II SA/Łd 884/25

Dnia 12 marca 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Sędzia WSA Marcin Olejniczak (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Nina Krzemieniewska-Oleszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2026 roku sprawy ze skargi [...] Spółdzielni Mieszkaniowej z siedzibą w S. na decyzję Łódzkiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Łodzi z dnia 22 września 2025 roku znak: WPZ.5290.3.2025.2.KO w przedmiocie nakazu doprowadzenia drogi pożarowej do stanu zgodnego z wymogami ochrony przeciwpożarowej oddala skargę. MR Łódzki Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w Łodzi, decyzją z 22 września 2025 r., na podstawie art. 11a ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1443 ze zm.), art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 188) oraz § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. z 2009 r., Nr 124, poz. 1030) utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w Sieradzu z 30 lipca 2025 r., którą nakazano [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w S. doprowadzić drogę pożarową o utwardzonej nawierzchni, umożliwiającą dojazd o każdej porze roku do budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego przy ul. [...], pojazdów jednostek ochrony przeciwpożarowej, spełniającą warunki określone w rozporządzeniu w sprawie zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych. Z akt sprawy wynika, że [...]. Podczas zdarzenia [...]. W ten sposób zostało [...]. Ze względu na brak doprowadzonej drogi pożarowej strażacy borykali się z problemem dojazdu do przedmiotowej nieruchomości oraz utrudnieniem przy rozstawianiu podnośnika hydraulicznego co wydłużyło czas oczekiwania [...] na ewakuację. Podczas czynności kontrolno-rozpoznawczych prowadzonych 21 maja 2025 r. w przedmiotowym budynku stwierdzono, iż do budynku nie została doprowadzona droga pożarowa, a istniejąca sieć dróg wewnętrznych nie spełnia aktualnych wymagań określonych w rozporządzeniu w sprawie zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych. Brak drogi pożarowej umożliwiającej dojazd jednostek ochrony przeciwpożarowej o każdej porze roku do budynku co stanowi naruszenie art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o ochronie przeciwpożarowej i § 12 ust. 1 pkt 2, ust. 2-4 i ust. 9-12, § 13 ust. 1-4 rozporządzenia w sprawie zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych. Następnie, po wszczęciu postępowania, 15 lipca 2025 r. przeprowadzono dowód z oględzin, w protokole z których opisano parametry dróg w otoczeniu ww. budynku, w tym odnotowano te niezgodne z przepisami dotyczącymi dróg pożarowych. W trakcie oględzin ustalono, że budynek na podstawie § 8 pkt 2 i § 209 ust. 1 pkt 1 warunków technicznych został zakwalifikowany do budynków kategorii ZL IV i do grupy wysokości [...]. Wobec czego, zgodnie z § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych, do przedmiotowego budynku jest wymagane doprowadzenie drogi pożarowej. Stwierdzono ponadto, że drogi wewnętrzne zapewniają dostęp do ponad 50% obwodu zewnętrznego budynku, przy jego rozpiętości przekraczającej 60 m. Jednak między drogą, a elewacją budynku znajdują się drzewa o wysokości przekraczającej 3 m, z których część uniemożliwia dostęp przy pomocy podnośnika do elewacji budynku. Nad drogą znajduje się konar drzewa uniemożliwiający pracę podnośnikiem w pełnym jego zakresie. Długość drogi wewnętrznej bez możliwości zawracania, zarówno po stronie północnej i południowej, wynosi około 55 m, co znacznie przekracza dopuszczalne 15 metrów. Od strony południowej miedzy drogą, a obiektem znajduje się budynek stacji transformatorowej. Promień zewnętrznego łuku drogi znacząco utrudnia