II SA/Łd 898/08

Dnia 17 kwietnia 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Protokolant Asystent sędziego Beata Czyżewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2009 r. przy udziale - sprawy ze skargi I. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego z dodatkami 1. oddala skargę, 2. przyznaje adwokatowi J. P. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką A sp. j. w Ł. przy ul. [...] kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych, obejmującą podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu sądowym skarżącej I. M. i kwotę powyższą nakazuje wypłacić adwokatowi J. P. z funduszów Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. LS Decyzją z dnia [...]r. nr[...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., po rozpatrzeniu odwołania I. M. od decyzji Prezydenta Miasta Ł.z dnia [...] r. nr [...] w sprawie odmowy przyznania prawa do zasiłków rodzinnych oraz dodatków z tytułu samotnego wychowywania dziecka i dodatków z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego dla dzieci J. i K. M. w okresie zasiłkowym od 1 września 2008 r., na podstawie art. 138 § 1 punkt 1 k.p.a. oraz art. 3 punkt 1, art. 4 ust. 1 i 2, art. 5 ust. 1 i 3, art. 8 punkt 3a i art. 6 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Organy administracji, po analizie wniosku skarżącej z dnia [...] r. o przyznanie zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami oraz zaświadczenia z urzędu skarbowego o dochodach osiągniętych w 2007 r., stwierdziły, że miesięczny dochód na jednego członka rodziny w rodzinie skarżącej wynosi 565,49 złotych i przekracza określony w ustawie próg dochodowy. Wskazano, że warunkiem przyznania prawa do zasiłku rodzinnego jest spełnienie kryterium dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę, który wynika z przepisu art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W odwołaniu I. M. wskazała, że jest osobą samotnie wychowującą dzieci i nie ma najbliższej rodziny. W jej ocenie, odebranie prawa do zasiłku na dzieci spowoduje pogorszenie sytuacji finansowej. Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu wskazano, że prawo do zasiłku rodzinnego przysługuje rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka, opiekunowi faktycznemu bądź też osobie uczącej się, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504,00 złotych (art. 4 i 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych). Organ administracji podkreślił, że dane dotyczące dochodu rodziny wykazane w zaświadczeniu urzędu skarbowego są dla organu wiążące. Dochód miesięczny rodziny skarżącej w 2007 r. w przeliczeniu na jedną osobę wyniósł 565,49 złotych. W ocenie Kolegium w sprawie nie może mieć zastosowania przepis art. 5 ust. 3 powołanej ustawy, z którego wynika, że dochód rodziny w przeliczeniu na osobę (...) przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę (...) do zasiłku rodzinnego, o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalony, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. Organ wskazał, że skarżąca posiadanym dochodem na osobę w rodzinie 565,49 złotych , przekracza kryterium dochodowe powiększone o kwotę najniższego zasiłku rodzinnego, czyli tym samym nie spełnia normy zawartej w tym przepisie. Ponadto organ administracji w oparciu o przepis art. 8 powołanej ustawy wskazał, ze dodatki do zasiłku rodzinnego przysługują jedynie w przypadku ustalenia uprawnień do zasiłku rodzinnego. W skardze z dnia [...] r. I. M. wskazała, że wydana w sprawie decyzja jest dla jej rodziny krzywdząca. W jej ocenie, jednorazowy dochód z giełdy papierów wartościowych, który spowodował przekroczenie kryterium dochodowego nie może negatywnie wpływać na prawo do zasiłku rodzinnego. Podkreśliła, że kryterium dochodowe przekroczyła jedynie o kilkanaście złotych. Poza tym podtrzymała argumenty zawarte w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W związku z tym, zgodnie z treścią art. 145 § 1 punkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), aby wyeliminować z obrotu prawnego akt organu administracji państwowej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy albo też do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Przedmiotem oceny Sądu była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. Materialną podstawę prawną przyznawania świadczeń rodzinnych stanowi ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139 poz. 992 ze