II SA/Łd 959/06

Dnia 12 kwietnia 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Sędzia NSA Ewa Markiewicz (spr.), Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Protokolant asystent sędziego Anna Łuczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2007 roku sprawy ze skargi A.O. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o odmowie wznowienia postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na przebudowę linii energetycznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...], znak: [...]; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz A.O. kwotę 200,00 (dwieście) złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...], Nr [...] (znak: [...]), po rozpatrzeniu odwołania W.G. i S.G., uchylił w całości decyzję Starosty [...] z dnia [...], Nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Jak wynika z dokumentów załączonych do akt administracyjnych, Starosta [...] decyzją z dnia [...], Nr [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił A.O. pozwolenia na przebudowę odcinka linii napowietrznej SN-14KV GPZ P. – O. na linię kablową w P. ul. A na działkach oznaczonych nr ewid. gruntów: 17, 165 (droga krajowa Nr [...]), 113, 114, 115, 96/1 i 96/2. W dniu 3 stycznia 2006 roku W.G. i S.G. złożyli podanie o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem decyzji o pozwoleniu na przebudowę linii napowietrznej argumentując, iż nie byli poinformowani o planowanej przebudowie. Projekt budowlany przewidywał przebieg linii energetycznej kablowej w odległości 2 m od granicy działki oznaczonej nr ewid. 112, której są właścicielami. Starosta [...], po rozpatrzeniu podania o wznowienie postępowania, decyzją z dnia [...] odmówił wznowienia postępowania zakończonego wydaniem decyzji ostatecznej z dnia [...] o udzieleniu A.O. pozwolenia na przebudowę odcinka linii napowietrznej na linię kablową. Z treści uzasadnienia wynika, że zgodnie z regulacją art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 roku, Nr 207, poz. 2016 ze zm.), obszar oddziaływania obiektu nie obejmuje działki W.G. i S.G., zatem nie są oni stroną w postępowaniu. W wykonaniu zaleceń Wojewody [...], przedstawionych w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] uchylającej wcześniejszą decyzję Starosty [...], organ I instancji zapoznał wnioskodawców z treścią, złożonej przez inwestora, opinii rzeczoznawcy dotyczącej obszaru oddziaływania linii energetycznej na sąsiedniej nieruchomości. Z tej opinii wynika, że planowana przez A.O. inwestycja nie będzie powodowała ograniczenia sposobu zagospodarowania nieruchomości wnioskodawców. W odwołaniu od powyższej decyzji W.G. i S.G. wskazali, iż organ I instancji nie podjął żadnych działań w celu wyjaśnienia sprawy. W rzeczywistości linia energetyczna będzie przebiegała w odległości 0,9 m od granicy ich działki, a nie tak jak wskazał organ w odległości 2 m. Z powołaną w motywach decyzji opinią, odwołujący się zostali zapoznani w lipcu 2006 roku, a decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana dnia [...]. Tymczasem powinni być oni zapoznani z treścią opinii rzeczoznawcy przed realizacją inwestycji. Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] uchylił rozstrzygnięcie I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Z treści uzasadnienia wynika, że organ II instancji nie podzielił poglądu Starosty [...], że przebudowa linii energetycznej nie spowoduje żadnych ograniczeń w zagospodarowaniu nieruchomości odwołujących się. Dokumenty załączone do akt administracyjnych, zdaniem Wojewody [...], nie potwierdzają stanowiska organu I instancji, a złożona przez inwestora opinia zawiera liczne nieprawidłowości. W konkluzji uzasadnienia organ podał, że istnieje konieczność ponownego przeprowadzenia przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A.O. podniósł, że uzasadnienie decyzji organu II instancji odnosi się tylko do stanowiska odwołujących się, pomijając pogląd inwestora. Inwestor nie został uwzględniony jako strona postępowania. Sporna linia energetyczna stanowi własność Zakładu Energetycznego Ł. SA Rejon Energetyczny R. (co potwierdza porozumienie z dnia [...] Nr [...] w sprawie likwidacji kolizji elektroenergetycznej linii napowietrznej). Przygotowana na koszt skarżącego, dokumentacja techniczno – prawna została sprawdzona przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane do projektowania i kierowania robotami budowlanymi w zakresie sieci, instalacji i urządzeń elektrycznych i elektroenergetycznych. Budowa została zakończona, co zostało zgłoszone w organie nadzoru budowlanego, który nie dostrzegł żadnych nieprawidłowości w realizacji inwestycji. Podtrzymując pogląd zaprezentowany w uzasadnieniu kontestowanej decyzji organ wniósł o oddalenie skargi. Nadto organ wskazał, że skarżący nie był uznany za stronę postępowania, gdyż wydane rozstrzygnięcie miało wyłącznie procesowy charakter (odmowa wznowienia postępowania). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do postanowień art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż Sąd bada zgodność z prawem (legalność) zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd nie przejmuje, zatem sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz jedynie dokonuje oceny działalności organu orzekającego z punktu widzenia kryterium legalności. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Istota postępowania w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny jak powinien być rozstrzygnięty wniosek W.G. i S.G. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzję o udzieleniu A.O. pozwolenia na przebudowę linii energetycznej. Zgodnie z treścią przepisu art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego (powoływanego dalej jako Kpa), w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeśli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. W takim przypadku wznowienie postępowania następuje tylko na żądanie strony (art. 147 zd. II Kpa). Regulację dotyczącą podstaw wznowienia postępowania należy rozpatrywać z uwzględnieniem treści art. 148 Kpa. Przepis ten stanowi, że podanie o wznowienie z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa, wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w I instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. W pierwszej fazie rozpatrywania podania o wznowienie postępowania organ administracji ma prawo badać – oprócz dopuszczalności wznowienia z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych – tylko kwestię zachowania jednomiesięcznego terminu (art. 148 Kpa). Nie wolno organowi oceniać, czy przyczyny wznowienia wskazane przez stronę faktycznie wystąpiły, gdyż tę kwestię organ administracji powinien rozważyć dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 Kpa). Pogląd taki potwierdza orzecznictwo (por. np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 maja 2005 roku, VII SA/Wa 1086/04, Lex Nr 168036; wyrok NSA z dnia 1 września 2000 roku, III SA 2304/99, ONSA 2001/4/179; wyrok NSA z dnia 16 października 1998 roku, III SA 2802/97, Lex Nr 34954; wyrok NSA z dnia 24 marca 1998 roku, II SA 128/98, nie publ. i inne). Zgodnie z tezą wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 1998 roku (sygn. akt: IV SA 116/98, Lex Nr 43747), pierwsza faza postępowania o wznowienie polega na zbadaniu, czy wniosek o wznowienie postępowania opiera się na podstawach wymienionych w art. 145 § 1 kpa i czy został zachowany termin przewidziany w art. 148 kpa. Jeśli jednak wniosek o wznowienie postępowania jest oparty o przesłankę przewidzianą w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, zatem zawiera stwierdzenie składającego to podanie, iż przysługiwał mu przymiot strony w postępowaniu, a został w tym postępowaniu pominięty, to weryfikacja tego twierdzenia następuje w kolejnej fazie postępowania (po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania). Na tym bowiem etapie postępowania, organ administracji może dopiero przeprowadzić merytoryczną ocenę materiału sprawy i dokonać weryfikacji twierdzeń wnoszącego podanie, iż przysługiwał mu przymiot strony w postępowaniu. Sąd, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, w pełni podziela cytowany pogląd. Przenosząc powyższe ogólne uwagi na temat wznowienia postępowania na grunt przedmiotowej sprawy Sąd stwierdził, że organy obu instancji nie sprawdziły zachowania wymogów formalnych, których spełnienie uprawnia dopiero organ do badania podstaw wznowienia postępowania. W szczególności organy nie poczyniły ustaleń na okoliczność zachowania terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania. Termin określony w treści art. 148 § 2 kpa, liczy się od dnia dowiedzenia się o wydaniu decyzji. Dla ustalenia tego momentu organ powinien wykorzystać wszelkie dostępne środki dowodowe, poczynając od wezwania W.G. i S.G. do wskazania tej daty. Nadto, do ustalenia daty powzięcia przez nich informacji o wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę, przydatna może być treść postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...], Nr [...] (znak: [...]) o umorzeniu postępowania w sprawie przebudowy linii wysokiego napięcia przy ul. A w P. W treści uzasadnienia tego postanowienia organ nadzoru budowlanego napisał o wydaniu decyzji o pozwoleniu na przebudowę. Zatem w celu ustalenia daty dowiedzenia się przez wnioskodawców o wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę, organ mógł ustalić datę doręczenia im rozstrzygnięcia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...], gdyż będzie to najpóźniejsza data powzięcia przez nich informacji o wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę. Następnie organy powinny dokonać zestawienia daty powzięcia przez W.G. i S.G. wiadomości o wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę, z datą złożenia podania o wznowienie postępowania (co miało miejsce w dniu 3 stycznia 2006 roku), w celu oceny czy podanie o wznowienie postępowania zostało złożone w terminie, o którym stanowi art. 148 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Niezależnie od zaniechania przez organ badania zachowania warunków formalnych do złożenia podania o wznowienie postępowania, organy obu instancji badały istnienie przyczyny do wznowienia postępowania, określonej w treści art. 145 § 1 pkt 4 Kpa, na etapie wstępnym (przed wznowieniem postępowania). Zdaniem Sądu dokonanie oceny czy W.G. i S.G. przysługiwał przymiot strony w postępowaniu o wydanie pozwolenia na przebudowę linii energetycznej, zatem czy linia energetyczna oddziałuje na ich nieruchomość, możliwe było tylko po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Skład orzekający analizując przedmiotową sprawę dostrzegł jeszcze jedno uchybienie, na które zwrócił uwagę A.O. w treści skargi. W sprawie organy naruszyły zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu, wyrażoną w art. 10 Kpa. Zdaniem Sądu, organy błędnie określiły kręg podmiotów, które powinny brać udział w postępowaniu w przedmiocie wznowienia postępowania. Nawet uwzględniając fakt, iż w konsekwencji organ odmówił wznowienia postępowania, stroną takiego postępowania powinien być przynajmniej inwestor i właściciel sieci energetycznej. W treści odpowiedzi na skargę organ wyjaśnił, iż osoby te nie brały udziału w postępowaniu, gdyż podjęte rozstrzygnięcie miało wyłącznie charakter procesowy. Zdaniem Sądu, finalny wynik postępowania nie wpływa na krąg podmiotów, które powinny być uznane za stronę tego postępowania. W przeciwnym wypadku, już na etapie wszczynania postępowania organ powinien wiedzieć jaki będzie jego wynik, co jest niemożliwe, gdyż dopiero postępowanie wyjaśniające prowadzone w toku postępowania administracyjnego ma na celu wyjaśnienie sprawy i wydanie rozstrzygnięcia przez organ. W konsekwencji jednak skarżący – A.O. wiedział o toczącym się postępowaniu w przedmiocie podania W.G. i S.G. o wznowienie postępowania, gdyż złożył skargę na decyzję Wojewody [...]. Konkludując należy wskazać, że w toku postępowania wyjaśniającego (prowadzonego przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania bądź decyzji o odmowie wznowienia postępowania), organ powinien ustalić warunki formalne do rozstrzygnięcia w przedmiocie podania o wznowienie postępowania, w tym m. in. zachowanie terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania. Postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego). Dopiero wówczas może dojść do oceny czy danej osobie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu, zatem czy zaistniała przyczyna wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa. Wynika z tego, że ocena czy planowana inwestycja oddziaływuje na nieruchomość W.G. i S.G., czyli czy przysługiwał im przymiot strony w postępowaniu o pozwoleniu na przebudowę, powinna nastąpić dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Ocena oddziaływania inwestycji determinuje rozstrzygnięcie kończące wznowione postępowanie. W razie stwierdzenia, że inwestycja nie oddziaływałaby na nieruchomość W.G. i S.G., organ powinien wydać decyzję o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej, na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Jednakże to byłoby możliwe dopiero w fazie postępowania po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania, gdyby spełnione były warunki formalne do wznowienia postępowania. Wobec powyższego Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...], na mocy regulacji art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w zw. z art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O zwrocie kosztów Sąd orzekł na mocy art. 200 i art. 205 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na niezbędne koszty postępowania prowadzonego przez stronę osobiście składa wpis w kwocie 200 zł określony w oparciu o treść § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 roku w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.).