II SA/Łd 929/09

Dnia 18 grudnia 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień, Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek (spr.), Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Protokolant asystent sędziego Marcelina Chmielecka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2009 roku sprawy ze skargi A Spółki z o.o. z siedzibą w Ł. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie odrzucenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego w przedmiocie wyłączenia z użytkowania budynku mieszkalnego oddala skargę. LS [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. postanowieniem z dnia [...] roku, Nr [...] (znak: [...]), po rozpoznaniu zażalenia "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł., utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] roku, Nr [...] (znak: [...]). Jak wynika z dokumentów załączonych do akt administracyjnych, na mocy ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] roku, Administracja Nieruchomościami Ł. – Ś. zobowiązana została do wyłączenia z użytkowania budynku mieszkalnego zlokalizowanego w Ł. przy ul. T. [...]. Mocą tej decyzji zobowiązano także Administrację Nieruchomościami do wykonania doraźnych zabezpieczeń zagrożonych elementów budynku poprzez podstemplowanie, odłączenia budynku od sieci infrastruktury technicznej, zabezpieczenia obiektu przed dostępem osób postronnych oraz do umieszczenia w widocznych miejscach przy wejściu do budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa dla ludzi i mienia oraz o zakazie wstępu do obiektu. Jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy odpisu zwykłego księgi wieczystej, "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. jest właścicielem nieruchomości przy ul. T. [...] na mocy umowy sprzedaży z dnia 28 grudnia 2007 roku. Z treści pisma Administracji Nieruchomościami z dnia 28 sierpnia 2008 roku wynika, że dzień 3 września 2008 roku został wyznaczony ostatecznym terminem przejęcia nieruchomości przez nowego właściciela. Z tą też datą Administracja Nieruchomościami przestała zarządzać nieruchomością. W tej sytuacji organ I instancji pismem z dnia 17 września 2008 roku zawiadomił nowego właściciela nieruchomości, że w przypadku nie wywiązania się z nałożonych obowiązków zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne. Nowy właściciel nie wykonał obowiązków wynikających z ostatecznej decyzji, zatem organ I instancji w dniu 16 marca 2009 roku wystosował upomnienie. Z racji tego, że upomnienie było bezskuteczne, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. skierował sprawę na drogę egzekucji administracyjnej, wystawiając w dniu 8 kwietnia 2009 roku tytuł wykonawczy, zawierający klauzulę o skierowaniu do egzekucji administracyjnej. W sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego strona zobowiązana zgłosiła zarzuty, wskazując na naruszenie art. 33 pkt 4, art. 33 pkt 5 i art. 33 pkt 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. postanowieniem z dnia [...] roku odrzucił zarzuty "A" w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego wyłączenia z użytkowania budynku mieszkalnego przy ul. T. [...] w Ł. W zażaleniu na powyższe postanowienie strona wskazała, że w sprawie doszło do naruszenia art. 34 § 1, 2 i 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, bowiem strona nie otrzymała postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela, na które przysługuje jej zażalenie, a otrzymała wyłącznie postanowienie w sprawie zarzutów. Postanowienie narusza też art. 33 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z art. 124 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż zachodzi błąd co do osoby zobowiązanej. W treści decyzji wskazano, że podmiotem zobowiązanym do wyłączenia budynku z użytku jest Administracja Nieruchomościami Ł. – Ś. "B.", a nie "A". Zdaniem strony naruszony został także art. 33 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na ustaleniu, że właściciel może odciąć prąd, wodę i wyrzucić na bruk lokatorów gminy, którym gmina zobowiązana jest zapewnić lokale mieszkalne na podstawie wyroku o eksmisję. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. postanowieniem z dnia [...] roku utrzymał w mocy kwestionowane w zażaleniu rozstrzygnięcie I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że bezspornym w sprawie jest, że decyzja organu nadzoru budowlanego nakładająca obowiązek wyłączenia budynku z użytku jest decyzją ostateczną, a zatem egzekwowalną. Z akt sprawy wynika, że strona zobowiązana nie wykonała nałożonego na nią obowiązku, w związku z czym obowiązek ten zgodnie z art. 