podjechanie podnośnikiem od strony północnej i południowej budynku. Wobec tego brak drogi pożarowej określonej w przepisach prawa w znaczący sposób uniemożliwi prowadzenie i organizowanie akcji ratowniczo - gaśniczej. Wobec takich ustaleń Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w Sieradzu wydał wskazaną decyzję z 30 lipca 2025 r., nakazującą doprowadzenie drogi pożarowej o utwardzonej nawierzchni, umożliwiającą dojazd o każdej porze roku do budynku, pojazdów jednostek ochrony przeciwpożarowej, spełniającą warunki określone w rozporządzeniu w sprawie zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych, w terminie do 31 sierpnia 2026 r. W jej uzasadnieniu dodał, iż możliwość operowania zarówno pojazdami jak i ustawienia stanowisk gaśniczych decyduje o skuteczności prowadzenia akcji ratowniczej. Skuteczność akcji przekłada się na czas gaszenia pożaru, a w przypadku wystąpienia zagrożenia pożarowego może zaistnieć konieczność prowadzenia ewakuacji interwencyjnej z wykorzystaniem sprzętu i pojazdów ratownictwa wysokościowego. Wobec braku możliwości dojazdu może dojść do sytuacji, w której w budynku zostaną uwięzieni ludzie, bez możliwości samodzielnego opuszczenia budynku, a równocześnie jednostki ochrony przeciwpożarowej nie będą mogły użyć i wykorzystać sprzętu do ratowania ludzi. W takiej sytuacji istnieje ryzyko powstania bezpośredniego zagrożenie życia lub zdrowia osób przebywających w obiekcie, w wyniku braku drogi pożarowej, która umożliwi dotarcie pojazdom ratowniczym do budynku i podjęcie skutecznych działań. Komendant Wojewódzki PSP, utrzymując w mocy powyższą decyzję uznał, że po przeprowadzonej analizie całości akt sprawy, rozstrzygnięcie zawarte w decyzji Komendanta Powiatowego PSP w Sieradzu z 30 lipca 2025 r. jest prawidłowe. Odnosząc się do zarzutów odwołania wskazał, iż protokół ustaleń z czynności kontrolno-rozpoznawczych z 21 maja 2025 r. nie jest narzędziem wszczynającym postępowanie administracyjne, a postępowanie zainicjowane zostało przesłanym do strony zawiadomieniem o wszczęciu postępowania administracyjnego z 12 czerwca 2025 r. Nadto w postępowaniu przed organem pierwszej instancji występowały merytoryczne podstawy do rozpoznania sprawy w drodze postępowania administracyjnego, skoro stwierdzono naruszenie przepisów przeciwpożarowych. Organ odwoławczy podkreślił, że podstawa prawna nałożonego na stronę obowiązku oraz uzasadnienie nie ograniczają się tylko do konieczności doprowadzenia drogi pożarowej do budynku (§12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia), ale również, odnoszą się do parametrów istniejącej infrastruktury drogowej znajdującej się w pobliżu obiektu, która poddana została ocenie w odniesieniu do przepisów prawa przez Komendanta Powiatowego PSP w ramach oględzin przeprowadzonych 15 lipca 2025 r. Dodatkowo, w podstawie prawnej obowiązku oraz w uzasadnieniu decyzji wskazano art. 13 ust. 4 rozporządzenia, dopuszczający stosowanie rozwiązań zamiennych zapewniających niepogorszenie ochrony przeciwpożarowej obiektu, uzgodnionych z właściwym miejscowo komendantem warunków wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej. Organ zaznaczył, że postępowanie dotyczące uzgodnienia rozwiązań zamiennych zainicjowane może zostać wyłącznie wnioskiem strony, a przepisy § 12 ust. 1 pkt 2 i § 13 ust. 4 rozporządzenia mają także zastosowanie do budynków wybudowanych w 1975 r., mimo, że w dacie ich budowy nie obowiązywały. W skardze [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa w S. zarzuciła naruszenie: - art. 84 § 1 k.p.a., poprzez nieprzeprowadzenie dowodu w postaci opinii biegłego, podczas gdy dowód ten ma bardzo istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, rozstrzygnięcie