zm.), określająca warunki nabywania prawa do tych świadczeń oraz zasady ich ustalania, przyznawania i wypłacania. Zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku przysługuje, w zależności od okoliczności faktycznych, rodzicom, jednemu z rodziców, opiekunowi prawnemu dziecka, opiekunowi faktycznemu dziecka albo osobie uczącej się. Warunkiem koniecznym przyznania prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków, określonych w art. 8 ustawy, jest spełnienie kryterium dochodowego określonego w art. 5 ust. 1 ustawy, przy czym przysługuje on jedynie w przypadkach określonych w art. 6 ust. 1 i 1a ustawy ( tj. do ukończenia przez dziecko: 18 roku życia lub nauki w szkole, jednak nie dłużej niż do ukończenia 21 roku życia, albo 24 roku życia, jeżeli kontynuuje naukę w szkole lub w szkole wyższej i legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności. Zasiłek rodzinny przysługuje również osobie uczącej się w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie dłużej niż do ukończenia 24 roku życia). Przechodząc do analizy przedmiotowej sprawy podnieść należy, że z załączonego do akt administracyjnych zaświadczenia z urzędu skarbowego o wysokości dochodu w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy wynika, że ogółem w 2007 r. rodzina skarżącej uzyskała dochód w wysokości 20357,64 zł. W ocenie Sądu organy administracji prawidłowo ustaliły wysokość miesięcznego dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę, który wyniósł 565,49 zł, bowiem rodzina skarżącej składa się z trzech osób. Ustalony dochód przekracza próg dochodowy określony w art. 5 ust. 1 powołanej ustawy o świadczeniach rodzinnych, czyli 504,00 zł, uprawniające do otrzymania zasiłku rodzinnego. Wskazać również należy na analizę możliwości zastosowania przepisu art. 5 ust. 3 cytowanej ustawy, dokonaną przez organy administracji, który pozwala na przyznanie prawa do zasiłku rodzinnego, w sytuacji kiedy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę przekracza kwotę uprawniającą do uzyskania zasiłku o kwotę równą lub niższą najniższemu zasiłkowi rodzinnemu. W tym zakresie wskazano, że skarżąca przekracza kryterium dochodowe powiększone o kwotę najniższego zasiłku rodzinnego (504,00+48,00), tym samym nie spełnia normy określonej w tym przepisie. Przepis art. 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych wskazuje, ze dodatki do zasiłku rodzinnego przysługują w przypadku ustalenia uprawnień do zasiłku rodzinnego. W przedmiotowej sprawie skarżąca nie posiada uprawnień do przyznania zasiłku rodzinnego, tym samym powoduje to brak prawa do dodatków od zasiłku rodzinnego. Argumenty podnoszone przez skarżącą nie zasługują na uwzględnienie. I. M. sama przyznała zarówno w skardze, jak i na etapie postępowania administracyjnego, że przekroczyła kryterium dochodowe. Należy zgodzić się ze skarżącą, że rzeczywiście przekroczenie to nie jest znaczne, nie mniej jednak nie uprawnia to organów administracji do przyznania prawa do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami. Przepisy regulujące tą materię nie pozwalają na odstąpienie od ich zastosowania i nakazują zbadanie wysokości omawianego kryterium. Na marginesie wskazać również należy, że podnoszony przez skarżącą zarzut naruszenia art. 3 punkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez niepomniejszenie przez organy administracji jej dochodu o koszty jego uzyskania nie ma racji bytu. W tym zakresie Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lutego 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 3/07 (LEX nr 307189), że organy administracji nie mają prawa kwestionować składników wynagrodzenia strony w roku kalendarzowym zaliczonego do dochodu rodziny przez organ podatkowy. W tym zakresie zarówno organ I instancji, jak i Kolegium są związane danymi zawartymi zaświadczeniu wystawionym przez urząd skarbowy. Podkreślić należy, że z załączonego do akt administracyjnych przedmiotowego zaświadczenia jasno wynika, że dochód skarżącej, zgodnie z wymogami ustawy o świadczeniach rodzinnych, został pomniejszony o zawarte w tym przepisie składniki, o ile w ogóle występowały one jako elementy pomniejszające dochód uzyskany przez stronę skarżącą. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił. O wynagrodzeniu pełnomocnika z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 205 powołanej ustawy oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). D.T.