II SA/Łd 943/02

Dnia 20 października 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędziowie NSA Teresa Rutkowska /spr./, p.o. Sędziego WSA Małgorzata Łuczyńska, Protokolant Sekretarz sadowy Jarosław Szkudlarek, po rozpoznaniu w dniu 20 października 2004 na rozprawie sprawy ze skargi S. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów oddala skargę. 3 II SA/Łd 943/02 U Z A S A D N I E N I E Zaskarżoną decyzją Nr [...] z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł., po rozpoznaniu odwołania S. W., utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] orzekającą o wpisaniu w rejestrze ewidencji gruntów obrębu [...]B.S.T., jako właściciela nieruchomości oznaczonej Nr 94 o powierzchni 0,0746 ha. Jako podstawę prawną decyzji organ odwoławczy wskazał art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. , § 46 pkt 2 ppkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454 z 2001 r.), art. 363 § 1 i art. 365 § 1 k.p.c. w związku z art. 7b ustawy z dnia 17 maja 1989 r Prawo geodezyjne i kartograficzne ( Dz. U. Nr 100, poz. 1086 z 2000 r.). Wcześniej S. T. figurował jako posiadacz samoistny wskazanej nieruchomości. Organ odwoławczy ustalił, że z wniosku S.T. z udziałem H. S., P.O., S. W., M. K. B., S.B., M. T., B. T., G. K., P. K. i S. K. toczyło się przed sądem powszechnym postępowanie o stwierdzenie nabycia przez zasiedzenie własności nieruchomości położonej w B. o powierzchni 746 m 2 , oznaczonej w ewidencji gruntów obrębu [...] B. jako działka nr 94. W dniu [...] wniosek o wpisanie W. T. jako właściciela tej nieruchomości złożyła w Starostwie Powiatowym w B. jego córka H. S.. Ponieważ toczące się przed sądem postępowanie o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie nie zostało jeszcze wówczas zakończone, Starosta [...]. postanowieniem z dnia [...] wydanym na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 , art. 101 § 1i art. 103 k.p.a. - zawiesił postępowanie administracyjne. W dniu [...] S. T. złożył w Starostwie Powiatowym w B. podanie o ujawnienie w operacie ewidencji gruntów treści postanowienia Sądu Rejonowego w Bełchatowie z dnia 23 lutego 1999 r. – sygn. I Ns 113/99, stwierdzającego, że nabył on własność przedmiotowej nieruchomości. Organ ustalił, że postanowienie Sądu Rejonowego w Bełchatowie jest prawomocne , gdyż apelacja uczestniczki S. W. od powyższego postanowienia została oddalona przez Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim dniu 7 czerwca 1999 r. ( sygn akt II Ca 241/99), a Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2001r. odmówił przyjęcia do rozpoznania kasacji S.. W. od tego postanowienia Sądu Okręgowego w Piotrkowie Tryb. Postanowieniem z dnia [...] organ I instancji podjął z urzędu zawieszone uprzednio postępowanie administracyjne w sprawie wpisu do rejestru gruntów W. T. – jako właściciela działki Nr 94, a następnie w dniu [...] na podstawie art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, wydał decyzję o wpisaniu do ewidencji gruntów S.T., jako właściciela przedmiotowej działki. Organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z ustawą z dnia 17 maja 1989 r Prawo geodezyjne i kartograficzne ( Dz. U. Nr 100, poz. 1086 z 2000 r. ) ewidencja gruntów jest to jedynie systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach, lokalach ,a także właścicielach lub osobach nimi władającymi. Głównym celem ewidencji jest zatem rejestracja określonych stanów faktycznych i prawnych, nie zaś ich kształtowanie . Podkreślił, że decyzje wydawane przez organy administracji geodezyjnej, dotyczące wprowadzenia zmian we wpisach do ewidencji, nie mogą rozstrzygać żadnej kwestii spornej związanej z ustaleniem tytułu własności i powołał się przy tym na wyrok NSA z dnia 17 lutego 1993 r. (ONSA 1994/2/61). Organ wyjaśnił, że postawą do dokonania zmian danych zawartych w ewidencji są m.in. prawomocne orzeczenia sądowe, akty notarialne, ostateczne decyzje administracyjne czy akty normatywne, zatem prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego stwierdzające nabycie własności działki Nr 94 przez S.T. , jest podstawą do ujawnienia go w ewidencji gruntów jako właściciela przedmiotowej nieruchomości. Organ powołał się także na art. 365 Kodeksu postępowania cywilnego stanowiący, że prawomocne orzeczenie wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe. Z powyższych względów Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu [...]. W skardze skierowanej 21 czerwca 2002 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego S. W. wnosiła o przyznanie działki Nr 94 na własność W. T. i uchylenie w całości decyzji wpisującej S.T. jako właściciela tej działki, gdyż nigdy jej prawnie nie posiadał. Według skarżącej przedmiotową działkę posiadał W. T., a nie S. T. i nie było podstaw prawnych do stwierdzenia przez Sąd zasiedzenia tej nieruchomości przez S.T.. Na rozprawie w dniu 20 października 2004 r. skarżąca popierała skargę i wyjaśniła, że jej zdaniem organ administracji powinien poprawić prawomocne postanowienie sądu powszechnego, które zapadło z naruszeniem prawa. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wnosił o jej oddalenie , podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Pozostali uczestnicy nie stawili się na rozprawie i nie zajęli w sprawie żadnego stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, że w myśl art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2002 r Nr 153 poz. 1271, zm. Dz. U. Nr 228, poz. 2261 z 2003 r),, sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi utworzony z dniem 1 stycznia 2004 r dla obszaru województwa [...]ego, rozporządzeniem Prezydenta RP z dnia 25 kwietnia 2003 r w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych /.../( Dz. U. z 2003 r Nr 72, poz. 652), jest więc właściwy do rozpoznania skargi w niniejszej sprawie, choć skierowano ją Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej /.../. Przy czym, jak stanowi art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny bada więc jedynie czy decyzja nie narusza prawa materialnego oraz czy organy administracji publicznej nie naruszyły przepisów postępowania. W myśl art. 134 § 1 p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa, a także wszystkich przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie. Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( p.s.a.) Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie : 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. W rozpoznawanej sprawie skarga nie mogła zostać uwzględniona, gdyż Sąd badając sprawę nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. W świetle przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( Dz. U. z 2000 r Nr 100, poz. 1086 ze zm. ), zapisy w ewidencji gruntów mają wyłącznie charakter techniczno- deklaratoryjny, a organy ewidencyjne rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Stosownie do art. 22 ustawy właściciele gruntu, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych – inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich części są obowiązane zgłaszać właściwemu staroście wszelkie zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni licząc od dnia powstania tych zmian , a na żądanie starosty dostarczyć dokumenty geodezyjne , kartograficzne i inne niezbędne do wprowadzenia zmian w ewidencji. Wydane na podstawie art. 26 ust. 2 wskazanej ustawy rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. Nr 38 poz. 454), które weszło w życie 2 czerwca 2001 r., w § 44 pkt 2 nałożyło na starostę obowiązek utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Zgodnie z § 46 ust. 2 pkt 1 wskazanego rozporządzenia, z urzędu wprowadza się do ewidencji gruntów i budynków zmiany wynikające z prawomocnych orzeczeń sądowych , aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych i aktów normatywnych. W rozpoznawanej sprawie podstawę wpisania zmian w ewidencji gruntów w odniesieniu do działki Nr 94 stanowiło prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w B. z dnia 23 lutego 1999 r. wydane w sprawie I Ns 113/99. Odpis tego postanowienia wraz z odpisem postanowienia Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 7 czerwca 1999 r. oddalającego apelację S.. W. i odpisem postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 22 sierpnia 2001 r. odmawiającym przyjęcia kasacji, został złożony przez S.T. do Starosty Powiatu [...] wraz z wnioskiem o dokonanie wpisu w ewidencji . Starosta [...], podobnie jak Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, był związany treścią prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego i miał obowiązek wpisania S.T., jako właściciela działki Nr 94 o powierzchni 746 m 2położonej w B. - [...]. Podnoszone przez skarżącą w odwołaniu od decyzji organu I instancji , a następnie w skardze argumenty, mające potwierdzać jej stanowisko, iż nie było podstaw do stwierdzenia zasiedzenia przedmiotowej działki przez S.T., nie mogły być przedmiotem merytorycznych rozważań organu administracji . Organy ewidencyjne nie mogą bowiem samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień danej osoby do gruntu lub budynku. Rejestrują one jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające (patrz wyrok NSA z 18.03.1999 r. II S.A. 1728/98 – niepublikowany) Podobnie, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 stycznia 1998 r. - II S.A. 1283/97 ( niepublikowany)stwierdził, że nie można w postępowaniu o zmianę danych w ewidencji gruntów samodzielnie ustalać i rozstrzygać o prawidłowości tytułów własności (aktów notarialnych, aktów własności ziemi, prawomocnych orzeczeń sądowych, ostatecznych decyzji administracyjnych), które były podstawą dokonania wpisów w ewidencji. Jak trafnie wskazał organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji , zgodnie z art. 365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby . Z przepisu tego wynika, że treść prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego była wiążąca nie tylko dla organów ewidencyjnych wydających decyzje w sprawie ale jest także wiążąca dla skarżącej i dla Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, badającego legalność zaskarżonej decyzji. Tylko wzruszenie tego postanowienia w postępowaniu przed sądem powszechnym może ewentualnie doprowadzić do zmiany zapisu w ewidencji gruntów, zgodnego z żądaniem skarżącej. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.