II SA/Łd 918/11

Dnia 4 listopada 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Protokolant asystent sędziego Agnieszka Gortych-Ratajczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2011 roku sprawy ze skargi U. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] nr [...]. Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania U. N., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...]r. nr [...], odmawiającą przyznania U. N. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad dzieckiem A. N. Z akt sprawy wynika, iż decyzją z dnia [...]r. Prezydent Miasta R. odmówił U. N. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad dzieckiem. Organ uzasadnił wówczas, iż przepis art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych nie przewiduje przyznania pomocy, gdy osoba powyżej 16 roku życia, nad którą opieka jest sprawowana legitymuje się umiarkowanym stopniem niepełnosprawności. Na skutek odwołania U.N. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...]r. uchyliło w całości decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Kolegium zwróciło uwagę, iż organ I instancji dokonał błędnej wykładni przepisu art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, które to uchybienie mogło mieć wpływ na wynik postępowania. Z szeregu przywołanych orzeczeń sądów administracyjnych organ odwoławczy wywiódł, iż stosownie do art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje również osobie powyżej 16 roku życia, jeżeli tylko legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniem konieczności stałej opieki lub pomocy innej osoby i nie jest konieczne posiadanie orzeczonego znacznego stopnia niepełnosprawności. Po ponownej analizie akt sprawy, decyzją z dnia [...]r. Prezydent Miasta R. na podstawie art. 2 pkt 21, ust. 3, art. 17 ust. 1 i ust. 5 pkt 2a, art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 139, poz. 992 ze zm.) odmówił U. N. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad dzieckiem. Organ I instancji wskazał, iż córka wnioskodawczyni legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, w sytuacji gdy bezwzględnienie obowiązujący przepis art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, dla osób powyżej 16 roku życia wymaga orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności. W terminie prawem przewidzianym odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia złożyła U.N. Strona podkreśliła, iż wbrew twierdzeniu organu spełnione zostały przesłanki określone w ustawie. Córka legitymuje się bowiem orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności ze wskazaniami. Przywołaną na wstępie decyzją z dnia [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało na brzmienie przepisu art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, na którego tle wyróżniło dwie grupy osób, nad którymi opieka daje prawo do korzystania ze świadczenia pielęgnacyjnego: - osoby legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby, w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, - osoby legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Dodało, iż świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59, ze zm.) ciąży obowiązek alimentacyjny, 3) opiekunowi faktycznemu dziecka - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Kolegium zwróciło uwagę, iż w myśl art. 3 pkt 9 cytowanej ustawy, ilekroć w ustawie jest mowa o niepełnosprawnym dziecku, oznacza to dziecko w wieku do ukończenia 16 roku życia legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności określonym w przepisach o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Zgodnie zaś z § 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności, powiatowe zespoły i wojewódzkie zespoły wydają orzeczenia: - o niepełnosprawności osób, które nie ukończyły 16 roku życia, - o stopniu niepełnosprawności osób, które ukończyły 16 rok życia. Organ wywiódł, iż w przypadku dzieci do 16 roku życia potwierdzenie niepełnosprawności znajduje wyraz w wydanym przez właściwy organ orzeczeniu o niepełnosprawności, zaś w przypadku osób powyżej 16 roku życia wydawany jest inny dokument – orzeczenie o stopniu niepełnosprawności (lekkim, umiarkowanym, znacznym), co koresponduje z art. 1 i art. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Podsumowując Kolegium wyjaśniło, iż brzmienie przywołanych norm prawnych zrodziło konieczność weryfikacji poprzedniej decyzji organu II instancji, poprzez przyjęcie, że w przypadku osób, które ukończyły 16 rok życia, co do których właściwe organy wydają orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, legitymowanie się przez osobę niepełnosprawną umiarkowanym stopniem niepełnosprawności ze wskazaniami, nie jest wystarczające do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego. Konkludując organ wskazał, iż córka U.N. ukończyła 16 rok życia i legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz wymaga stałego współdziałania na co dzień opiekuna w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji. Jednoznaczne brzmienie przepisu art. 17 ust. 1 cytowanej ustawy skutkuje niedopuszczalnością orzeczenia o przyznaniu stronie wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż córka nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi U. N. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji i poprzedzającej ją decyzji, załączenie akt Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim, w sprawie sygn. akt [...] i przyznanie pomocy w postaci świadczenia pielęgnacyjnego od dnia 27 sierpnia 2010r., a także zasądzenia kosztów postępowania. Uzasadniając sformułowane wnioski skarżąca argumentowała, iż spełnione zostały wszystkie przesłanki wynikające z art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zwróciła uwagę, iż przepis ten posługuje się alternatywą rozłączną, co oznacza, iż legitymowanie się orzeczeniem o niepełnosprawności z odpowiednimi wskazaniami jest wystarczające dla uzyskania świadczenia. Skarżąca przypomniała, iż za taką wykładnią omawianej normy prawnej opowiadało się Kolegium w poprzedniej swojej decyzji z dnia [...]r., w składzie niemalże tożsamym, i co istotne, za taką wykładnią opowiada się również doktryna. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do postanowień art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako: "p.p.s.a"., Sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż Sąd bada zgodność z prawem (legalność) zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" – "c" p.p.s.a.). W następstwie rozpoznania skargi wniesionej w niniejszej sprawie, nie będąc ograniczonym zarzutami i wnioskami skargi oraz przywołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi dopatrzył się w zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta R. w sprawie odmowy przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad dzieckiem A. N., tego rodzaju uchybień, które obligowały Sąd do wyeliminowania ich z obrotu prawnego. W ocenie Sądu zaskarżona, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego. Niewątpliwie organy obu instancji dokonały błędnej wykładni przepisu art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Organy wywodząc, iż uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad dzieckiem przysługuje: - osobie legitymującej się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, - osobie legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, opowiedziały się za takim rozróżnieniem – z powołaniem się na unormowanie § 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności oraz art. 3 pkt 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych (gdzie zdefiniowane zostało pojecie "dziecka") – w którym, w przypadku osób powyżej 16 roku życia, dla przyznania wnioskowanego świadczenia nie jest wystarczające legitymowanie się umiarkowanym stopniem niepełnosprawności wraz ze wskazaniami, lecz konieczne jest aby osoby, które ukończyły 16 rok życia miały orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności, gdyż dzieckiem jest się wyłącznie do ukończenia 16 roku życia. Z taką wykładnią organu nie sposób się zgodzić, chociażby w świetle wykształconego na tle podobnych stanów faktycznych stanowiska sądów administracyjnych. W pierwszej kolejności należy wskazać, iż zgodnie z przepisem art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje matce albo ojcu, innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59, ze zm.) ciąży obowiązek alimentacyjny, opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad: - osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo - osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Nadto należy zwrócić uwagę, że ustawodawca poprzez art. 13 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o zmianie niektórych ustaw związanych z realizacją wydatków budżetowych (Dz. U. Nr 219, poz. 1706) zmienił z dniem 1 stycznia 2010r. przepis art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, wprowadzając w miejsce pojęcia "dziecka" pojęcie "osoby" legitymującej się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Nie jest tym samym celowe odwoływanie się do legalnej definicji pojęcia "dziecko" zamieszczonej w art. 3 pkt 4 cytowanej ustawy. Na uwagę zasługuje także to, iż przepis art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniu rodzinnym – w brzmieniu przed zmianą, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2010r. – był przedmiotem wnikliwej analizy Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z dnia 18 lipca 2008r., w sprawie sygn. akt P 27/07 (publ. OTKA 2008/6/107, Dz. U. z 2008r., Nr 138, poz. 872) rozstrzygnął, iż art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim uniemożliwia nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, obciążonej obowiązkiem alimentacyjnym osobie zdolnej do pracy, niezatrudnionej ze względu na konieczność sprawowania opieki nad innym niż jej dziecko niepełnosprawnym członkiem rodziny, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji R.P.. Trybunał Konstytucyjny uznał, iż omawiany przepis wskazuje krąg osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji zaistnienia przesłanek wymienionych w tym przepisie bez względu na wiek dziecka. Trybunał zwrócił uwagę, iż legalna definicja "dziecka" nie określa granic wiekowych dziecka. Stanowi ona, iż ilekroć w ustawie jest mowa o dziecku oznacza to dziecko własne, małżonka, przysposobione oraz dziecko, w sprawie, którego toczy się postępowanie o przysposobienie, lub dziecko znajdujące się pod opieką prawną. Przyjęte przez Trybunał Konstytucyjny na gruncie art. 17 cytowanej ustawy rozumienie pojęcia "dziecka" dla celów świadczenia pielęgnacyjnego potwierdza nadto regulacja zawarta w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy, wyłączająca uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego, jeżeli "osoba wymagająca opieki (...) pozostaje w związku małżeńskim". Zgodnie z regulacją Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego małżeństwo nie może zostać zawarte przez mężczyznę w wieku poniżej 18 lat oraz kobietę w wieku poniżej 16 lat. Oznacza to, że jeśli osoba wymagająca opieki zawiera związek małżeński, to osoba uprawniona dotychczas do świadczenia pielęgnacyjnego, w związku ze sprawowaniem opieki zostaje tego uprawnienia pozbawiona. Dotyczy to także sytuacji, w których