II SA/Łd 892/13

Dnia 11 grudnia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Magdalena Rząsa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2013 roku sprawy ze skargi B. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy R. z [...] roku znak: [...] w częściach dotyczących K. P.; 2. oddala skargę w pozostałym zakresie; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku w części określonej w punkcie 1 niniejszego wyroku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] roku, Nr [...], po rozpoznaniu odwołania K. i B. P., uchyliło decyzję Wójta Gminy R. z dnia [...] roku, Nr [...] w części dotyczącej określenia terminu wykonania obowiązku przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej i w tym zakresie umorzyło postępowanie pierwszej instancji oraz w pozostałym zakresie utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Rozstrzygnięcie powyższe zapadło w następującym stanie faktycznym: Wójt Gminy R. decyzją z dnia [...] roku nałożył na K. i B. P., jako właścicieli nieruchomości położonej w Ł. (działka nr ewid. 441/1), obowiązek przyłączenia tej nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej, w terminie do dnia 31 grudnia 2013 roku. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał przepis art. 5 ust. 1 pkt 2, ust. 6 i 7 ustawy z dnia 13 września 1996 roku o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jedn. Dz. U. z 2012 roku, poz. 391 ze zm., powoływanej dalej jako ustawa). W motywach rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że gdy istnieje sieć kanalizacyjna powstaje obowiązek przyłączenia nieruchomości do niej, przy czym nie zwalnia z tego obowiązku posiadanie zbiornika bezodpływowego. Organ dodał, że nieruchomość zobowiązanych nie jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków. W odwołaniu od powyższej decyzji K. i B. P. uznali ją za bezprzedmiotową i bezzasadną, bowiem organ od rozpoczęcia budowy sieci odmawiał im wykonania tzw. "przyłącza". Odwołujący się wielokrotnie zwracali się do organu w celu uzgodnienia wykonania przyłącza, jednak bez rezultatu. Projektant, który miał wykonać dla każdej nieruchomości plan przyłącza, czyli tzw. odgałęzienie wraz ze studzienką wziernikową od rury głównej ściekowej, nic nie zrobił, nie przygotował planów przyłączy, a żądał pieniędzy. Według planu projektanta odwołujący się musieliby usunąć 2 przęsła płotu betonowego wraz ze słupkami, wykopać 3 świerki, a podłączenie rur od domu miałoby kilka zakrętów. Podkreślają, że dokładnie wskazali, gdzie przyłącze miałoby być umiejscowione. Zbiornik bezodpływowy na działce odwołujących się znajduje się z drugiej strony domu, zatem gdyby odwołujący chcieli w obecnym stanie podłączyć, musieliby kopać rowy pod rury wokół domu ok. 40 m, na głębokości ok. 1,5 m. Odwołujący się nie zamierzają wykonywać przyłącza na swój koszt uważając, że koszty te powinien ponieść organ. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania, uchyliło decyzję organu pierwszej instancji w zakresie określenia terminu wykonania obowiązku przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej umarzając w tej części postępowanie pierwszej instancji, a w pozostałym zakresie utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania wskazując następnie, iż kwestie związane z utrzymaniem czystości i porządku w gminach, dotyczące również konieczności podłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej, regulują przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. W szczególności art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy stanowi, że właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku poprzez przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub, w przypadku, gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych. Przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków, spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych. Z kolei, zgodnie z art. 5 ust. 7 ustawy, w przypadku stwierdzenia niewykonania obowiązków, o których mowa w ust. 1-4, wójt (burmistrz, prezydent miasta) wydaje decyzję nakazującą wykonanie obowiązku. W ocenie organu odwoławczego, z powyższej regulacji