II SA/Łd 900/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący del.Sędzia NSA: Wojciech Chróścielewski (spr.), del.Sędziowie NSA : Anna Stępień, Ewa Markiewicz, Protokolant : ref.staż. Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi K. W. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie świadczeń pieniężnych z tytułu deportacji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] nr [...] 2. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz K. W. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego. II SA/Łd 900/01 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] nr [...] o umorzeniu postępowania administracyjnego. W dniu 17 sierpnia 2000 r. K. W. wystąpił z wnioskiem o przyznanie uprawnień do świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji do obozu przesiedleńczego w G. we F. w okresie od marca 1943 do maja 1945 r. Decyzją z dnia [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych umorzył postępowanie administracyjne wszczęte powyższym wnioskiem. W uzasadnieniu wskazał, iż zgodnie z art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. nr 87 poz. 395 ze zm.) wnioski o przyznanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego osoby zainteresowane mogły składać do Kierownika Urzędu do dnia 31 grudnia 1999 r. Termin ten ma charakter terminu prawa materialnego w odniesieniu do którego nie stosuje się proceduralnej instytucji przywrócenia terminu. Jego uchybienie powoduje bezskuteczność czynności procesowej, a wszczęte postępowanie administracyjne jest bezprzedmiotowe. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy K. W. wskazał, iż opóźnienie w złożeniu wniosku spowodowane było jego niepełnosprawnością. Decyzją z dnia [...] organ utrzymał w mocy swoje wcześniejsze rozstrzygnięcie wskazując, iż decyzja wydana w I instancji jest zgodna z prawem, a Kierownik Urzędu nie ma możliwości przywrócenia przedmiotowego terminu. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego K. W. wniósł o uchylenie decyzji i nakazanie organowi ponownego rozpatrzenia sprawy. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 145a § 1 k.p.a., można żądać wznowienia postępowania administracyjnego, poza wypadkami, o których mowa w art. 145 § 1 k.p.a., również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją (umową międzynarodową lub ustawą), na podstawie, którego została wydana decyzja. Tego rodzaju sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 17 czerwca 2003 r. sygn. akt P 24/02, opublikowanym w OTK 2003, nr 6, poz. 55 orzekł, iż art. 4 ust. 5 ustawy z ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. nr 87, póz. 395 ze zm.) jest niezgodny z art. 2 i art. 32 Konstytucji. W uzasadnieniu wyroku Trybunał Konstytucyjny zwrócił między innymi uwagę na to, iż przedmiotowa ustawa w pierwotnym kształcie nie zawierała żadnego granicznego terminu składania wniosków o przyznanie wymienionego świadczenia Dopiero w roku 1999 ustawodawca postanowił taki termin wprowadzić – koniec roku 1999. Diametralnie zmieniono w ten sposób sytuację pewnej grupy osób, która pod rządami ustawy w brzmieniu pierwotnym podjęła starania o skompletowanie dokumentacji niezbędnej do uzyskania świadczenia pieniężnego, a następnie została zaskoczona nowelizacją, która uczyniła te starania bezcelowymi. Trybunał podkreślił, że dopiero w wyniku nowelizacji ustawodawca wprowadził graniczny termin składania wniosków określony w przepisie art. 4 ust. 5 ustawy. Uznał jednocześnie, że sytuacja, w której zainteresowany nie ma możliwości uzyskania ustawowo zagwarantowanych uprawnień wskutek nieracjonalnych działań ustawodawcy podjętych w czasie obowiązywania ustawy oraz zaniedbań administracji publicznej nie może mieć miejsca w systemie demokratycznego państwa prawnego. W tej sytuacji, zważywszy na treść wskazanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271) orzekł, jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 97 § 2 Przepisów wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Orzekanie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na brak przymiotu jej wykonalności było bezprzedmiotowe.