sprawy wymagało wiadomości specjalnych, których strony nie posiadają w szczególności opinia pozwalałaby ocenić, czy zastosowane rozwiązanie (droga pożarowa) jest jedyną możliwością, czy jednak jest możliwe zastosowanie rozwiązań zamiennych oraz wskazanie ich rodzajów; - art. 10 § 1 i art. 78 § 1 i 2 k.p.a., poprzez uniemożliwienie stronie czynnego udziału w postępowaniu i nieuwzględnienie wniosku dowodowego skarżącego, mimo że przedmiot dowodu miał istotne znaczenie dla sprawy, co jest niezgodne z dyspozycją ww. przepisu i orzecznictwem wskazującym, że organ nie może odmówić dopuszczenia wnioskowanego dowodu, ani też dokonywać oceny dowodów powołując się jedynie na zakończenie postępowania dowodowego, skoro wnioskowany dowód ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy; - art. 7 i art. i art. 77 k.p.a., poprzez oparcie decyzji na niepełnym materiale dowodowym i błędnie ustalonym stanie faktycznym, w szczególności poprzez całkowite pominięcie w zaskarżonej decyzji oceny i wskazania czy w budynku możliwe jest zastosowanie zamienników, a jeżeli tak to jakich, co mogło istotnie wpłynąć na treść rozstrzygnięcia; - art. 7, w zw. z 107 § 3 k.p.a., poprzez brak odniesienia się w treści decyzji organów obu instancji do: a) wniosku strony z 18 czerwca 2025 r. o umorzenie postępowania (art. 105 k.p.a.), b) alternatywnego wniosku o zawieszenie postępowania (art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.), c) poprzez brak należytego odniesienia się w treści decyzji do wniosku o sporządzenie nowego protokołu kontroli z 16 czerwca 2025 r. co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie; - art. 8 k.p.a., poprzez wydanie decyzji w sposób podważający zasadę pogłębionego zaufania obywateli do organów administracji publicznej - w sytuacji, gdy organ z jednej strony uznał, że PSP nie jest właściwa do oceny możliwości zastosowania rozwiązań zamiennych, (co zdaniem skarżącej jest błędnie interpretowane przez organ), a z drugiej odmówił przeprowadzenia dowodu mającego taką ocenę przeprowadzić oraz wskazać możliwe rozwiązania zamienne; - art. 8 k.p.a., poprzez naruszenie zasady pogłębionego zaufania strony do organów administracji publicznej poprzez: a) pominięcie w decyzji istotnych zarzutów strony i wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o niepełny materiał dowodowy, w tym w szczególności pominięcie indywidualnego charakteru przedmiotowej sprawy, brak wskazania istotnych okoliczności mających wpływ na podjęcie decyzji (niewłaściwa ocena stanu faktycznego i subsumcja przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania), b) pominięcie dowodu z opinii biegłego , pomimo że wydanie decyzji wymaga wiedzy specjalistycznej i wiadomości specjalnych, - art. 7 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie, polegające na tym, że organy administracji publicznej nie dochowały obowiązku stania na straży praworządności oraz nie podjęły z urzędu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, w szczególności poprzez: a) przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, b) brak wskazania w decyzji możliwych rozwiązań zamiennych; - art. 6 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie, polegające na tym, że organ administracji nie działał wyłącznie na podstawie przepisów prawa, lecz dowolnie przyjął, że jedynym słusznym rozwiązaniem w przedmiotowej sprawie jest wykonanie "drogi pożarowej", bez przeprowadzenia szczegółowej analizy przepisów prawa materialnego dotyczących możliwości zastosowania tzw. "zamienników", a ponadto pominął wniosek skarżącej o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego, co skutkowało przyjęciem niekorzystnej dla strony wykładni przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego; - art. 80 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie, polegające na tym, że organ administracji publicznej nie dokonał oceny całokształtu materiału dowodowego w celu ustalenia, czy dana okoliczność została udowodniona, poprzez pominięcie i nieuwzględnienie zgłaszanych przez stronę dowodów oraz stanowiska strony; - § 13 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie zaopatrzenia w wodę do celów przeciwpożarowych oraz dróg pożarowych (Dz.U. nr 124, poz. 1030), poprzez jego niezastosowanie wskutek odmowy przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, który miał ustalić, czy w realiach sprawy istnieje techniczna możliwość zastosowania rozwiązań zamiennych przewidzianych w tym przepisie, mimo że skarżąca wykazała istnienie obiektywnych przeszkód terenowych i technicznych uniemożliwiających wykonanie drogi pożarowej w wymaganym przepisami kształcie, zatem wnioskowała o zastosowanie rozwiązań zamiennych; - § 12 ust. 1 pkt 2 i § 13 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie zaopatrzenia w wodę do celów przeciwpożarowych oraz dróg pożarowych (Dz. U. Nr 124, poz. 1030) - poprzez ich niewłaściwe zastosowanie do budynku wybudowanego w 1975 roku, mimo że w dacie jego powstania obowiązywały inne przepisy techniczno-budowlane; - § 12 ust. 1 pkt 2 i § 13 ust. 4 rozporządzenia albowiem organ nie wskazał również parametrów technicznych drogi, którą należy wykonać, jakie zmiany trzeba wprowadzić, tj. szerokości, długości, dopuszczalnych promieni łuków, promienia zawracania, nośności nawierzchni, rodzaju materiałów czy dopuszczalnego stopnia nachylenia. Brak tych danych czyni decyzję niewykonalna w praktyce, ponieważ strona nie jest w stanie ani jej zaprojektować, ani zaplanować jej budowy, ani wycenić zgodnie z oczekiwaniami organu; - § 12 ust. 1 pkt 2 i § 13 ust. 4 rozporządzenia, poprzez wskazanie z jednej strony, że sprawa dotycząca możliwości zastosowania "zamienników" nie leży w kompetencji PSP, a z drugiej strony odmowa przeprowadzeni dowodu z opinii biegłego, który mógłby wydać opinię oraz wykonać szczegółową ekspertyzę i ocenić min. czy zastosowanie rozporządzenia z 2009 r. w stosunku do budynku z 1975 r. jest zasadne prawnie, jakie parametry techniczne powinna mieć droga pożarowa, aby była zgodna z przepisami i jednocześnie możliwa do wykonania w konkretnych uwarunkowaniach terenowych, czy istnieją realne możliwości techniczne wykonania drogi pożarowej w tym miejscu (m.in. biorąc pod uwagę istniejące drzewa, sieci podziemne, stację transformatorową oraz ograniczoną szerokość dróg wewnętrznych), jakie rozwiązania zamienne można zastosować w przypadku braku możliwości wykonania drogi zgodnej z przepisami. Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, a nadto o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu ochrony przeciwpożarowej, na okoliczność ustalenia, czy w realiach niniejszej sprawy istnieje techniczna możliwość zastosowania rozwiązań zamiennych, o których mowa w § 13 ust. 4 rozporządzenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując jak dotychczas. Na rozprawie pełnomocnik strony skarżącej poparł skargę i wnioski w niej zawarte. Pełnomocnicy organu wnieśli o oddalenie skargi. Sąd, na podstawie art. 106 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 - p.p.s.a.) oddalił wniosek dowodowy strony skarżącej o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Należy również pamiętać, że sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest wyłącznie w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Łódzkiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Łodzi, którą nakazano [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w