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, podlega egzekucji administracyjnej. Zasadne zatem było skierowanie sprawy do egzekucji administracyjnej. Postępowanie egzekucyjne, zdaniem organu odwoławczego, zostało przeprowadzone zgodnie z obowiązującą procedurą określoną w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wierzyciel – Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego doręczył zobowiązanemu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Wystawiony tytuł wykonawczy został sporządzony, wbrew stanowisku strony, zgodnie z dyspozycją art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Ustosunkowując się do zarzutu zażalenia dotyczącego braku wydania postanowienia zawierającego stanowisko wierzyciela w sprawie egzekucji, organ wyjaśnił, że w sprawie nie było obowiązku uzyskania takiego stanowiska, gdyż wierzyciel i organ egzekucyjny to ta sama jednostka organizacyjna. Następnie organ wskazał, że w sprawie nie zachodzi błąd co do osoby zobowiązanej. Fakt zajmowania budynku przez osoby upoważnione do otrzymania lokalu zamiennego i socjalnego od gminy nie świadczy, wbrew stanowisku strony, o niewykonalności obowiązku. Potwierdzenia nie znajduje też zarzut dotyczący nieprawidłowego sporządzenia tytułu wykonawczego. Tytuł wykonawczy został sporządzony zgodnie z dyspozycją art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W konkluzji organ wskazał, że argumenty strony nie dotyczą okoliczności wymienionych w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, które mogą stanowić podstawę zarzutu w prawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. W skardze do sądu administracyjnego na powyższe postanowienie "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. wniosła o jego uchylenie wskazując na naruszenie art. 33 pkt 4, 5 i 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 124 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zdaniem strony, w sprawie zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego, gdyż w decyzji podmiotem zobligowanym do realizacji obowiązku wyłączenia budynku z użytku jest Administracja Nieruchomości, a w tytule wykonawczym zobowiązano stronę skarżącą. W sprawie zachodzi niewykonalność obowiązku, na innym niż strona skarżąca podmiocie ciąży obowiązek dostarczenia lokali dla lokatorów budynku. Tytuł wykonawczy doręczony stronie nie zawiera wskazania wierzyciela, podstawy prawnej i podmiotu, do którego należy złożyć zarzuty. W sprawie doszło także do naruszenia art. 124 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż organ nie zawarł w postanowieniu uzasadnienia faktycznego i prawnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do uregulowania art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala. W ocenie sądu, organy prowadzące postępowanie nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie, co mogłoby uzasadniać uwzględnienie skargi i uchylenie kwestionowanych postanowień. Na wstępie wskazać należy, iż przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu było postanowienie o odrzuceniu zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego w celu wykonania obowiązku wyłączenia budynku z użytkowania. Obowiązek wyłączenia z użytkowania obiektu wynika z ostatecznej decyzji organu nadzoru budowlanego. Podstawę prawną rozstrzygnięcia w sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 roku Nr 229, poz. 1954 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 2 § 1 pkt 10 i art. 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, egzekucję administracyjną stosuje się m. in. do obowiązków o charakterze niepieniężnym, gdy wynikają one z decyzji lub postanowień odpowiednich organów. Egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Przy czym, postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia (art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Organ egzekucyjny, przystępując do czynności egzekucyjnych, doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego (art. 32 tejże ustawy). Z poczynionych przez organy egzekucyjne ustaleń bezsprzecznie wynika, że obowiązek wyłączenia budynku użytku, nie został wykonany. Fakt ten nie jest również kwestionowany przez stronę skarżącą. W takiej sytuacji organ I instancji wystosował do strony upomnienie wraz z wezwaniem do wykonania obowiązku i zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Pomimo upomnienia, obowiązek nadal nie został wykonany. W tej sytuacji organ I instancji skierował do strony tytuł egzekucyjny oraz postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Strona skarżąca wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z treścią art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4; 4) błąd co do osoby zobowiązanego; 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1; 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; 10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27. Zgodnie z tezą wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 września 2007 roku (I OSK 522/07, LEX Nr 374393), to na osobie, do której skierowano tytuł wykonawczy, spoczywa obowiązek wskazania, na której z okoliczności wymienionych w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji opiera swój zarzut. W trakcie postępowania egzekucyjnego zobowiązany kwestionując prowadzenie tego postępowania, może wnieść zarzuty tylko z przyczyn enumeratywnie wyszczególnionych w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wskazanie innych przyczyn nie uprawnia organu egzekucyjnego do rozpatrzenia zarzutów (por. np. wyroki NSA z dnia 27 października 1999 roku, IV SA 1104/96, Lex Nr 47780 oraz z dnia 20 września 1995 roku, SA/Lu 2104/94, LEX Nr 26956). Strona skarżąca jako podstawę zarzutu, w toku postępowania egzekucyjnego wskazywała na niemożliwość wykonania obowiązku z uwagi na to, że w budynku zamieszkują osoby, którym gmina zobowiązana jest dostarczyć lokale zamienne. Zdaniem Sądu, zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie. Podmiotem zobowiązanym do wykonania obowiązku jest strona skarżąca. Zgodnie z treścią art. 1a pkt 20 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zobowiązanym jest bowiem osoba prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej albo osoba fizyczna, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub obowiązku o charakterze niepieniężnym. Skoro podmiotem zobowiązanym do wykonania obowiązku jest strona skarżąca, tylko na ten podmiot może być stroną postępowania egzekucyjnego i tylko ten podmiot mogą być w jego toku nałożone obowiązki. W zaistniałym stanie faktycznym Sąd uznał zatem, że strona skarżąca, jako podmiot zobowiązany na mocy decyzji organu nadzoru budowlanego, nie może bronić się zarzutem, że organ gminy nie przedstawił do dyspozycji lokatorów innych lokali socjalnych. Zdaniem strony, w sprawie zachodzi błąd co do osoby zobowiązanej do wykonania obowiązku, gdyż w decyzji organu nadzoru budowlanego wskazano Administrację Nieruchomościami, a postępowanie egzekucyjne prowadzone jest w stosunku do strony skarżącej. Ustosunkowując się do tego zarzutu Sąd uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Z dokumentów załączonych do akt administracyjnych wynika, że strona skarżąca po wydaniu decyzji przez organ nadzoru budowlanego, na mocy umowy cywilno – prawnej, nabyła prawo własności do budynku podlegającego wyłączeniu. W tej sytuacji strona skarżąca wstąpiła do prowadzonego postępowania w miejsce podmiotu zobowiązanego do wyłączenia budynku z użytku. W prawie obowiązującą regułą jest, że uprawnienia i obowiązki mają charakter osobisty. Od tej reguły art. 30 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis ten stanowi, że w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni. Po zakończeniu postępowania administracyjnego nie wygasa reguła następstwa prawnego, które należy wyprowadzić z regulacji materialnoprawnej prawa administracyjnego w związku z przepisami prawa cywilnego (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 2009 roku, I OSK 329/08, Lex Nr 515989 i inne). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 9 października 2007 roku (VII SA/Wa 1229/07; Lex Nr 439869) zawarł pogląd, że nawet gdyby obiekty zostały wzniesione przez poprzednich właścicieli, to następcy prawni dotychczasowego właściciela, uzyskując prawo własności nieruchomości, weszli w prawa i obowiązki wiążące się z tą nieruchomością, zatem do nich kieruje się wszelkie rozstrzygnięcia. Skład orzekający w przedmiotowej sprawie podziela te poglądy. W treści skargi strona wskazywała na naruszenie art. 33 pkt 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, gdyż wydany w sprawie tytuł wykonawczy nie zawiera wszystkich niezbędnych elementów. Organ nie wskazał wierzyciela, podstawy prawnej i nie pouczył strony, do którego organu winny być złożone zarzuty. Po analizie kopii tytuły wykonawczego załączonego do akt administracyjnych Sąd uznał, że argument ten nie zasługuje na uwzględnienie. Wbrew temu co napisała strona skarżąca, w tytule wykonawczym wskazano dane identyfikujące podmiot zobowiązany w postępowaniu i wymieniono podstawę prawną obowiązku, gdyż określono decyzję organu nadzoru budowlanego z której treści wynika obowiązek wyłączenia budynku z użytkowania. Owszem, organ nie podał organu, do którego należy wnieść zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Tym niemniej, strona skarżąca w toku postępowania egzekucyjnego była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. W tej sytuacji naruszenie to, w ocenie składu orzekającego, pozostaje bez wpływu na rozstrzygniecie w sprawie. Konkludując powyższe rozważania, Sąd uznał działanie organów administracji w sprawie za zgodne z regulacją prawa materialnego. Skład orzekający nie dopatrzył się naruszenia przepisów procedury w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec czego, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o oddaleniu skargi. K.O.