II SA/Łd 935/25
WyrokWSA w Łodzi2026-02-27
Skład orzekający: Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka, Sędzia WSA Tomasz Porczyński, Asesor WSA Beata Czyżewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy waloryzacja opłaty rocznej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności powinna być dokonana przy zastosowaniu jednego wskaźnika inflacyjnego za ostatni rok, czy też dopuszczalne jest zastosowanie kilku następujących po sobie wskaźników cen towarów i usług konsumpcyjnych za lata poprzedzające rok, od którego zwaloryzowana opłata ma obowiązywać?Ratio decidendi
Sąd uznał, że waloryzacja opłaty rocznej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności powinna być dokonana przy zastosowaniu kilku następujących po sobie wskaźników cen towarów i usług konsumpcyjnych za lata poprzedzające rok, od którego zwaloryzowana opłata ma obowiązywać. Stosowanie wielu wskaźników jest uzasadnione, ponieważ za cały okres nie ogłoszono jednego wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych, a uwzględnienie szeregu wskaźników odzwierciedlających zmiany cen w krótszych odstępach czasowych pozwala na ustalenie miarodajnej skali zmian siły nabywczej pieniądza w całym okresie waloryzacji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi P. Spółki Akcyjnej na decyzję Wojewody Łódzkiego, która uchyliła decyzję Starosty Zduńskowolskiego w przedmiocie ustalenia wysokości zwaloryzowanej opłaty rocznej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności. Spółka zarzuciła organom błędną wykładnię przepisów dotyczących waloryzacji opłaty, wskazując na niewłaściwe zastosowanie wskaźników inflacyjnych. Wojewoda Łódzki, uchylając decyzję Starosty, ustalił nową wysokość opłaty, stosując średnioroczne wskaźniki cen towarów i usług konsumpcyjnych za lata 2022, 2023 i 2024.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę P. Spółki Akcyjnej.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 27 lutego 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Tomasz Porczyński Asesor WSA Beata Czyżewska , Protokolant asystent sędziego Agnieszka Chrzanowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2026 roku sprawy ze skargi P. Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia 30 października 2025 roku nr GN-II.7581.7.2025.PJ w przedmiocie waloryzacji opłaty rocznej oddala skargę. dc
Zaskarżoną decyzją z dnia 30 października 2025 r. Wojewoda Łódzki, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2024.572 ze zm.), dalej jako: "k.p.a.", w związku z art. 7 ust. 8a ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (Dz.U.2025.6), dalej jako: "ustawa przekształceniowa", uchylił decyzję Starosty Zduńskowolskiego z dnia 11 kwietnia 2025 r., znak: GN.6825.2a.2019, o ustaleniu nowej wysokości zwaloryzowanej opłaty rocznej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów na rok 2025, dla działek oznaczonych w ewidencji gruntów i budynków wskazanymi numerami i w punkcie I. ustalił wysokość zwaloryzowanej opłaty rocznej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów dla działek oznaczonych w ewidencji gruntów i budynków numerami:
- [...] o powierzchni 0,2014 ha, obręb [...] miasta Z., ul. [...],
- [...] o powierzchni 0,2689 ha, obręb [...] miasta Z., ul. [...],
- [...] o powierzchni 1,1822 ha, obręb [...] miasta Z., ul. [...],
- [...] o powierzchni 0,0979 ha, obręb [...] miasta Z., ul. [...],
- [...] o powierzchni 0,0989 ha, obręb [...] miasta Z., ul. [...]
- [...] o powierzchni 0,1904 ha, obręb [...] miasta Z., ul. [...],
- [...] o powierzchni 0,1711 ha, obręb [...] gmina Z., [...], na łączną kwotę 3.595,29 zł, a w punkcie II. zobowiązał P. Spółkę Akcyjną z siedzibą w W. do opłaty począwszy od dnia 1 stycznia 2026 r., wskazanej w pkt I. zwaloryzowanej opłaty rocznej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego we własność nieruchomości gruntowej, którą wnosi się z góry bez wezwania za dany rok do dnia 31. marca każdego roku na rachunek bankowy Starostwa Powiatowego w Zduńskiej Woli.
Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia 11 kwietnia 2025 r., znak: GN.6825.2a.2019, Starosta Zduńskowolski ustalił wysokość zwaloryzowanej opłaty rocznej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów na rok 2025, dla działek opisanych w sentencji decyzji na łączną kwotę 3.727,24 zł.
Odwołanie od powyższej decyzji do Wojewody Łódzkiego wniosły P. Spółka Akcyjna, podnosząc naruszenie prawa materialnego, tj. art. 10 ustawy przekształceniowej w związku z art. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, przez jego błędną wykładnię. Ponadto wskazano, że organ ustalił opłatę zgodnie z obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w sprawie wskaźników zmian cen dla lokali mieszkalnych z podziałem na województwa począwszy od III kwartału 2021 r. do II kwartału 2024 r. włącznie. Taki sposób waloryzacji stanowi naruszenie przepisów art. 10 ustawy przekształceniowej w związku z powyższej wskazanym art. 5. Taki wskaźnik, jak wynika z informacji na stronie internetowej Głównego Urzędu Statystycznego, dotychczas nie został jednak ogłoszony. W niniejszej sprawie waloryzacji podlega opłata za grunt zabudowany budynkiem mieszkalnym, a organ arbitralnie zastosował niedopuszczalny wskaźnik zmian cen dla lokali mieszkalnych z podziałem na województwa. Przyjęte przez organ do waloryzacji wskaźniki zmian cen dla lokali mieszkalnych z podziałem na województwa nie odpowiadają rodzajowi nieruchomości dla potrzeb ustawy przekształceniowej, przekształcenie użytkowania wieczystego dotyczy bowiem nieruchomości gruntowych, a nie lokali mieszkalnych. Taki sposób waloryzacji jest więc wprost sprzeczny z ustawą. Dodatkowo zanegowano możliwość przeprowadzenia skumulowanej waloryzacji przy zastosowaniu niewłaściwych wskaźników za ostatnie kilka lat.
Wskazaną na wstępie decyzją z dnia 30 października 2025 r. Wojewoda Łódzki, po rozpatrzeniu powyższego odwołania, uchylił decyzję organu I instancji w całości i ustalił wysokość zwaloryzowanej opłaty rocznej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów dla działek oznaczonych w ewidencji gruntów i budynków wskazanymi numerami na łączną kwotę 3.595, 29 zł. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że kwestią sporną w sprawie jest sposób dokonania waloryzacji należnej opłaty rocznej przez Starostę Zduńskowolskiego, który faktycznie posłużył się wskaźnikami zmian cen dla lokali mieszkalnych z podziałem na województwa, co na gruncie omawianej sprawy należy przyjąć jako całkowicie błędne. Organ odwoławczy przyznał rację Spółce, że waloryzacji podlega opłata za grunt zabudowany budynkiem mieszkalnym, natomiast wskaźnikiem, do którego można byłoby się ewentualnie odnieść dla potrzeb waloryzacji, byłby wskaźnik zmian cen gruntów przeznaczonych pod budownictwo mieszkaniowe. Zdaniem organu II instancji, z art. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U.2024.1145), zwanej dalej "u.g.n.", jasno wynika, przy zastosowaniu jakich wskaźników dokonuje się waloryzacji. Do chwili obecnej nie ogłoszono wskaźnika zmian cen nieruchomości, stąd też konieczność zastosowania wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Wskaźnik zmian cen dla lokali mieszkalnych z podziałem na województwa w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania, gdyż waloryzacji podlega opłata roczna za nieruchomości gruntowe, nie zaś lokale mieszkalne. Jednocześnie organ odwoławczy zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 10 ust. 2 ustawy przekształceniowej, zwaloryzowana opłata obowiązuje od dnia 1 stycznia roku następującego po roku, w którym dokonano waloryzacji. Niedopuszczalnym zatem było wyliczenie w decyzji organu I instancji z 11 kwietnia 2025 r. opłaty rocznej za 2025 r. Ponadto waloryzacji opłaty właściwy organ dokonuje nie częściej niż raz na 3 lata od dnia dokonania ostatniej waloryzacji (art. 10 ust. 2 ustawy przekształceniowej). Tymczasem z treści sentencji decyzji wynika, jakoby miała ona dotyczyć opłaty rocznej za jeden rok - 2025 r. Z powyższych względów Wojewoda Łódzki uchylił decyzję organu I instancji i ustalił wysokość zwaloryzowanej opłaty rocznej z tytułu przekształcenia, wskazując przy tym, że opłata płatna jest bez wezwania w terminie do dnia 31. marca każdego roku na rachunek bankowy, wskazany przez Starostę Zduńskowolskiego.