wynika obowiązek przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej. Od obowiązku tego zwalnia jedynie fakt wyposażenia nieruchomości w przydomową oczyszczalnię ścieków. W przypadku ustalenia przez organ, że właściciel nieruchomości nie wykonuje swoich ustawowych obowiązków, organ zobowiązany jest nałożyć nakaz jego wykonania pod rygorem egzekucji. Decyzja w tym przedmiocie nie ma charakteru uznaniowego, bowiem konieczność jej wydania nie została pozostawiona ocenie organu i nie zależy od takich okoliczności, jak sytuacja życiowa czy majątkowa osoby zobowiązanej. Wydanie decyzji wymaga uprzedniego ustalenia, czy przyłączenie nieruchomości do sieci jest technicznie możliwe. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w świetle powyższej regulacji prawnej, Kolegium uznało, że orzeczenie nakazu przyłączenia nieruchomości odwołujących się do sieci kanalizacyjnej jest uzasadnione. Niesporne jest to, że na terenie gminy wykonano sieć kanalizacyjną, co potwierdzają dokumenty załączone do akt administracyjnych. Przyłącze kanalizacyjne do nieruchomości odwołujących nie zostało wykonane, gdyż nie doszło do podpisania przez nich umowy w sprawie współfinansowania budowy przyłączy kanalizacyjnych. Budowa kanalizacji sanitarnej realizowana była przez gminę w latach 2009 – 2010 przy udziale środków unijnych. Jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy projektu umowy w sprawie współfinansowania budowy przyłączy kanalizacyjnych, przyłącze do nieruchomości odwołujących się miało być wykonane przez gminę przy budowie głównej sieci kanalizacyjnej, na ich koszt. Skoro jednak nie wyrazili oni zgody na zawarcie umowy, gmina nie wykonała rzeczonego przyłącza. Niemniej jednak na głównym kolektorze sanitarnym dokonano instalacji trójnika według wstępnie sporządzonego projektu, i jak oświadcza organ zgodnie z najlepszym rozwiązaniem technologicznym dla istnienia zbiorczej sieci kanalizacji sanitarnej. Na tej podstawie organ przyjął, że istnieją możliwości techniczne przyłączenia nieruchomości odwołujących się do wybudowanej sieci kanalizacyjnej. Bezsporne jest również to, że nieruchomość odwołujących się posiada zbiornik bezodpływowy, ale nie jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków. Zgodnie z treścią art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 roku o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (tekst jedn. Dz. U. z 2006 roku Nr 123, poz. 858 ze zm.), realizację budowy m. in. przyłączy do sieci zapewnia na własny koszt osoba ubiegająca się o przyłączenie danej nieruchomości. Tym samym przyłącza powinien na własny koszt wybudować podmiot ubiegający się o przyłączenie nieruchomości do sieci. Na tej podstawie organ drugiej instancji uznał, że nałożenie obowiązku przyłączenia nieruchomości odwołujących się do istniejącej sieci kanalizacyjnej jest uzasadnione. W konkluzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że nie znajduje uzasadnienia w prawie określenie w decyzji daty wykonania przyłącza. Przepis art. 5 ust. 7 ustawy nie bowiem określa terminu wykonania obowiązku. Z tego też powodu organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części określającej termin przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej i w tym zakresie umorzył postępowanie pierwszej instancji. W skardze do sądu administracyjnego B. P. wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji obu instancji wskazał, iż są one niezgodne z zaistniałym stanem faktycznym. Zdaniem autora skargi, pracownicy organu pierwszej instancji oraz projektant dopuścili się w sprawie przestępstwa określonego w art. 231 i innych Kodeksu karnego. Skarżący podniósł, iż inwestor nie wykonał studzienki rewizyjnej, rury łączącej studzienkę rewizyjną ze studzienką wziernikową, ani studzienki wziernikowej. Bezpodstawne były uchwały rady gminy w sprawie współfinansowania budowy kanalizacji. Zdaniem skarżącego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie odniosło się do wszystkich podniesionych przez niego w treści odwołania argumentów, a organ pierwszej instancji nie udostępnił mu dokumentów zgromadzonych w aktach administracyjnych celem zapoznania się z nimi. Projektant celowo zaplanował przyłącze w najgorszym miejscu i bezpodstawnie pobierał od mieszkańców wsi od 100 do 500 zł. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia. W treści pisma z dnia 27 listopada 2013 roku B. P. wyjaśnił, iż jego żona – K. P. nie jest właścicielką nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do postanowień art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada zgodność z prawem (legalność) zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" – "c" p.p.s.a.). Sąd uwzględniając skargę na decyzję stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.). Tytułem wstępu wskazać należy, iż kwestia przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej uregulowana jest w art. 5 ustawy z dnia 13 września 1996 roku o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Stosownie do treści art. 5 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy, właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub, w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych. Przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych. W przypadku stwierdzenia niewykonania powyższego obowiązku, wójt (burmistrz, prezydent miasta) wydaje decyzję nakazującą jego wykonanie (art. 5 ust. 7 w/w ustawy). W pierwszej kolejności wskazać należy, iż decyzje organów obu instancji zostały skierowane do K. i B. P., bowiem to oni, w ocenie organów, są właścicielami nieruchomości. Tymczasem, jak wskazał skarżący w treści pisma z dnia 27 listopada 2013 roku właścicielem nieruchomości jest wyłącznie on. Z informacji uzyskanych w toku postępowania sądowoadministracyjnego wynika, że według rejestru gruntów właścicielami nieruchomości są oboje małżonkowie, treść księgi wieczystej wskazuje natomiast, że jej właścicielem jest wyłącznie skarżący. Odnosząc się do powyższej kwestii wyjaśnić należy, iż z przepisu art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 roku o księgach wieczystych i hipotece (tekst jedn. Dz. U. z 2013 roku, poz. 707 ze zm., powoływanej dalej jako u.k.w.h.) wynika domniemanie, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Przepis ten wyraża zasadę jawności materialnej, która polega na tym, że księga wieczysta ujawnia stan prawny nieruchomości, dla której jest prowadzona. Konsekwencją tej zasady jest domniemanie wiarygodności ksiąg wieczystych, polegające na tym, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Domniemanie z art. 3 u.k.w.h. obejmuje tylko prawa i roszczenia wpisane w działach II-IV księgi wieczystej, a nie dane faktyczne wpisane w dziale I-O. To właśnie w dziele II księgi wieczystej wskazany jest właściciel nieruchomości. Tymczasem ewidencja gruntów (kataster nieruchomości) zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku – Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2010 roku Nr 193, poz. 1287 ze zm., dalej jako p. g. k.) to jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Zapisy w ewidencji gruntów mają charakter techniczno – deklaratoryjny. Rejestr odzwierciedla aktualny stan prawny nieruchomości, ma charakter deklaratoryjny a nie konstytutywny. Na jego podstawie nie można zatem rozstrzygać sporów co do prawa własności gruntu, ani nadawać prawa do nieruchomości. Poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich. Zmiany danych w ewidencji gruntów można dokonać tylko w oparciu o decyzje administracyjne, orzeczenia sądowe lub akty notarialne, w których zawarte są dane objęte ewidencją gruntów (art. 23 p.g.k.). Konkludując, zapisy w księdze wieczystej korzystają z domniemania prawnego ich wiarygodności, które polega na tym, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Tymczasem zapisy zawarte w ewidencji gruntów nie korzystają z takiego domniemania. Wynika z tego, że rozstrzygając spór polegający na sprzeczności między treścią księgi wieczystej a ewidencją gruntów, w zakresie prawa własności nieruchomości, uznać należy, iż prawo ujawnione w księdze jest zgodne z rzeczywistym stanem prawnym. Wobec powyższego należy przyjąć, iż właścicielem nieruchomości, której dotyczy niniejsze postępowanie jest wyłącznie skarżący, a nie skarżący