S. doprowadzić drogę pożarową o utwardzonej nawierzchni, umożliwiającą dojazd o każdej porze roku do budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego przy ul. [...] w S., pojazdów jednostek ochrony przeciwpożarowej, spełniającą warunki określone w rozporządzeniu w sprawie zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych. Spór prawny wywołany jej wniesieniem sprowadza się do kwestii prawidłowości oceny wystąpienia w sprawie podstaw do nałożenia na skarżącą obowiązku z zakresu ochrony przeciwpożarowej w postaci owego nakazu doprowadzenia drogi pożarowej o wymaganych przepisami prawa parametrach do przedmiotowego budynku, przy czym okoliczność braku drogi pożarowej, umożliwiającej dojazd jednostek ochrony przeciwpożarowej o każdej porze roku do budynku, spełniającej wymogi art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o ochronie przeciwpożarowej i § 12 ust. 1 pkt 2, ust. 2-4 i ust. 9-12, § 13 ust. 1-4 rozporządzenia w sprawie zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych, nie jest kwestionowana. W myśl art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2025 r., poz. 188), właściciel budynku, obiektu budowlanego lub terenu, zapewniając ich ochronę przeciwpożarową, jest obowiązany: 1) przestrzegać przeciwpożarowych wymagań techniczno-budowlanych, instalacyjnych i technologicznych; 2) wyposażyć budynek, obiekt budowlany lub teren w wymagane urządzenia przeciwpożarowe i gaśnice; 3) zapewnić konserwację oraz naprawy urządzeń przeciwpożarowych i gaśnic w sposób gwarantujący ich sprawne i niezawodne funkcjonowanie; 4) zapewnić osobom przebywającym w budynku, obiekcie budowlanym lub na terenie, bezpieczeństwo i możliwość ewakuacji; 5) przygotować budynek, obiekt budowlany lub teren do prowadzenia akcji ratowniczej; 6) zapoznać pracowników z przepisami przeciwpożarowymi; 7) ustalić sposoby postępowania na wypadek powstania pożaru, klęski żywiołowej lub innego miejscowego zagrożenia. Jednocześnie zgodnie z art. 4 ust. 1a ustawy odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej, o których mowa w ust. 1, stosownie do obowiązków i zadań powierzonych w odniesieniu do budynku, obiektu budowlanego lub terenu, przejmuje - w całości lub w części - ich zarządca lub użytkownik, na podstawie zawartej umowy cywilnoprawnej ustanawiającej zarząd lub użytkowanie. W przypadku gdy umowa taka nie została zawarta, odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej spoczywa na faktycznie władającym budynkiem, obiektem budowlanym lub terenem. Natomiast stosownie do § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. z 2009 r. Nr 124, poz. 1030), do budynku należącego do grupy wysokości: średniowysoki, wysoki lub wysokościowy, zawierającego strefę pożarową zakwalifikowaną do kategorii zagrożenia ludzi ZL III, ZL IV lub ZL V należy doprowadzić drogę pożarową o utwardzonej nawierzchni, umożliwiającą dojazd pojazdów jednostek ochrony przeciwpożarowej do obiektu budowlanego o każdej porze roku. Wymogi, jakie ma spełniać droga pożarowa, określa § 12 rozporządzenia. W tym, że: - droga pożarowa powinna przebiegać wzdłuż dłuższego boku budynku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1-4, na całej jego długości, a w przypadku gdy krótszy bok budynku ma więcej niż 60 m - z jego dwóch stron, przy czym bliższa krawędź drogi pożarowej musi być oddalona od ściany budynku o 5-15 m dla obiektów zaliczanych do kategorii zagrożenia ludzi i o 5-25 m dla pozostałych obiektów. Pomiędzy tą drogą i ścianą budynku nie mogą występować stałe elementy zagospodarowania terenu lub drzewa i krzewy o wysokości przekraczającej 3 m, uniemożliwiające dostęp do elewacji budynku za pomocą podnośników i drabin mechanicznych (§ 12 ust. 2); - w przypadkach uzasadnionych warunkami lokalnymi, w szczególności architektonicznymi, droga pożarowa do budynków, o których mowa w ust. 1 pkt 1-4, może być poprowadzona w taki sposób, aby był zapewniony dostęp do: 1) 30 % obwodu zewnętrznego budynku, przy jego rozpiętości (największej szerokości) do 60 m, 2) 50 % obwodu zewnętrznego budynku, przy jego rozpiętości przekraczającej 60 m, 3) 100 % długości elewacji od frontu budynku, przy zabudowie pierzejowej - przy spełnieniu pozostałych wymagań określonych w ust. 2 (§ 12 ust. 3); - wyjścia z obiektów budowlanych, o których mowa w ust. 1 pkt 1-6, powinny mieć połączenie z drogą pożarową, dojściem o szerokości minimalnej 1,5 m i długości nie większej niż 50 m, w sposób zapewniający dotarcie bezpośrednio lub drogami ewakuacyjnymi do każdej strefy pożarowej w tych obiektach (§ 12 ust. 4); - droga pożarowa powinna zapewniać przejazd bez cofania lub powinna być zakończona placem manewrowym o wymiarach 20 m x 20 m, względnie można przewidzieć inne rozwiązania umożliwiające zawrócenie pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10 ( § 12 ust. 9); - dopuszcza się wykonanie odcinka drogi pożarowej o długości nie większej niż 15 m, z którego wyjazd jest możliwy jedynie przez cofanie pojazdu (§ 12 ust. 10); - najmniejszy promień zewnętrznego łuku drogi pożarowej nie może wynosić mniej niż 11 m (§ 12 ust. 11); - drogi pożarowe oraz place manewrowe w miejscach innych niż wymienione w ust. 2 i 3 mogą być usytuowane w odległości mniejszej niż 5 m od chronionego budynku, pod warunkiem że ściana zewnętrzna budynku na tym odcinku oraz w odległości do 5 m od niego posiada klasę odporności ogniowej wymaganą dla ściany oddzielenia pożarowego tego budynku (§ 12 ust. 3). Ponadto minimalna szerokość drogi pożarowej powinna wynosić co najmniej 4 m, a jej nachylenie podłużne nie może przekraczać 5%: 1) w miejscach, o których mowa w § 12 ust. 2 i 3, oraz na odcinkach o długości 10 m od tych miejsc, zapewniających dojazd i wyjazd; 2) na odcinku o długości 15 m od miejsc doprowadzenia jej do budynku, o których mowa w § 12 ust. 6 pkt 2 (§ 13 ust. 1 rozporządzenia). W obrębie miasta oraz na terenie działki, na której jest usytuowany obiekt budowlany, o którym mowa w § 12 ust. 1 pkt 3 i 4, droga pożarowa powinna umożliwiać przejazd pojazdów o nacisku osi na nawierzchnię jezdni co najmniej 100 kN (kiloniutonów), a jej minimalna szerokość w miejscach innych niż wymienione w ust. 1 nie może być mniejsza niż 3,5 m (ust. 2). W szczególnie uzasadnionych przypadkach, gdy spełnienie wymagań dotyczących doprowadzenia drogi pożarowej do obiektu budowlanego jest niemożliwe ze względu na lokalne uwarunkowania lub jest uzasadnione przyjęcie innych rozwiązań, na wniosek właściciela budynku, obiektu budowlanego lub terenu, dopuszcza się stosowanie rozwiązań zamiennych zapewniających niepogorszenie warunków ochrony przeciwpożarowej obiektu, uzgodnionych z właściwym miejscowo komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej (ust. 4). W okolicznościach kontrolowanej sprawy, wobec bezspornego ustalenia, że dla przedmiotowego budynku nie doprowadzono drogi pożarowej o parametrach zgodnych z powyższymi wymogami - w ocenie sądu - konieczne było wydanie decyzji nakazującej zapewnienie takiej drogi. Zaskarżona decyzji, wbrew stanowisku skarżącej, jest zgodna z wyżej powołanymi przepisami prawa materialnego oraz przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego znajdującymi w niej zastosowanie. W szczególności, orzekające w sprawie organy właściwie ustaliły adresata tego nakazu, którym powinna być bez wątpienia skarżąca Spółdzielnia, co wynika z treści przywołanego wcześniej art. 4 ust. 1 ustawy o ochronie przeciwpożarowej. W okolicznościach sprawy szczególne znaczenie ma przy tym nakaz określony w art. 4 ust. 1 pkt 5 powołanej ustawy, zgodnie z którym właściciel budynku jest obowiązany przygotować budynek, obiekt budowlany lub teren do prowadzenia akcji ratowniczej, w tym ma zapewnić osobom przebywającym w budynku lub na terenie bezpieczeństwo i możliwość ewakuacji. Nadto nałożony zaskarżoną decyzją obowiązek znajduje uzasadnienie w najważniejszych dla człowieka wartościach związanych z ochroną życia i zdrowia ludzi. Oczywista w tym świetle wydaje się potrzeba i konieczność zapewnienia drogi szybkiego dotarcia służb ratowniczych do budynku w przypadku pożaru czy innych zagrożeń, w tym pojazdami o dużych gabarytach, odpowiednio wyposażonymi do prowadzenia akcji ratunkowych w wysokich budynkach mieszkalnych. Brak zapewnienia drogi pożarowej mógłby bezpośrednio skutkować opóźnieniem lub nawet całkowitym uniemożliwieniem podjęcia działań ratowniczych, co stanowiłoby zagrożenie dla życia i zdrowia osób przebywających w budynku oraz ich mienia. Sąd w składzie niniejszym w całej rozciągłości podziela to zapatrywanie organu odwoławczego. Zaznaczyć należy, że podmiotem, który powinien rozwiązać kwestię zapewnienia drogi pożarowej do przedmiotowego budynku nie jest również organ Państwowej Straży Pożarnej. Jego rolą jest bowiem sprawowanie nadzoru m.in. nad tym, czy właściciele budynków realizują wymogi prawne ochrony przeciwpożarowej zgodnie m.in. z zasadami przywołanego rozporządzenia, czy też w inny sposób, odbiegający od wymagań rozporządzenia, na co pozwala § 13 ust. 4 rozporządzenia w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych. W kwestii zarzutu, iż organ nie podjął w stosunku do skarżącej tzw. rozwiązań zamiennych w zakresie wymagań ochrony przeciwpożarowej, o których mowa w art. 6a ustawy o ochronie przeciwpożarowej, zdaniem sądu zwrócenia uwagi wymaga fakt, że skarżąca na etapie postępowania nie przedstawiła rozwiązań zamiennych. Strona jedynie wspomniała lakonicznie o możliwości rozwiązań zamiennych, ale nie przedłożyła żadnych opracowań czy ekspertyz w tym zakresie. W orzecznictwie NSA słusznie wskazuje się, że organ administracji, którego zadaniem jest dbanie o bezpieczeństwo przeciwpożarowe nie jest zobowiązany do badania czy istnieje możliwość zapewnienia drogi przeciwpożarowej o parametrach określonych w § 12 rozporządzenia z 2009 r. Jeżeli taki obowiązek nie może zostać spełniony, to rolą strony jest poszukiwanie rozwiązań zamiennych (por. wyroki z 28 kwietnia 2015 r., II OSK 2366/13; z 14 kwietnia 2025 r., II OSK 683/24). Organ dąży bowiem do realizacji przepisów ogólnych, natomiast wydanie rozstrzygnięcia na podstawie § 13 ust. 4 rozporządzenia z 2009 r. zależy od inicjatywy podmiotu zobowiązanego. W niniejszej sprawie organy nie wykluczyły możliwości zastosowania tego przepisu, a jedynie stwierdziły, że Spółdzielnia takiego wniosku nie złożyła. Wskazywane w skardze okoliczności nie prowadzą również do wniosku o niewykonalności nałożonego w decyzji obowiązku. Zdaniem sądu, należało uznać, że sformułowany w zaskarżonej decyzji nakaz doprowadzenia drogi pożarowej jest wykonalny. Opiera się on przepisach prawa określających wymogi drogi pożarowej, zapewniając równocześnie możliwość zrealizowania obowiązku w inny sposób, jeśli zobowiązana Spółdzielnia nie będzie mogła pozyskać drogi pożarowej spełniającej wymogi określone w rozporządzeniu. Podkreślić jeszcze raz należy, że inicjatywa zastosowania rozwiązań zamiennych powinna wyjść od adresata nakazu zobowiązanego do zapewnienia zabezpieczenia przeciwpożarowego budynku. Podkreślić także należy, że wprowadzanie określonych wymogów przewidzianych aktualnie obowiązującymi