Organ II instancji stwierdził dodatkowo, że dotychczasowa opłata przekształceniowa została zwaloryzowana przy zastosowaniu wskaźników cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłaszanych przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego i począwszy od dnia 1 stycznia 2026 r. łączna opłata roczna za przekształcenie wynosi 3.595,29 zł. Opłata została zwaloryzowana średniorocznymi wskaźnikami cen towarów i usług konsumpcyjnych za lata 2022, 2023, 2024 ogółem:
- w 2022 r., który wynosi 114,4 (wzrost cen o 14,4%),
- w 2023 r., który wynosi 111,4 (wzrost cen o 11,4%),
- w 2024 r., który wynosi 103,6 (wzrost cen o 3,6%).
W formie tabelarycznej organ II instancji przedstawił zestawienie opłaty w stosunku do każdej działki na roku 2022, 2023 i 2024, wskazując odpowiednio dla działki nr [...] opłata dotychczasowa – 782,28, w 2022 r. wyniosła - 894,93, w 2023 r. - 996,95, a w 2024 r. – 1032,84. Dla działki nr [...] opłata dotychczasowa – 91,96, w 2022 r. – 105,2, w 2023 r. – 117,19, w 2024 r. – 121,41. Dla działki [...] opłata dotychczasowa – 170,29, w 2022 r. – 194,81, w 2023 r. – 217,02, w 2024 r. – 224,83. Dla działki nr [...] opłata dotychczasowa - 51,03, w 2022 r. – 58,38, w 2023 r. – 65,04, w 2024 r. – 67,38. Dla działki nr [...] opłata dotychczasowa – 447,19, w 2022 r. – 511,59, w 2023 r. – 569,91, w 2024 r. – 590,43. Dla działki nr [...] opłata dotychczasowa – 561,83, w 2022 r. – 642,73, w 2023 r. – 716, w 2024 r. – 741,78. Dla działki nr [...] opłata dotychczasowa – 618,51, w 2022 r. – 707,58, w 2023 r. – 788,24, w 2024 r. – 816,62. Łącznie w 2024 r. dla wszystkich działek wyniosła 3.595,29 zł.
Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosły P. Spółka Akcyjna z siedzibą w W., zarzucając naruszenie:
1. art. 10 ustawy przekształceniowej w związku z art. 5 ust. 4 u.g.n., przez ich błędną wykładnię, tj. bezpodstawne odejście od zasady pierwszeństwa wykładni językowej i w konsekwencji zwaloryzowanie opłaty rocznej trzema wskaźnikami cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłaszanych przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego za lata 2022, 2023 i 2024, podczas gdy, w ocenie skarżącej, waloryzacja powinna nastąpić przy zastosowaniu jednego wskaźnika inflacyjnego za rok 2024, ponieważ waloryzacja dotyczy opłaty rocznej;
2. art. 7a k.p.a. przez nierozstrzygnięcie wątpliwości prawnych na korzyść skarżącej i uznanie, że art. 10 ustawy przekształceniowej w związku z art. 5 u.g.n. pozwala na waloryzację opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przy zastosowaniu więcej niż jednego wskaźnika, podczas gdy językowe brzmienie tych przepisów nie pozwala na taką ich interpretację; w przypadku wątpliwości organu co do treści przepisu, powinien był wątpliwości te rozstrzygnąć na korzyść strony, czego w niniejszej sprawie nie uczynił;
3. art. 107 § 3 k.p.a. przez brak wyjaśnienia w uzasadnieniu decyzji, dlaczego organ odszedł od zasady pierwszeństwa wykładni językowej, co stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć wpływ na wynik sprawy;
4. art. 3581 § 1 w zw. z art. 3581 § 3 k.c. przez ich niewłaściwe zastosowanie do waloryzacji opłaty przekształceniowej.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie decyzji wskazując sposób załatwienia sprawy, tj., że waloryzacja opłaty rocznej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności powinna nastąpić przy zastosowaniu jednego wskaźnika rocznego za poprzedni rok oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że przepis art. 5 ust. 4 u.g.n. stanowi o wskaźniku cen towarów i usług konsumpcyjnych. Wykładnia językowa, wsparta o zasadę racjonalnego ustawodawcy, nakazuje przyjąć, że liczba pojedyncza użyta w tym przepisie została zastosowana celowo, a zatem niedopuszczalne jest stosowanie wskaźników przy waloryzacji opłaty przekształceniowej, a tym bardziej ich sumy lub średniej wskaźników z okresu, jaki upłynął od ostatniej waloryzacji. Organ może zastosować jeden wskaźnik. Odwołując się do uzasadnienia ustawy przekształceniowej (druk nr 2673) strona skarżąca wskazała, że ustawodawca odwołał się do ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego wskaźnika, nie wskaźników, co prowadzi do wniosku, że w procesie waloryzacji organ powinien uwzględnić wskaźnik za ostatni rok. Zdaniem skarżącej, również opłata za użytkowanie wieczyste jest "aktualizowana" w odniesieniu do wartości nieruchomości. Dopiero, gdy dla danego rodzaju nieruchomości nie ogłoszono nigdy wskaźnika zmian cen nieruchomości, waloryzacji dokonuje się przy zastosowaniu wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego (art. 5 ust. 4 u.g.n.). Ponadto w ocenie skarżącej, nie ma uzasadnienia dla przyjmowania, że zmiana opłaty przekształceniowej musi być dokonana przy uwzględnieniu wskaźników zmian cen towarów i usług konsumpcyjnych za cały okres od dnia poprzedniej waloryzacji. Doświadczenia dotychczasowe pokazują, że w ciągu ustawowych 3 lat nie następuje "istotna zmiana siły nabywczej", a taka "pełno-okresowa" waloryzacja nie uwzględnia ani interesów obu stron ani zasad współżycia społecznego. Skoro bowiem brak jest korelacji pomiędzy wzrostem wartości nieruchomości, która została nabyta przez użytkownika wieczystego a wzrostem cen dóbr i usług konsumpcyjnych, waloryzacja dokonywana przy pomocy wskaźnika inflacyjnego może być krzywdząca dla wielu właścicieli nieruchomości, zwłaszcza tych położonych poza dużymi miastami.