Irena Krzemieniewska, WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), Protokolant referendarz sądowy Ewa Alberciak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2004 r. przy udziale sprawy ze skargi D.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie rejestracji pojazdu oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...][...] po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez D.W. od decyzji z dnia [...] Nr [...] wydanej przez Kierownika Oddziału Rejestracji Pojazdów z upoważnienia Starosty Powiatu [...] uchylającej decyzję o zarejestrowaniu samochodu marki Mercedes 300 D nr rej [...] na nazwisko D.W. i odmawiającej rejestracji w/w pojazdu oraz zobowiązującej D.W. do zwrotu w terminie 7 dni tablic rejestracyjnych [...] oraz dowodu rejestracyjnego serii [...] nr [...] Wydziałowi Komunikacji w Z., na podstawie art.,138 § 1 pkt 1 w zw. z art.145 § 1 pkt 5 kpa, art.72 ustawy z dnia 20.06.1997 r. Prawo o ruchu drogowym /Dz.U z 1997 r., Nr 98, poz.602 z późn. Zm./ utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono: Decyzją z dnia [...] Nr [...] Starosta Powiatowy w [...], na podstawie art.104 w zw. z art.151 § 1 kpa, po wznowieniu postępowania postanowieniem z dnia [...] w zw. z art.72 ust.1 ustawy z dnia 20.06.1997 r. prawo o ruchu drogowym, po ponownym rozpatrzeniu sprawy rejestracji pojazdu marki Mercedes [...] na nazwisko D.W., uchylił decyzję o zarejestrowaniu przedmiotowego pojazdu na nazwisko D.W., odmówił jego rejestracji i zobowiązał strony do zwrotu w terminie 7 dni tablic rejestracyjnych [...] oraz dowodu rejestracyjnego serii [...] nr [...] do Wydziału Komunikacji w Z. Organ I instancji w uzasadnieniu swej decyzji stwierdził, że przedmiotowy pojazd Pan D.W. nabył w dniu 14 września 1999 r. od K.W. W dniu 16 września 1999 r. wystąpił do organu rejestracyjnego Urzędu Gminy w A. o zarejestrowanie pojazdu i samochód w tym dniu został zarejestrowany za nr rej. [...]. Następnie wysłano do organu rejestrującego Urzędu Miasta Ł. zawiadomienie o potwierdzenie danych przedmiotowego pojazdu. Organ ten oświadczył, że nie potwierdza danych informując jednocześnie, iż samochód był wcześniej zarejestrowany w Urzędzie Rejonowym w P. oraz że urząd ten również nie potwierdził danych dotyczących tego pojazdu, ponieważ został on zarejestrowany na nazwisko J.M. zamieszkałego w P., ul. A 221, nie figurującego w kartotece stałych ani czasowych mieszkańców miasta. Burmistrz Gminy A. wydając postanowienie o wznowieniu postępowania zobowiązał jednocześnie D.W. do zwrotu tablic rejestracyjnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] Nr [...] uchyliło z urzędu postanowienie organu I instancji, co doprowadziło do sytuacji, w której pojazd jest nadal zarejestrowany na nazwisko D.W., mimo że nie posiada on udokumentowanego prawa własności samochodu rażąco naruszając przepisy art.72 ust.1 i 4 ustawy o ruchu drogowym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze z urzędu stwierdziło nieważność decyzji Burmistrza A. decyzją z dnia [...] nr [...]. W następstwie powyższego organ rejestrujący postanowieniem z dnia [...] wznowił postępowanie w sprawie zarejestrowania pojazdu z uwagi na wyjście na jaw nowych okoliczności w sprawie. W odwołaniu od decyzji z dnia [...] Pan D.W. wnosił o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Wyjaśnił, że przedmiotowy pojazd został poddany odprawie celnej na podstawie umowy kupna i rachunku zakupu. J.M. opłacił naliczone za samochód cło, a dowód odprawy celnej i oryginalna umowa kupna samochodu są w posiadaniu odwołującego. Dowodem na legalność transakcji zawartej przez K.W. jest zarejestrowanie samochodu przez Urząd Rejonowy w P. na nazwisko właściciela J.M., a następnie przez Wydział Komunikacji w Ł. na nazwisko nowego właściciela. D.W. podniósł także, iż samochód nabyty od K.W. w 1999 r. również bez przeszkód zarejestrował na swoje nazwisko w Urzędzie Gminy w A. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji motywowało w następujący sposób: Rejestracji pojazdów dokonuje organ administracji na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym /Dz.U Nr 89 z 1997 r., poz.602 ze zm./. Zgodnie z art.72 tej ustawy rejestracji dokonuje się na wniosek właściciela na podstawie wymienionych przez ustawodawcę dokumentów: 1/ dowodu własności pojazdu, 2/ karty pojazdu, jeżeli była wydana, 3/ wyciągu ze świadectwa homologacji albo odpisu decyzji zwalniającej pojazd z homologacji lub zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego, jeżeli są wymagane, 4/ dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany, 5/ dowodu odprawy celnej przywozowej, jeżeli pojazd był sprowadzony z zagranicy i jest rejestrowany po raz pierwszy. Z powyższego przepisu wynika, że skutecznie zarejestrowany może być pojazd zarejestrowany na nazwisko i adres właściciela po przedstawieniu koniecznych dokumentów. W aktach administracyjnych nie ma dowodu, że