II SA/Łd 939/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska Sędziowie Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.) Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Protokolant Asystent sędziego Agnieszka Gortych-Ratajczyk po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2009 r. na rozprawie sprawy ze skargi Gminy B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenie nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz Gminy B. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. LS Decyzją z dnia [...] Nr [...] i [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. po rozpatrzeniu wniosku Gminy B. o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza R. z dnia [...] zobowiązującej Wójta Gminy B. reprezentującego Gminę B. do opracowania projektu technicznego na odprowadzanie wód opadowych oraz decyzji Burmistrza R. z dnia [...] zmieniającą decyzję z dnia [...] w zakresie terminu opracowania projektu, odmówiło stwierdzenia nieważności przedmiotowych decyzji, działając w oparciu o art. 156 §1 pkt 5 w związku z art. 157 §1 i §2, art. 158 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. Nr 79, poz. 856 ze zm.), art. 29 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne (Dz.U. z 2005r., Nr 239, poz. 1019 ze zm.). W motywach rozstrzygnięcia Kolegium wyjaśniło, iż w dniu 11 lipca 2008r. wpłynęło pismo Burmistrza R. przekazujące wniosek Wójta Gminy B. z dnia 25 czerwca 2008r. o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza R. z dnia [...] i z dnia [...] jako podstawę stwierdzenia nieważności wnioskodawca wskazał art. 156 §1 pkt 5 Kpa podnosząc, iż przedmiotowe decyzje były niewykonalne w dniu ich wydania i ich niewykonalność ma charakter trwały. W złożonym w toku wszczętego postępowania Wójt Gminy B. złożył dodatkowe pismo, w którym podtrzymał wniosek o stwierdzenie nieważności przedmiotowych decyzji, gdyż ogłoszone przetargi nieograniczone, nie doprowadziły do wpływu ofert od wykonawców. Wójt wyjaśnił, iż stan taki związany jest z faktem, iż mieszkańcy Gminy, właściciele nieruchomości, na których znajdują się rowy odwodnieniowe, nie wyrazili zgody na wejście na ich nieruchomości celem dokonania pomiarów, mieszkańcy nie są zainteresowani odtworzeniem rowów. Dodał, iż stosownie do art. 77 Prawo wodne to na właścicielach urządzeń wodnych ciąży obowiązek utrzymywania ich w należytym stanie a jeżeli obowiązek ten nie zostanie wykonany wówczas organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego tj. starosta może wykonanie tego obowiązku wymusić. W konsekwencji udział Gminy w postępowaniu wydaje się niezasadny, a decyzje Burmistrza R. winny być skierowane do starosty. Przechodząc do meritum, Kolegium przywołało treść art. 156 §1 Kpa i wyjaśniło szczególny charakter trybu stwierdzenia nieważności. Wywiodło, iż prowadzone postępowanie dotyczy naruszenia stosunków wodnych a zgodnie z art. 29 ust. 2 i 3 Prawa wodnego na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiedzkich, jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie a wówczas to wójt, burmistrz lub prezydent miasta może w drodze decyzji nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Działka nr 208 stanowi własność Gminy B. co wynika z rejestru ewidencji gruntów, stroną w postępowaniu jest zatem Gmina B. reprezentowana przez Wójta Gminy B. i na tej stronie ciążą obowiązki wynikające z art. 29 w/w ustawy. Organ podkreślił, iż analiza przedmiotowych decyzji poprzez pryzmat art. 156 §1 Kpa uzasadnia stwierdzenie, iż nie doszło do naruszenia którejkolwiek z przesłanek w tym przepisie sformułowanych. Przesłanka niewykonalności nałożonego obowiązku nie wynikała w dniu wydania decyzji, nie ma również charakteru trwałego, co stanowi niezbędny warunek spełnienia tego przepisu. Reasumując organ podniósł, iż przeprowadzone postępowanie nie wykazało, aby decyzje ostateczne były obarczone wadami uzasadniającymi stwierdzenie ich nieważności. We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, Wójt Gminy B. zarzucił naruszenie art. 7 Kpa poprzez nie wyjaśnienie w sposób dostateczny stanu faktycznego sprawy, art. 80 Kpa poprzez zaniechanie oceny na podstawie zebranego materiału dowodowego. Uzasadniając organ podniósł, iż SKO nie odniosło się do przedstawionych przez Wójta gminy okoliczności wskazujących na niemożność wykonania decyzji zarówno w dniu jej wydania jak i obecnie. Wyjaśnił, iż decyzją z dnia 2 lutego 2007r. nałożony został obowiązek przedłożenia projektu technicznego do dnia 30 czerwca 2007r., do tej daty obowiązek nie został wykonany z uwagi na brak wykonawców, po upływie terminu zadania podjął się inż. A. S., który sporządził "Ekspertyzę odtworzenia Rowu Melioracyjnego". Według autora było to jedyne możliwe wykonanie zadania określonego w decyzji. Przedmiotowe opracowanie przesłane zostało do Burmistrza, który nie zaakceptował pracy i decyzją z dnia [...] nakazał ponownie wykonać projekt wyznaczając termin do dnia 30 czerwca 2008r. W dniu 8 lutego 2008r. Wójt ogłosił przetarg nieograniczony, do przetargu nikt nie przystąpił, w dniu 12 maja 2008r. przetarg został ponownie ogłoszony, również nikt do niego nie przystąpił. Wójt wywiódł, iż w świetle przywołanych faktów należy uznać, iż udowodnił brak możliwości wykonania decyzji. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. na odstawie art. 138 §1 pkt 1 w związku z art. 156 §1 pkt 5, art. 157 §1 i §2, art. 158 §1 Kpa utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...]. Uzasadniając organ przypomniał dotychczasowy przebieg postępowania, wyjaśnił istotę trybu stwierdzenia nieważności, przesłanki uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej i w pełni powtórzył argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji z dnia [...], w pełni zgadzając się z nią. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, Wójt Gminy B. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, wstrzymanie wykonania decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucił naruszenie art. 7, art. 80 i art. 156 §1 pkt 5 Kpa powtarzając argumentację wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych względów niż w niej podniesione, które Sąd, nie będąc związany granicami skargi, zobowiązany był wziąć pod rozwagę z urzędu. W pierwszej kolejności godzi się wyjaśnić, że stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej w dalszej części p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach wspomnianej kontroli sąd administracyjny ocenia zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron, oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną tam podstawą prawną. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy ( lit. a ), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego ( lit. b ), albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy ( lit. c ). W rozpoznawanej sprawie Sąd zobligowany był uwzględnić skargę, jednakże z innych przyczyn, aniżeli w niej podniesione. Mianowicie, Sąd stwierdził naruszenie prawa procesowego dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego co skutkować winno wyeliminowaniem z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...], która zapadła na skutek ponownego rozpatrzenia sprawy zakończonej decyzją tegoż organu z dnia [...]. W przedmiotowej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. orzekało jako organ I instancji w sprawie dotyczącej żądania stwierdzenia nieważności ostatecznych decyzji Burmistrza R. z dnia [...] i z dnia [...] stosownie do treści art. 157 § 1Kpa. Zauważyć przy tym należy, iż w obu przypadkach, co dokumentują akta administracyjne, to jest zarówno w decyzji pierwszo instancyjnej jak i tej wydanej w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, członkiem składu orzekającego Kolegium była D. S. W tym miejscu przywołać należy wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 grudnia 2008 r. wydany w sprawie o sygn. akt P 57/07 rozstrzygający, że art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 27 § 1 i art. 127 § 3 Kpa w zakresie, w jakim nie wyłącza członka samorządowego kolegium odwoławczego z postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, gdy członek ten brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2008r., Nr 229, poz.1539, również dostępny w Systemie Informacji Prawnej LEX, LEX nr 467043). Skutkiem przywołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego staje się możliwość wznowienia postępowania, w którym brał udział członek samorządowego kolegium odwoławczego orzekający zarówno w I instancji jak i w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy. Przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego określone zostały enumeratywnie w przepisach art. 145 § 1 pkt 1-8 Kpa oraz art. 145a Kpa. Stosownie do treści drugiego z powołanych przepisów, można żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. W orzecznictwie sądów administracyjnych, które zresztą skład orzekający w pełni podziela przyjmuje się, że zaistnienie przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego, wynikającej z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny także wtedy, gdy podstawa wznowienia postępowania administracyjnego nie istniała w chwili podejmowania zaskarżonej decyzji (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 16 czerwca 2004 r. sygn. akt II SA/Gd 430/01 - dostępny w Systemie Informacji Prawnej LEX, LEX nr 299433; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego OZ w Łodzi z dnia 29 września 1999 r. sygn. akt I SA/Łd 1327/97 - dostępny w Systemie Informacji Prawnej LEX, LEX nr 43929; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 sierpnia 1999 r. sygn. akt II SA 1027/99 - dostępny w Systemie Informacji Prawnej LEX, LEX nr 46809; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lipca 1999 r. sygn. akt II SA 1240/99 - dostępny w Systemie Informacji Prawnej LEX, LEX nr 46808). Podobnie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 marca 2009 r. sygn. akt II OPS 2/09 stwierdzając, że "(...) zwłaszcza gdy wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczy przepisu o postępowaniu, tak jak w rozpoznawanej sprawie, z uwagi na nadrzędność przepisów Konstytucji i powszechnie obowiązującą moc orzeczeń Trybunału konieczne jest stosowanie przepisu objętego wyrokiem Trybunału z uwzględnieniem treści tego wyroku." W wyroku tym sformowano tezę, którą Sąd orzekający w pełni podziela, iż " członek Samorządowego Kolegium Odwoławczego, który brał udział w wydaniu decyzji zaskarżonej wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy, podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 27 § 1 i art. 127 § 3 Kpa oraz art. 2 i 78 Konstytucji RP w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 grudnia 2008 r., sygn. akt P 57/07". W tym stanie rzeczy, nie budzi wątpliwości fakt, iż przedmiotowa sprawa została rozstrzygnięta z naruszeniem art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 27 § 1 i art. 127 § 3 Kpa i powinna zostać ponownie rozpoznana w zgodzie z wartościami i zasadami konstytucyjnymi, z uwzględnieniem orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego poprzez nie powoływanie do składu orzekającego osób, które wcześniej orzekały już w tej sprawie, dając tym samym możliwość pełnego, obiektywnego ponownego rozpatrzenia sprawy. Skoro zatem w niniejszej sprawie stwierdzono naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, to Sąd zobligowany był wyeliminować z obrotu prawnego zaskarżoną decyzję. O powyższym Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 §1 p.p.s.a. TG