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Łódzki wniósł o jej oddalenie. Jednocześnie wyjaśnił, że waloryzacja opłaty rocznej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności powinna nastąpić przy zastosowaniu średniorocznego wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Wskazując art. 5 u.g.n. organ podniósł, że nie ma w nim wskazania jakiego rodzaju powinien być to wskaźnik, jakiego okresu miałby on dotyczyć, ale skoro opłata należna jest za okresy roczne, zasadnym jest przyjęcie w takim przypadku wskaźnika rocznego, za pomocą którego mierzy się zmiany cen towarów i usług konsumpcyjnych w ujęciu rocznym. Ponadto organ wskazał, że skarżąca nie neguje przyjęcia do obliczeń wskaźnika rocznego. Zdaniem organu odwoławczego, nie jest trafne twierdzenie skarżącej, że dla obliczenia zwaloryzowanej opłaty przekształceniowej należało przyjąć jeden, ostatni wskaźnik, powyższe nie znajduje uzasadnienia, z uwagi na konieczność uwzględnienia trzech następujących po sobie wskaźników odzwierciedlających zmiany cen w okresach składających się na okres badany, w celu uzyskania wartości zwaloryzowanej w całym okresie, za który dokonuje się waloryzacji. W ocenie Wojewody Łódzkiego, wskaźnik inflacyjny jest jedynie wskaźnikiem zastępującym wskaźnik wzrostu cen nieruchomości, jednak do czasu jego ogłoszenia ustawodawca jasno wskazuje, że należy go stosować.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewody Łódzkiego z dnia 30 października 2025 r. uchylająca decyzję organu I instancji w całości i ustalająca dla strony skarżącej wysokość zwaloryzowanej opłaty rocznej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów dla wymienionych w niej działek, oznaczonych w ewidencji gruntów i budynków wskazanymi numerami na łączną kwotę 3595, 29 zł.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowią art. 10 ust. 1 i 2 ustawy przekształceniowej i art. 5 ust. 1- 4 u.g.n. Zgodnie z art. 10 ust. 1 i 2 ustawy przekształceniowej, opłata może podlegać waloryzacji zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 u.g.n. Waloryzacji opłaty właściwy organ dokonuje z urzędu albo na wniosek właściciela nieruchomości, nie częściej niż raz na 3 lata od dnia dokonania ostatniej waloryzacji. O wysokości zwaloryzowanej opłaty właściwy organ zawiadamia właściciela nieruchomości. Zwaloryzowana opłata obowiązuje od dnia 1 stycznia roku następującego po roku, w którym dokonano waloryzacji. Natomiast stosownie do art. 5 ust. 1-4 u.g.n., waloryzacji kwot należnych z tytułów określonych w ustawie dokonuje się przy zastosowaniu wskaźników zmian cen nieruchomości dla nieruchomości sklasyfikowanych w rejestrze cen nieruchomości, z uwzględnieniem danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków. Prezes Głównego Urzędu Statystycznego ogłasza, w formie obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", wskaźniki zmian cen nieruchomości dla danego rodzaju nieruchomości, nie później niż w terminie 4 miesięcy od zakończenia kwartału, którego te wskaźniki dotyczą, z podziałem na województwa. W przypadku gdy dla danego kwartału nie ogłoszono wskaźnika zmian cen nieruchomości dla danego rodzaju nieruchomości, waloryzacji kwot należnych z tytułów określonych w ustawie za ten kwartał dokonuje się przy zastosowaniu ostatniego ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego wskaźnika zmian cen nieruchomości dla danego rodzaju nieruchomości. W przypadku gdy dla danego rodzaju nieruchomości nie ogłoszono nigdy wskaźnika zmian cen nieruchomości, waloryzacji kwot należnych z tytułów określonych w ustawie w tym zakresie dokonuje się przy zastosowaniu wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Należy przy tym wskazać, że wskaźniki zmian cen nieruchomości dla danego rodzaju nieruchomości, dotychczas nie zostały ogłoszone, a zatem stosownie do art. 5 ust. 3 u.g.n., waloryzacji kwot należnych z tytułów określonych w ustawie dokonuje się przy zastosowaniu wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego.
Spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się do wskazania sposobu waloryzacji należnej opłaty rocznej, przez przyjęcie do wyliczeń nie jednego i ostatniego wskaźnika rocznego za poprzedni rok (2024), a posłużenie się do wyliczenia kilkoma następującymi po sobie wskaźnikami rocznymi, czyli za rok 2022 i kolejne lata. Strona skarżąca podniosła natomiast, że organ błędnie dokonał zwaloryzowania opłaty rocznej trzema wskaźnikami cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłaszanych przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego za kolejne lata, tj. za 2022, 2023 i 2024 r., podczas gdy waloryzacja powinna nastąpić przy zastosowaniu jednego wskaźnika inflacyjnego za rok 2024, ponieważ waloryzacja dotyczy opłaty rocznej.