J.M., który jest uważany przez stronę za pierwszego właściciela pojazdu w Polsce może być za niego uznany, co spowodowało w 1999 r. wznowienie postępowania w sprawie zarejestrowania przedmiotowego samochodu na nazwisko Pana D.W., który nabył go od swojego ojca – K.W. Pojazd po raz pierwszy został zarejestrowany przez organ rejestrujący w P. na nazwisko i adres J.M. Okazało się jednak, ze osoba taka pod tym adresem nie była zameldowana ani na pobyt stały ani czasowy. Nie figuruje także w ewidencji ludności w P., a zatem nie można uznać, że rejestracja przedmiotowego samochodu była skuteczna. W związku z ustaleniem niezgodności pomiędzy zamieszczonymi we wniosku danymi, a stanem faktycznym organ rejestrujący skierował sprawę do komendy policji celem przeprowadzenia dochodzenia. Pan W. powyższych okoliczności nie kwestionuje dodając, że postępowanie toczyło się także w 1992 r. przed Sądem Okręgowym w P., ale jego wyniku nie zna. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że fakt zarejestrowania pojazdu w Urzędzie Gminy w A. na wniosek D.W. nie zwalniał organu rejestrującego z obowiązku wystąpienia do poprzedniego organu rejestrującego o potwierdzenie danych pojazdu. Postępowanie zostało wznowione na skutek odpowiedzi Wydziału Komunikacji w Ł. z dnia [...] nr [...], z której wynika, że organ ten nie potwierdza danych wyjaśniając, że danych tych nie potwierdził organ rejestrujący w P. Dlatego też konieczne było wznowienie postępowania w sprawie rejestracji pojazdu na podstawie art.145 § 1 pkt 5 kpa, gdyż wyszły na jaw nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Ze względu na powstanie wątpliwości co do faktu, czy Pan M. może być uznany za właściciela samochodu, przyjąć należy, że pojazd jest niewiadomego pochodzenia. Sprzedający nie posiadał legitymacji do przekazania prawa własności K.W., a ten z kolei nie mógł sprzedać samochodu swojemu synowi, ponieważ nie mógł przekazać więcej praw niż sam posiada. Pan D.W. nie przedłożył organowi dowodów na okoliczność, że J.M. był prawnym właścicielem samochodu. Pan D.W. w dniu 14 czerwca 2002 r. zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania art.7 i art.8 kpa, a ponadto błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu, iż w aktach sprawy nie ma dowodu, że J.M. był właścicielem pojazdu marki mercedes 300 D - [...]. W uzasadnieniu skargi stwierdził, że decyzja Kolegium jak i decyzja Starosty Powiatowego w [...] naruszają dwie podstawowe zasady postępowania przed organami administracji. Organy załatwiając sprawę powinny mieć na względzie słuszny interes obywateli /art.7 kpa/. Ponadto powinny prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębić zaufanie obywateli do organów Państwa /art.8 kpa/. Działania organów administracji spowodowały zachwianie wiary skarżącego w wydawanie decyzji uwzględniających jakikolwiek interes obywatela. Przedmiotowy pojazd został poddany odprawie celnej i J.M. opłacił naliczone za samochód cło. Następnie samochód został zarejestrowany przez Urząd Rejonowy w P. na nazwisko J.M. W aktach sprawy znajduje się akt kupna samochodu przez J.M. z 5.12.1991 r. Dlatego też błędne jest stanowisko Kolegium, które twierdzi, że w aktach nie ma dowodu, że J.M. był właścicielem przedmiotowego samochodu. Następnym nabywcą samochodu był ojciec skarżącego. Ponownie bez problemu samochód został zarejestrowany przez Wydział Komunikacji w Ł. Także po nabyciu przez skarżącego pojazdu od ojca uwzględniony został wniosek o jego rejestrację przez urząd Gminy w A. Organ administracji odmówił rejestracji samochodu tylko dlatego, że wcześniejszy jego właściciel nie figurował w kartotece mieszkańców P., co mogło np. wynikać z niedopełnienia przez niego obowiązku meldunkowego, w sytuacji gdy poza tym wszystkie inne dokumenty konieczne do rejestracji samochodu były prawidłowe i nie były kwestionowane. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. W uzasadnieniu odpowiedzi wyjaśniło, że popiera dotychczasowe stanowisko, iż samochód marki Mercedes 300 D nabyty przez skarżącego od jego ojca jest niewiadomego pochodzenia. J.M., od którego pojazd nabył K.W. nie mógł być uznany za jego właściciela, ponieważ dane dotyczące adresu jego zamieszkania były nieprawdziwe, jak również niewiadomego pochodzenia jest przedmiotowy pojazd. Wynika to z pisma Dyrektora Urzędu Celnego w S. z dnia [...] Nr [...] skierowanego do Starostwa Powiatowego w [...], który stwierdza: "przesłana w załączniku fotokopia dowodu odprawy celnej przywozowej pojazdu samochodowego seria [...] nr [...] z dn. [...] sporządzona jest ze sfałszowanego dokumentu. Na powyższe wskazuje: - osoby o nazwiskach D.K. i R.B. nie pracowały w tut. Urzędzie Celnym ; nazwiska te znane są z wielu sfałszowanych dokumentów celnych, - pieczątka nagłówkowa o treści "Urząd Celny w S. Oddział Celny w K. Nr [...]" była w użyciu w latach 1991-1994 lecz różniła się krojem liter /fotokopia w załączeniu/, - datowniki okrągłe i pieczęcie z godłem używane we wszystkich komórkach organizacyjnych tut. Urzędu w tamtym czasie posiadały napis w otoku "Urząd Celny w S." oraz numer, - w Oddziale Celnym w K. nie używano stempla "ZAPŁACONO". Ponadto informuję, że datownik okrągły o treści "Urząd Celny w K." z podanym nr "[...]" występował w pierwszej połowie lat 90-tych w wielu sfałszowanych dokumentach celnych i był zestawiany z innymi nazwiskami rzekomych funkcjonariuszy celnych". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim należy wyjaśnić, iż zgodnie z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U nr 153, poz.1271/ - sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez wojewódzkie sady administracyjne na podstawie przepisów ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U nr 153, poz.1269/ - sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że sąd administracyjny bada, czy zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz przepisami postępowania przed organami administracji publicznej. Decyzja stosownie do art.145 § 1 ust.1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U nr 153, poz.1270/ podlega uchyleniu, jeżeli sąd stwierdzi: 1/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, 2/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, 3/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zarówno zaskarżonej decyzji jak i decyzji ją poprzedzającej nie można postawić zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego bądź postępowania. Zgodnie z art.72 ust.1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym /Dz.U z 1997 r. Nr 98, poz.602 z późn. zm./ w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji - rejestracji dokonuje się na podstawie: 1/ dowodu własności pojazdu lub dokumentu potwierdzającego powierzenie pojazdu, 2/ karty pojazdu, jeżeli była wydana, 3/ wyciągu ze świadectwa homologacji albo odpisu decyzji zwalniającej pojazd z homologacji, jeżeli są wymagane, 4/ zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu, jeżeli jest wymagane, 5/ dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany, 6/ dowodu odprawy celnej przywozowej, jeżeli pojazd został sprowadzony z zagranicy i jest rejestrowany po raz pierwszy. W utrwalonym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęto, iż prawo własności pojazdu musi być udokumentowane zgodnie ze stanem rzeczywistym, przez wnioskodawcę ubiegającego się o zarejestrowanie samochodu /np. wyrok NSA z dnia 4.02.1998 r. - II SA 1258/97 niepublikowany/. Przy wniosku o zarejestrowanie pojazdu właściciel obowiązany jest przedstawić oryginał dowodu własności pojazdu. Dokumentem własności musi być dokument przenoszący w konkretnej sytuacji prawo własności. Dokument złożony przez wnioskodawcę musi być prawdziwy nie tylko w znaczeniu formalnej autentyczności, ale także zgodny ze stanem faktycznym. Osoba nie będąca właścicielem pojazdu nie może przenieść jego własności na inną osobę. Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, że umowę kupna samochodu zawarła z K.W. osoba, której dane nie są znane, posługująca się sfałszowanym dokumentem celnym. Nie można zatem ustalić, czy osoba ta była faktycznie właścicielem samochodu i mogła przenieść prawo własności na K.W. Tym samym nie został dołączony do wniosku wiarygodny dokument potwierdzający nabycie prawa własności samochodu przez K.W. Wobec powyższego K.W. nie mógł przenieść własności samochodu na skarżącego D.W. Skoro przedłożone przez skarżącego dokumenty nie były zgodne ze stanem faktycznym, to nie zostały spełnione ustawowe przesłanki pozwalające na zarejestrowanie przedmiotowego samochodu. Organ I instancji zasadnie uchylił decyzję o zarejestrowaniu samochodu Mercedes 300 D nr rej. [...] na nazwisko D.W. i odmówił zarejestrowanie pojazdu. Zarówno ta decyzja jak i zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium odwoławczego nie naruszały powołanych w skardze artykułów 7 i 8 kpa. Zasada uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli wyrażona w art.7 kpa nie może powodować naruszenia przepisów prawa materialnego, gdyż przepisy prawa materialnego wyznaczają treść rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej /v. wyrok NSA z dnia 25.02.2002 r. sygn. akt II SA 3126/00 - LEX 81779/. Pozostawienie w obrocie prawnym decyzji o zarejestrowaniu przedmiotowego pojazdu uchybiłoby przepisom prawa materialnego - art.72 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa nie może być realizowana poprzez akceptowanie przez organy administracyjne decyzji niezgodnej z prawem, wydanej w oparciu m. in. o znajdującą się w aktach sfałszowaną dokumentację celną. Organy rejestrujące pojazdy nie są właściwe do ustalenia prawa własności samochodu nabytego od osoby nieuprawnionej. Ustalenie to należy do sądów powszechnych. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art.151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.