wraz z żoną. Nie wpływa na tą ocenę okoliczność, iż skarżący w toku postępowania nie powoływał się na błędne skierowanie nakazu przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacji także do jego żony. Ponownie sięgając do treści art. 5 ust. 1 w/w ustawy zwrócić należy uwagę, iż obowiązki wskazane w tym przepisie mogą być skierowane wyłącznie do właściciela nieruchomości. Takowym w niniejszej sprawie jest wyłącznie skarżący. Tytuł własności do gruntu nie przysługuje żonie skarżącego. Tymczasem decyzja organu pierwszej instancji została do skierowana do skarżącego i jego żony. Odwołanie od tej decyzji wnieśli małżonkowie wspólnie, zatem także decyzja organu odwoławczego została skierowana do obojga małżonków. W świetle powyższych uwag skład orzekający uznał, że decyzje organów obu instancji w zakresie określenia jako adresata tych decyzji żony skarżącego zostały skierowane do osoby nie będącej stroną w sprawie, co skutkuje ich nieważnością w tym zakresie (art. 156 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 4 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego – tekst jednolity Dz.U. z 2013r., poz. 267). Oceniając legalność zaskarżonych decyzji w części, dotyczącej nałożenia obowiązku na skarżącego sąd uznał, że rozstrzygnięcie organów obu instancji w tym zakresie jest zgodne z prawem. Organ ustalił wszystkie istotne dla sprawy okoliczności w sposób niewątpliwy. Po raz kolejny sięgając do treści art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy należy wskazać, że właściciel nieruchomości w ramach zapewnienia utrzymania czystości i porządku ma obowiązek przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej. Z tego obowiązku może zwolnić jedynie fakt wyposażenia nieruchomości w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych. Stwierdziwszy, że właściciel nie wykonał powyższego obowiązku organ wydaje decyzję nakazującą jego wykonanie (art. 5 ust. 7 ustawy). W sprawie nie ulega wątpliwości, iż na terenie gminy została wybudowana sieć kanalizacyjna. Do tej sieci jednak nieruchomość skarżącego nie została podłączona, nie jest ona także wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków. Działka skarżącego jest wyposażona jedynie w zbiornik bezodpływowy. Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że jeżeli sieć kanalizacyjna istnieje, to posiadanie zbiornika bezodpływowego, nawet spełniającego wszelkie wymagania, nie zwalnia właściciela nieruchomości z obowiązku podłączenia tej nieruchomości do sieci kanalizacyjnej; z obowiązku tego zwalnia właściciela jedynie posiadanie przydomowej oczyszczalni ścieków. (por. W. Radecki, Komentarz do ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, a także wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 listopada 2009 roku, IV SA/Wa 1071/09 i inne, wszystkie dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, ze wskazanego w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy obowiązku właściciel nieruchomości nie został zwolniony, pomimo dodania do tego przepisu pkt 3a. Przepis ten stanowi, że właściciel nieruchomości ma obowiązek gromadzenia nieczystości ciekłych w zbiornikach bezodpływowych. Jak wyżej wskazano, przepis art. 5 ustawy nakłada na właścicieli nieruchomości szereg różnych obowiązków związanych z utrzymaniem porządku i czystości w gminie. Obowiązek przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 i obowiązek gromadzenia nieczystości ciekłych w zbiornikach bezodpływowych, wymieniony w ust. 1 pkt 3a, na który powołuje się skarżący, są różnymi obowiązkami, a więc wykonanie jednego z nich nie zwalnia właściciela nieruchomości z wykonania drugiego. Wykładnia tych przepisów nie pozwala na przyjęcie, że chodzi w nich o ten sam obowiązek – skoro już w pkt 2 jest mowa wprost o konieczności wyposażenia nieruchomości w zbiornik bezodpływowy w sytuacji, gdy brak jest sieci kanalizacyjnej (lub jej budowa jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona), to wprowadzanie takiego samego obowiązku z pkt 5 byłoby całkowicie zbędne. Zakładając racjonalność ustawodawcy należy więc uznać, że w analizowanych przepisach chodzi o dwa różne, choć