Zmierzając do rozstrzygnięcia powyżej kwestii spornej należy zauważyć, że w orzecznictwie przyjmuje się, że uwzględnienie przez organ wskaźników inflacyjnych za poszczególne lata jest w tej perspektywie czasowej prawidłowe, a to dlatego, iż za cały ten okres nie ogłoszono jednego wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych. W takiej sytuacji zasadne było wzięcie pod uwagę szeregu wskaźników odzwierciedlających zmiany cen w krótszych odstępach czasowych, które na ów okres się składały. Tylko taki sposób mógł doprowadzić do ustalenia miarodajnej skali zmian siły nabywczej pieniądza, jaka nastąpiła w całym okresie, za który dokonano waloryzacji. W konsekwencji, obliczając zwaloryzowaną kwotę opłaty przekształceniowej zasadnie uwzględniono średnioroczne wskaźniki inflacyjne ogłoszone w poszczególnych latach, pomiędzy rokiem ustalenia pierwotnej opłaty a rokiem, od którego zwaloryzowana kwota miała obowiązywać, opublikowane w Monitorze Polskim w formie komunikatów Prezesa GUS. Tego rodzaju mechanizm czyni zadość istocie waloryzacji, sprowadzającej się do przywrócenia ekonomicznej wartości świadczenia pieniężnego na dzień jego spełnienia a zarazem odpowiada systemowej i celowościowej wykładni art. 5 u.g.n.
Nie można przy tym zaakceptować prezentowanego przez stronę skarżącą stanowiska, jakoby waloryzacja mogła być dokonywana wyłącznie przy użyciu jednego wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych, tzn. tego, który ogłoszony został w ostatnim okresie (miesiącu czy roku) bezpośrednio poprzedzającym waloryzację. Konkluzji takiej nie można wywodzić z treści art. 5 ust. 4 u.g.n., tylko dlatego, że użyto tam zwrotu "wskaźnik" w liczbie pojedynczej. Tego rodzaju wykładnia literalna pozostaje w sprzeczności nie tylko z ratio legis waloryzacji, lecz także z zasadami logiki, gdyż waloryzacja na takiej zasadzie w żaden sposób nie korespondowałaby z późniejszymi zmianami inflacyjnymi na przestrzeni całego okresu, który upłynął pomiędzy ustaleniem opłaty a jej waloryzacją, lecz uwzględniałaby jedynie tą zmianę, jaka nastąpiła w ostatnim okresie, który waloryzację poprzedzał. W rezultacie, należy przyjąć, że intencją ustawodawcy, który użył w powyższym przepisie liczby pojedynczej było odniesienie się do jednego rodzaju wskaźnika, a nie do wskaźnika dotyczącego jednego konkretnego roku lub jednego konkretnego miesiąca.
