II SA/Łd 909/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Sędziowie : NSA Grzegorz Szkudlarek (spr.), p.o. Sędziego WSA Arkadiusz Blewązka, Protokolant asystentka sędziego Dominika Janicka, po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi Z.P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki ogrodzenia oddala skargę. - Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...] , Nr [...] (znak: [...]) utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia [...] Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie nakazu rozbiórki fragmentu ogrodzenia działki w A o długości 6,1 m wybudowanego przed ogrodzeniem z płyt betonowych od strony drogi wojewódzkiej nr 716, równolegle do tej drogi. Jak wynika z dokumentów załączonych do akt administracyjnych, Z. P. budowę ogrodzenia rozpoczął latem 1995 roku bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę oraz zgłoszenia we właściwym organie administracji architektoniczne - budowlanej. W dniu [...] dokonano oględzin ogrodzenia, w trakcie których ustalono, działka jest ogrodzona płytami betonowymi. Przed ogrodzeniem na długości 6,10 m wykonane jest dodatkowe ogrodzenie, wysunięte poza to podstawowe o 4 m w stronę drogi. Brzeg dobudowanego ogrodzenia oddalony jest o 47 cm od słupka drogowego i o 5,10 m od krawędzi jezdni. Według oświadczenia inwestora, od czasu poprzednich oględzin przeprowadzonych w 1997 roku nie wykonał żadnych robót budowlanych. Wymagalność zgłoszenia właściwemu organowi budowy ogrodzeń od strony dróg, ulic i innych miejsc publicznych wynika z postanowień art. 30 ust. l pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.). W razie stwierdzenia braku zgłoszenia właściwemu organowi w myśl unormowania art. 48 prawa budowlanego, organ jest zobligowany do nakazania w drodze decyzji rozbiórki obiektu lub jego części będącego w budowie lub już wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia właściwemu organowi. Dlatego organ nadzoru budowlanego szczebla powiatowego nakazał rozbiórkę określonego fragmentu ogrodzenia. W odwołaniu Z.P. wywodził, iż od czasu wybudowania obiektu brzmienie przepisu art. 30 prawa budowlanego się zmieniło. Pierwotnie stanowił on, iż pozwolenia na budowę nie wymaga budowa ogrodzeń z wyjątkiem przylegających do dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych. Po nowelizacji przepis stanowi, że zgłoszenia właściwemu organowi wymaga budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów i innych miejsc. Ogrodzenie przedmiotowe zlokalizowane jest w odległości około 0,50 m od słupka rozgraniczającego pas drogowy, więc nie przylega ono do drogi, a zatem nie wymaga zgłoszenia. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie wskazując, iż na podstawie zgromadzonych dokumentów zasadne jest nakazanie w sprawie rozbiórki. Odnosząc się do treści odwołania organ wyjaśnił, iż pozwolenie na budowę ogrodzenia w dacie obowiązywania przepisu art. 29 ust. l pkt 7 prawa budowlanego, zgodnie z opinią prawną Głównego Urzędu Nadzoru Budownictwa, wymagane jest również dla jego realizacji poza linią rozgraniczającą teren drogi od działki inwestora. W przedmiotowej sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T., przed wydaniem decyzji zwrócił się do Zarządu Dróg Wojewódzkich z wnioskiem o wyrażenie opinii w sprawie zgodności z przepisami ustawy o drogach publicznych, wybudowanego ogrodzenia w odległości około 5 m od krawędzi jezdni. W odpowiedzi Rejon Dróg Wojewódzkich w P. poinformował, iż zgodnie z treścią art. 43 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. Nr 71, poz. 838), obiekty przy drogach wojewódzkich powinny być usytuowane w odległości 8 m od zewnętrznej krawędzi jezdni. W związku z czym Zarządca Dróg domagał się wydania decyzji nakazującej rozbiórkę ogrodzenia. Jak wiadomo wydana decyzja obejmuje jedynie fragment ogrodzenia, lecz Zarząd Dróg Wojewódzkich od decyzji odwołania nie wniósł, a organ nadzoru budowlanego nie może ingerować w uprawnienia zarządcy drogi. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Z.P. wniósł o uchylenie decyzji I, jak i II instancji. W motywach podał, iż zgodnie z przepisami prawa pozwolenia na budowę wymaga ogrodzenie przylegające do dróg, natomiast jego ogrodzenie jest zlokalizowane w odległości 0,5 m od słupka rozgraniczającego jego nieruchomość z drogą wojewódzką nr 716. W żadnym punkcie do niego nie przylega. Nie zgadza się on z decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., ponieważ organ powołuje się na opinię prawną Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego, która nie jest źródłem prawa. W dacie kiedy rozpoczął on budowę ogrodzenia przepisy prawa nie wymagały ani pozwolenia na budowę ani zgłoszenia właściwemu organowi. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 3 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), Sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie nieuwzględnienia skargi Sąd skargę oddala. W ocenie składu orzekającego, organ prowadzący postępowanie nie naruszył unormowania prawa materialnego ani reguł procedury administracyjnej, co mogłoby uzasadniać uwzględnienie skargi i uchylenie kontestowanego aktu. W stanie faktycznym sprawy organ stwierdził istnienie ogrodzenia od strony drogi wojewódzkiej. Przeprowadzone postępowanie wykazało popełnienie samowoli budowlanej, bowiem inwestor nie uzyskał pozwolenia na budowę, ani nie dokonał zgłoszenia stosownie do przepisów ustawy prawo budowlane. W tak ustalonych okolicznościach organ I instancji decyzją z dnia [...] nakazał rozbiórkę fragmentu ogrodzenia. Organ odwoławczy decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy to rozstrzygnięcie. Materialno - prawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.). Po myśli unormowania art. 48 w/w ustawy właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Zgodnie z treścią art. 28 prawa budowlanego, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i 30. W celu zlikwidowania samowoli budowlanej ustawodawca przyjął w art. 48 prawa budowlanego drastyczne rozwiązanie, zobowiązujące organ nadzoru budowlanego do nakazania rozbiórki obiektu budowlanego. Regulacja prawna w tym przypadku jest szczególnie bezwzględna, nie dopuszcza bowiem stosowania jakichkolwiek "łagodzących" okoliczności, uwzględniania nawet oczywistych racji strony. Zasadnicze znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy ma ustalenie czy na budowę ogrodzenia wymagane było zgłoszenie właściwemu organowi administracji architektoniczno - budowlanej. Zgodnie z brzmieniem art. 30 ust. l pkt 2 prawa budowlanego zgłoszenia właściwemu organowi wymaga budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych. Bezspornie wynika z tego przepisu, iż w stanie faktycznym sprawy niezbędnym było dokonanie zgłoszenia zamiaru budowy ogrodzenia. Konkludując ten etap rozważań, wyjaśnić należy, iż w sprawie nie doszło do naruszenia reguł prawa materialnego, ani postępowania administracyjnego. Ustosunkowując się do argumentów podniesionych w skardze, wyjaśnić należy, iż z jej treści wynika, iż Z.P. nie zgadza się ze stwierdzeniem, że stan faktyczny sprawy daje podstawy do orzeczenia nakazu rozbiórki. Przede wszystkim podaje, iż jego ogrodzenie nie przylega do drogi, dlatego nie wymagało konieczności zgłoszenia zamiaru budowy. Odsunięte jest od słupka rozgraniczającego na odległość 0,5 m. Pogląd taki nie jest poprawny, bowiem zgodnie z tezą wyroku NSA z dnia 2 kwietnia 1998 r., sygn. akt: II SA/Łd 234/96 (nie publ.), obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę, wynikający z treści art. 29 ust. l pkt 7 prawa budowlanego odnosi się nie tylko do ogrodzeń przylegających bezpośrednio do miejsc publicznych, ale także może dotyczyć ogrodzeń sytuowanych w pewnej odległości od tych miejsc, jeżeli ogrodzenia te swoją architekturą i wyglądem mogą oddziaływać na otaczającą zabudowę i krajobraz oraz jest do nich bezpośredni dostęp od strony miejsca publicznego dla nieograniczonej liczby osób. Przedstawiona teza w rozpatrywanej sprawie w pełni znajduje swoje zastosowanie, dlatego zarzut skargi dotyczący tego, iż ogrodzenie nie przylega do drogi, ponieważ jest usytuowane w odległości 0,5 m nie jest uzasadniony. Odnosząc się do zarzutu, iż jako argument podstawowy organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przytoczył opinię prawną Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego należy wyjaśnić, że organ opinię przedmiotową powołał jedynie jako dodatkowe uzasadnienie, poparcie przedstawionego poglądu. Owszem opinia taka nie jest źródłem prawa, dlatego nie została przytoczona jako podstawa prawna rozstrzygnięcia. Podstawę rozstrzygnięcia stanowi przepis art. 138 § l pkt l kpa i art. 48 prawa budowlanego. W tak ustalonym stanie Sąd, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.