podobnie brzmiące, obowiązki, których istota sprowadza się – w pierwszym przypadku – do prawidłowego odprowadzania nieczystości ciekłych (poprzez przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej, wybudowanie przydomowej oczyszczalni ścieków i ewentualnie bezodpływowego zbiornika), a w drugim do gromadzenia nieczystości ciekłych (w zbiornikach bezodpływowych), przy czym – o ile odprowadzanie nieczystości w każdym przypadku związane jest z uprzednim gromadzeniem tych nieczystości, o tyle ich gromadzenie nie zawsze kończy się odpowiednim sposobem odprowadzania. Oznacza to, że samo gromadzenie nieczystości ciekłych w bezodpływowych zbiornikach (o czym mowa w pkt 3a) nie jest równoznaczne z prawidłowym odprowadzaniem tych nieczystości (o czym mowa w pkt 2). W sytuacji występującej w sprawie organ zasadnie więc nałożył na skarżącego obowiązek przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej, zgodnie z art. 5 ust. 7 ustawy. Wobec kategorycznego brzmienia powołanych przepisów organ, który stwierdził niewykonanie obowiązku wynikającego m.in. z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy, nie mógł odstąpić od wydania takiego nakazu. Trafnie stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w powołanym już wyroku w sprawie IV SA/Wa 1071/09, iż decyzja nakładająca obowiązek przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej nie ma charakteru uznaniowego, konieczność jej wydania nie jest pozostawiona ocenie organu i nie zależy od takich okoliczności, jak sytuacja majątkowa czy życiowa osoby zobowiązanej. Ustosunkowując się do licznych zarzutów skarżącego wyjaśnić należy, iż przyjęte przez projektanta sieci rozwiązania techniczne nie podlegają ocenie w niniejszym postępowaniu. Jak słusznie wskazało Samorządowe Kolegium Odwoławcze, rozwiązania techniczne zostały zaakceptowane przez organy administracji architektoniczno – budowlanej, a następnie organy nadzoru budowlanego, które najpierw zezwoliły na budowę, a później dopuściły sieć do użytku. Nie zasługuje na aprobatę także argumentacja skarżącego sprowadzająca się do wykazania utrudnień związanych z wykonaniem przyłącza (konieczność wykopania rowu o długości ok. 40 m i głębokości 1,5 m), jako zmierzająca do wykazania technicznego lub ekonomicznego braku uzasadnienia przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacji. Niewątpliwie przepis art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy zwalnia z obowiązku przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej, gdy jest to technicznie lub ekonomicznie nieuzasadnione. W ocenie składu orzekającego okoliczności uchylające omawiany obowiązek, jako wyjątki od reguły powinny być interpretowane ściśle, zatem oznaczają one sytuacje szczególne, w razie których koszty przyłączenia byłyby niewspółmierne wysokie. Wszystkie okoliczności wskazane przez skarżącego sąd zakwalifikował jako normalne utrudnienia związane z koniecznością wykonania określonych robót budowlanych. Przykładowo konieczność wykopania rowu nie może być oceniona jako szczególna sytuacja, zwalniająca z obowiązku przyłączenia nieruchomości do sieci. Ominięcie przeszkód takich jak ogrodzenie lub nasadzenia na działce skarżącego może być rozwiązane zarówno na etapie projektowania, jak i realizacji inwestycji. Liczne zarzuty odwołania, jak i skargi, zmierzające do udowodnienia przestępczego działania pracowników organu, jak i projektanta również nie mogą być przedmiotem zainteresowania Sądu w przedmiotowej sprawie. Ewentualne uzasadnione zarzuty tego rodzaju skarżący winien natomiast kierować do organów ścigania. Rekapitulując Sąd orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku na mocy art. 145 § 1 pkt 2 przy zastosowaniu art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego. W punkcie drugim wyroku Sąd oddalił skargę w pozostałym zakresie powołując się na treść art. 151 p.p.s.a. W punkcie trzecim wyroku Sąd stwierdził, na podstawie art. 152 p.p.s.a., że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku w części dotyczącej skierowania obowiązku przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacji do żony skarżącego. A. P.