opieka sprawowana była nad dzieckiem powyżej 16 lat. Mając na uwadze argumentację organów, zauważyć nadto trzeba, iż w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, ustawodawca nie posługuje się pojęciem "niepełnosprawnego dziecka". Stąd wywód organu oparty na tej definicji jest bezprzedmiotowy w niniejszej sprawie. Owszem pojęcie to występuje, ale w przepisie art. 16 ust. 2 cytowanej ustawy, który stanowi o innej formie pomocy. Przepis ten wymienia przesłanki, od których spełnienia uzależnione jest uzyskanie zasiłku pielęgnacyjnego. Na uwagę zasługuje, iż w przepisie tym ustawodawca wyraźnie rozróżnił trzy kategorie uprawnionych do zasiłku pielęgnacyjnego: - niepełnosprawne dziecko (pkt 1), - osobę niepełnosprawną w wieku powyżej 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (pkt 2), - osoba, która ukończyła 75 lat (pkt 3). Zróżnicowanie przez ustawodawcę kategorii uprawnionych do zasiłku pielęgnacyjnego, a także zróżnicowanie przesłanek dla uprawnionych do 16 roku życia i powyżej 16 roku życia spowodowało, że dla celów zasiłku pielęgnacyjnego, (stanowiącego inny rodzaj świadczenia opiekuńczego niż świadczenie pielęgnacyjne), ustawodawca przyjął ograniczone wiekowo pojęcie niepełnosprawnego dziecka. Tak więc na potrzeby wykładni jedynie tegoż przepisu stosować należy definicję legalną "niepełnosprawnego dziecka", zamieszczoną w art. 3 pkt 9 ustawy. Tok rozumowania zaprezentowany przez Trybunał Konstytucyjny znalazł potwierdzenie w wykształconym na tle podobnych stanów faktycznych stanowisku judykatury. Sądy administracyjne już wielokrotnie wypowiadały się, iż świadczenie pielęgnacyjne przysługuje także po ukończeniu przez dziecko 16 roku życia, jeżeli tylko legitymuje się ono orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniem konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Legitymowanie się takim orzeczeniem zwalania osoby, które ukończyły 16 rok życia z uzyskania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności. Powyższy pogląd prawny odnaleźć można chociażby w wyrokach: NSA z dnia 16 grudnia 2009r., w sprawie sygn. akt I OSK 767/09; WSA w Poznaniu z dnia 16 lipca 2008 r., w sprawie sygn. akt IV SA/Po 125/08 oraz z dnia 3 września 2010r., w sprawie sygn. akt II SA/Po 445/10; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 sierpnia 2010r., w sprawie sygn. akt II SA/Łd 709/10 – wszystkie publikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://cbois.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu jako nietrafione należy ocenić również odwołanie się przez organy administracji publicznej do uregulowania § 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności. Przepis art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie jest bowiem bezpośrednio związany z przywołanym § 2 cytowanego rozporządzenia. Jak również z przepisami ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Powyższe akty wykonawcze zawierają kryteria i wytyczne adresowane do organów orzekających o niepełnosprawności w celu dokonywania przez nie prawidłowych kwalifikacji schorzeń i wymagań dla osób niepełnosprawnych (vide: wyroki WSA w Białymstoku z dnia 12 marca 2009r., w sprawie sygn. akt II SA/Bk 845/08, oraz NSA z dnia 16 grudnia 2009r., w sprawie sygn. akt I OSK 767/09 – publikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://cbois.nsa.gov.pl). Mając na względzie przedstawioną wykładnię przepisu art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych uznać należy, iż organy obu instancji wydały decyzje z naruszeniem przepisów prawa materialnego. Zaprezentowana przez organy wykładnia jest o tyle zaskakująca, iż w toku postępowania administracyjnego, decyzją z dnia [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło w całości decyzję organu I instancji i przekazało mu sprawę do ponownego rozpatrzenia uznając odmowę przyznania świadczenia za nieuzasadnioną. Co istotne Kolegium wskazało wówczas, przywołując szereg orzeczeń sądów administracyjnych, część argumentacji przywołanej w niniejszym uzasadnieniu wskazując, iż przepis art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych uprawnia do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego także osobę, która ukończyła 16 rok życia, jeżeli tylko legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności ze wskazaniami. Ponownie orzekając w sprawie organ I instancji, ani też organ odwoławczy nie zmierzył się z wykładnią zaprezentowaną w decyzji organu odwoławczego z dnia [...]r. i przywołanymi w niej orzeczeniami sądów administracyjnych i Trybunału Konstytucyjnego. Tak diametralnie różna wykładnia zaprezentowana w zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji świadczy o zbagatelizowaniu przez organy administracji publicznej dorobku judykatury wypracowanego na tle podobnych stanów faktycznych. Takie działanie organów administracji z pewnością nie czyni zadość zasadzie budowania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 k.p.a.) W toku ponownej analizy niniejszej sprawy organy winny uwzględnić zaprezentowaną wykładnię przepisu art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, jak również ustalenie, iż córka skarżącej owszem ukończyła 16 rok życia ale legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności ze wskazaniami konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Powyższa okoliczność wynika wprost z wyroku Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim, IV Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 24 stycznia 2011r.. Z tych powodów Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, w związku z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. ar