przepisami przeciwpożarowymi dla budynków już istniejących ma na celu ochronę życia i zdrowia ludzkiego oraz mienia. Z tej przyczyny obowiązki wynikające z treści rozporządzenia z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych mają charakter samoistny i należy je stosować także do budynków istniejących już w dacie wejścia w życie przedmiotowego aktu wykonawczego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęto, że istnienie budynku, który został wybudowany pod rządami "starego" prawa, ale istnieje i jest użytkowany pod rządami "nowego" prawa jest zdarzeniem "ciągłym" albo sytuacją trwającą także po wejściu w życie nowej ustawy. Zatem obowiązki wynikające z przepisów rozporządzenia w sprawie zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych mają również zastosowanie do budynków istniejących w dacie wejścia w życie powyższego aktu (por. wyroki NSA z 24 sierpnia 2007 r., II OSK 1144/06; z 4 października 2012 r., II OSK 1055/11; z 10 kwietnia 2019 r., II OSK 1335/17). Należy także wskazać, że organy Państwowej Straży Pożarnej posiadają specjalistyczną wiedzę oraz kompetencje w zakresie bezpieczeństwa pożarowego i występujących w budynkach mieszkalnych warunków technicznych. Jakkolwiek określone aspekty dotyczące stwierdzonego naruszenia przepisów przeciwpożarowych i nakazu ich usunięcia mogą wymagać posłużenia się opinią biegłego, tym niemniej w kontrolowanej sprawie z taką okolicznością nie mamy do czynienia. Niewątpliwą przesłanką do wydania zaskarżonej decyzji jest bowiem stwierdzenie braku spełnienia przyjętych przez ustawodawcę wymagań z zakresu ochrony przeciwpożarowej. Nadto, trzeba także zauważyć, że nie było przeszkód, aby skarżąca we własnym zakresie wystąpiła o sporządzenie opinii przez biegłego uznając, iż wymagają tego okoliczności rozpatrywanej sprawy. To na skarżącej Spółdzielni spoczywa bowiem inicjatywa i przedstawienie organowi ochrony przeciwpożarowej konkretnego rozwiązania zamiennego dla budynku pozostającego we władaniu Spółdzielni (por. wyrok NSA z 13 lipca 2016 r., II OSK 2766/14). Na kanwie powyższych rozważań, w ocenie sądu, należało stwierdzić, że w kontrolowanej sprawie organy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego. Brak zapewnienia drogi pożarowej, jako poważne uchybienie w zakresie ochrony przeciwpożarowej, w pełni uzasadniało wydanie decyzji nakazującej skarżącej Spółdzielni doprowadzenie drogi pożarowej zgodnej z przewidzianymi prawem parametrami do wskazanego na wstępie budynku mieszkalnego. Tym samym w niniejsze sprawie sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia stanowiska prezentowanego skardze w kwestii nieprawidłowości nałożenia na nią przedmiotowego nakazu. Jednocześnie, w ocenie sądu, zaskarżona decyzja nie narusza innych przepisów prawa, w tym przepisów postępowania powołanych w skardze. Organ prowadzący postępowanie w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy w kontrolowanej sprawie i na jego podstawie ustalił wszystkie istotne okoliczności faktyczne, prawidłowo realizując obowiązki wynikające z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Ponadto zaskarżona decyzja w pełni odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Odnosząc się do zgłoszonego wniosku dowodowego powołania biegłego sąd wskazuje, że w myśl art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Dowód z opinii biegłego nie jest dowodem z dokumentu i w oczywisty sposób przekracza zakres dopuszczalnego postępowania dowodowego w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Tym samym zgłoszony wniosek dowodowy podlegał oddaleniu. Z powyższych względów sąd, nie podzielając zarzutów skargi, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił. AA