W tym kontekście należy również zwrócić uwagę na art. 10 ust. 2 u.p.p.w.d., pozwalający na dokonywanie waloryzacji opłaty przekształceniowej nie częściej niż raz na 3 lata od dnia dokonania ostatniej waloryzacji. Zakaz ten, wraz z regułą, że zwaloryzowana opłata obowiązuje od dnia 1. stycznia roku następującego po roku, w którym dokonano waloryzacji, jest wyrazem rozłożenia ryzyka inflacyjnego na obie strony stosunku prawnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Regulacje te gwarantują podmiotowi zobowiązanemu do ponoszenia opłaty przekształceniowej prawo do uiszczania tej należności w dotychczasowej wysokości przez co najmniej 3 lata, aż do 1. stycznia roku następującego po roku, w którym dokonano waloryzacji, nawet mimo ewentualnego istotnego spadku siły nabywczej pieniądza w okresie jaki upłynął od czasu jej ustalenia. Skoro tak, to w perspektywie równego rozkładu ryzyka związanego ze spadkiem wartości pieniądza, należy przyjąć, że waloryzacja dokonywana z zachowaniem powyższej częstotliwości powinna uwzględniać zmianę wartości pieniądza w całym okresie, jaki upłynął od jej pierwotnego ustalenia (lub od poprzedniej waloryzacji), gdyż stanowi to gwarancję dla Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, że uzyskiwany z przedmiotowego tytułu przychód nie utraci w nadmierny sposób realnej wartości wskutek zmian inflacyjnych, do jakich doszło przez cały ten okres. Potrzeba waloryzacji spornej opłaty jest uzasadniona bardzo długim okresem jej wnoszenia, mogącym wynosić od 20 do 99 lat, co sprawia, że jest ona narażona na bardzo wysokie ryzyko utraty wartości w czasie jej uiszczania. Równocześnie trzeba mieć na uwadze, że ustawa przekształceniowa przewiduje dla osoby zobowiązanej możliwość uniknięcia ponoszenia w przyszłości coraz wyższych kwot z tytułu opłaty przekształceniowej wskutek waloryzacji. Zgodnie z art. 7 ust. 7 tej ustawy, właściciel gruntu w każdym czasie trwania obowiązku wnoszenia opłaty może zgłosić właściwemu organowi na piśmie zamiar jednorazowego jej wniesienia w kwocie pozostającej do spłaty (opłata jednorazowa). Wówczas wysokość tej jednorazowej opłaty odpowiada iloczynowi wysokości opłaty obowiązującej w roku, w którym zgłoszono zamiar wniesienia opłaty jednorazowej, oraz liczby lat pozostałych do upływu okresu, o którym mowa w ust. 6 albo 6a (vide: wyrok WSA w Lublinie z dnia 17 czerwca 2025 r., II SA/Lu 170/25 i wskazane w nim orzecznictwo, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ).
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi należy stwierdzić, że zarzut naruszenia art. 7a k.p.a. jest niezasadny gdyż wątpliwości co do wykładni art. 10 ustawy przekształceniowej i art. 5 u.g.n. nie występują w przedmiotowej sprawie. W unormowaniu art. 7a § 1 k.p.a. nie chodzi o sytuacje, w których pojawiają się wątpliwości interpretacyjne przepisów mających zastosowanie w danej sprawie, a o przypadki, w których pomimo użycia różnych metod wykładni, wciąż pozostają co najmniej dwa, równie uprawnione, sposoby rozumienia danego przepisu (vide: wyrok NSA z 26 maja 2023 r., III OSK 2301/21, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). Tego rodzaju sytuacja w przedmiotowej sprawie nie występuje. Mając natomiast na uwadze zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 3581 § 1 w związku art. 3581 § 3 k.c., należy zwrócić uwagę, że wskazana w art. 5 u.g.n. waloryzacja świadczeń pieniężnych jest wyjątkiem od cywilistycznej zasady nominalizmu wynikającej z art. 3581 § 1 k.c. i ma służyć przywróceniu ekonomicznej wartości świadczenia pieniężnego na dzień jego spełnienia (vide: M.Wolanin [w:] J.Jaworski, A.Prusaczyk, M.Wolanin, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, wyd. 9, 2025, art. 5).
Na kanwie powyższych rozważań należało przyjąć, że Wojewoda Łódzki prawidłowo uchylił decyzję organu I instancji, ponieważ z jej sentencji wynikało, że dotyczy ona opłaty za jeden rok - 2025 i ustalił wysokość zwaloryzowanej opłaty rocznej z tytułu przekształcenia. Jednocześnie należy podkreślić, że organ II instancji nie uchybił przepisom postępowania administracyjnego. W sposób wszechstronny i wnikliwy rozważył cały zebrany w sprawie materiał dowody oraz dokonał prawidłowej jego oceny, prawidłowo realizując obowiązki wynikające z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Zaskarżona decyzja odpowiada również wymogom art. 107 § 3 k.p.a.
Z powyższych względów, Sąd, nie podzielając zarzutów skargi, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.
lp
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło