II SA/Łd 981/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Sieniuć Sędziowie Sędzia WSA Robert Adamczewski Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 marca 2022 r. sprawy ze skargi Z. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej dotyczącej nakazu wyposażenia nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub przydomową oczyszczalnię ścieków oddala skargę. a.bł. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. (dalej "SKO"), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez Z. G., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2021r. poz. 735 ze zm. dalej "k.p.a.") art. 17 § 1 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm. dalej "u.p.e.a.".); utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Z. z dnia [...] r. nr [...] oddalające zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej (wygaśnięcie obowiązku w całości - dop. SKO). Z ustalonego dla potrzeb sprawy stanu faktycznego wynika, iż decyzją Burmistrza Z. z dnia [...] r. znak: [...], nakazano Z.G., jako właścicielowi nieruchomości położonej w miejscowości [...] 50 (dz. nr ewid. 160 obr. [...]) wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych. Oględziny nieruchomości zobowiązanego przeprowadzone w dniu 19 lipca 2021 r. wykazały, iż właściciel w pomieszczeniu obory, obok części mieszkalnej, ma ustawioną plastikową beczkę (według właściciela o poj. 200 litrów), która jest obłożona blachą i posiada wyprowadzony wąż plastikowy od zlewu w kuchni. Właściciel przedłożył fakturę nr [...] z firmy B z W. na zakup zbiornika polietylowego do wody pitnej i brudnej wraz z atestem higienicznym. W protokole oględzin zaznaczono, iż zgłoszenia do PINB na budowę zbiornika nie przedłożono. Z dołączonej dokumentacji fotograficznej wynika, że nieposiadająca wieka plastikowa beczka jest umieszczona w oborze, w drewnianej skrzyni obitej blachą i jedynie przykrywana z góry blachą, służącą za wieko skrzyni. W dniu 4 sierpnia 2021 r. Burmistrz Z. wydał tytuł wykonawczy w sprawie [...], w którym nakazał Z.G., właścicielowi nieruchomości położonej w miejscowości [...] 50 (dz. nr ewid.160 obr. [...]) wykonanie obowiązku polegającego na wyposażeniu ww. nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych. Postanowieniem z dnia [...] r. znak: [...], Burmistrz Z. nałożył na zobowiązanego grzywnę w wysokości 1.000 zł w celu przymuszenia go do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nr [...] z dnia [...] sierpnia 2021 r. W dniu 18 sierpnia 2021 r., Z.G., wniósł zarzuty w sprawie prowadzonej wobec niego egzekucji administracyjnej. Z treści wniosku wynika, że obowiązany uważa, że instalując w części inwentarskiej budynku zbiornik na wodę czystą i brudną wypełnił swój obowiązek, a tym samym obowiązek nałożony na niego decyzją znak [...] z dnia [...] listopada 2020 r. wygasł. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2021r. wydanym w sprawie [...], w oparciu o art. 34 § 1 i 2 w związku z art. 18 u.p.e.a. oraz art. 124 k.p.a., Burmistrz Z. oddalił zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. W uzasadnieniu, powołując się na przepis art. 33 u.p.e.a., Burmistrz Z. wskazał, jedynie że zdaniem wierzyciela, fakt zainstalowania zbiornika na wodę czystą i brudną w żadnej mierze nie jest tożsamy z wyposażeniem nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, o czym świadczy zgromadzony materiał dowodowy i okoliczności faktyczne. Rozpatrując zażalenie Z. G., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu organ II instancji powołując się na przepisy ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2021 r., poz. 888 ze zm.), oraz rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r., poz. 1065 ze zm.), wskazał że usytuowanie przez skarżącego "zbiornika na wodę czystą i brudną" w budynku obory w żaden sposób nie wypełnia wskazanych przepisami rozporządzenia warunków odnośnie stosowania zbiorników na nieczystości ciekłe, warunków technicznych zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe, odległości urządzeń sanitarno[?]gospodarczych, dlatego zarzut skarżącego dotyczący wygaśnięcia obowiązku wyposażenia jego nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniających wymagania określone w przepisach odrębnych (art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a.). W skardze, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, Z.G. wskazał, że nie zgadza się z nałożonym na niego obowiązkiem wynikającym z decyzji z dnia [...] listopada 2020 r. znak: [...]. Opisuje stan faktyczny związany z umiejscowieniem w należących do niego budynkach mieszkalnym i gospodarczym instalacji wodnej (w tym okoliczność że kran "główny" znajduje się w oborze i odpływ jest połączony z tym w kuchni) oraz zamontowaniem w nich na potrzeby odprowadzania zużytej wody zbiornika - beczki 200 l (posiadającej "Atest higieniczny PZH do wody pitnej i brudnej"), z której skarżący odprowadza ścieki wprost "na dwór". Twierdzi, że zbiornik powyższy jest wystarczający do obsługi jego nieruchomości i nie potrzebuje budować szamba, gdyż "zbiornik podumywalkowy jest dostosowany do takich nieczystości jakie posiadam, bo te nieczystości nie są żadnymi ściekami i nie muszę wyposażać swojej nieruchomości w szambo (nieczystości są szarą wodą - szare ścieki)". W tych warunkach skarżący wniósł o wygaśnięcie w całości obowiązku wyposażenia należącej do niego nieruchomości w zbiornik bezodpływowy, twierdząc, iż "nie ma takich nieczystości, które odprowadzałbym do szamba, a tym samym nie mam takiego obowiązku". Zdaniem Skarżącego decyzja z dnia [...] listopada 2020 r. została wydana "z zemsty" a postanowienie o nałożeniu grzywny jest "szantażem". Do skargi skarżący załączył plik kserokopii pism, które dotyczą postępowania egzekucyjnego oraz fotografie. W odpowiedzi na skargę, organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga podlegała oddaleniu. W pierwszej kolejności wyjaśnić trzeba, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2022r., poz. 329), zwanej p.p.s.a.), stanowiącym, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Z taką sytuacją mieliśmy do czynienia na gruncie rozpatrywanej sprawy. Stosownie natomiast do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2021r., poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art.145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). W tak zakreślonej kognicji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zarówno zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające ją postanowienie organu I instancji odpowiadają prawu. Dla oceny zgodności z prawem poddanych kontroli Sądu postanowień organów obu instancji kluczowe znaczenie ma fakt, że w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczna decyzja Burmistrza Z. z dnia [...] listopada 2020 r. znak: [...], którą nakazano Z. G., jako właścicielowi nieruchomości położonej w miejscowości [...] 50 (dz. nr ewid. 160 obr. [...]) wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych. . Jak stanowi art. 33 § 1 § u.p.e.a. Zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. . Kolejny paragraf wskazuje podstawy zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej. § 2. Podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest: . 1) nieistnienie obowiązku; . 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: . a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, . b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1, . c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; . 3) błąd co do zobowiązanego; . 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; . 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; . 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: . a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, . b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, . c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. W orzecznictwie sądów administracyjnych wypracowanym na tle przywołanego unormowania zgodnie podkreśla się, że postępowanie w sprawie zarzutu egzekucyjnego, o którym mowa w art. 33-35 u.p.e.a., jest postępowaniem incydentalnym w ramach administracyjnego postępowania egzekucyjnego. Postępowanie dotyczące zgłoszonego zarzutu nie dotyczy zatem sprawy administracyjnej, lecz jest toczącym się w ramach sprawy egzekucyjnej postępowaniem, w którym bada się szczególny środek zaskarżenia zobowiązanego, kwestionującego dopuszczalność wszczęcia lub dalszego prowadzenia egzekucji administracyjnej albo dopuszczalność lub zasadność zastosowania określonego środka egzekucyjnego (zob. art. 33 § 1 u.p.e.a.). Ustalenia faktyczne organu egzekucyjnego mogą zatem dotyczyć jedynie podstaw zgłoszonych zarzutów, a nie kwestii związanych z oceną prawną zasadności lub prawidłowości obowiązku określonego w tytule wykonawczym (por. art. 29 § 1 u.p.e.a.). Pojęcie "nieistnienia obowiązku" w rozumieniu art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. oznacza przede wszystkim sytuacje, w których obowiązek ten nigdy nie powstał, np. z mocy prawa albo nie wydano decyzji nakładającej obowiązek podlegający wykonaniu w drodze egzekucji, bądź też decyzja taka została wydana, lecz następnie ją uchylono, stwierdzono jej nieważność lub wygaśnięcie, bądź też gdy obowiązek podlegający egzekucji wygasł w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w ustawie, lecz przed rozpatrzeniem zarzutów. Wykonalność decyzji ostatecznych oznacza możliwość zrealizowania uprawnienia przyznanego stronie w tej decyzji lub powinność wykonania obowiązku nałożonego decyzją przez stosowne organy w drodze przymusu, jakim w ramach władztwa administracyjnego one dysponują, czyli na drodze postępowania egzekucyjnego. Celem postępowania egzekucyjnego jest wykonanie obowiązku określonego już, zmaterializowanego w ostatecznej decyzji, który nie został wykonany, co z kolei skutkuje tym, że do czasu jego pełnego wykonania organ egzekucyjny może prowadzić postępowanie celem zaspokojenia wierzyciela, chyba że przepis prawa stanowi inaczej. Jeżeli czas obowiązywania decyzji nie został określony czy to przez ustawodawcę czy przez organ w decyzji, to może być ona wykonania w każdym czasie, a tym samym w każdym też czasie poddana jest wszelkim rygorom wynikającym z niej, w tym przymusowi w celu jej wykonania (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 6 listopada 2020 r. sygn. akt II OSK 1371/18, 11 grudnia 2019 r. sygn. akt II FSK 794/18, 23 lipca 2019 r. sygn. akt II OSK 1908/18, 9 marca 2017 r. sygn. akt II GSK 1524/15, 1 grudnia 2020 r. sygn. akt II OSK 1583/18, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 19 marca 2019 r. sygn. akt II SA/Łd 947/18 – dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Innymi słowy, w toku postępowania egzekucyjnego ostateczna decyzja organu administracji (w tym wypadku decyzja nakazująca wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych) pozostaje poza zakresem kontroli organu egzekucyjnego. Celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do realizacji przez podmiot zobowiązany (w tym wypadku skarżącego) nałożonego obowiązku. Organ właściwy do prowadzenia egzekucji administracyjnej nie jest władny uchylać, zmieniać bądź w inny sposób weryfikować decyzję administracyjną, która w przypadku uzyskania statusu decyzji ostatecznej podlega przymusowemu wykonaniu. Kontrola zgodności z prawem czynności z aktów administracyjnych, podejmowanych w toku postępowania egzekucyjnego, nie może zatem sprowadzać się do oceny zgodności z prawem decyzji merytorycznych, którymi zostały nałożone na zobowiązanego konkretne obowiązki, których nie wykonałby on bez zastosowania środków przymusu, przewidzianych w u.p.e.a. W postępowanie egzekucyjnym nie ma możliwości negowania orzeczonego ostatecznie nakazu. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy przypomnieć wypada, że postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2021 r. znak: [...], Burmistrz Z. nałożył na zobowiązanego grzywnę w wysokości 1.000 zł w celu przymuszenia go do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nr [...] z dnia [...] sierpnia 2021 r. W dniu 18 sierpnia 2021 r., Z.G., wniósł zarzuty w sprawie prowadzonej wobec niego egzekucji administracyjnej. Z treści wniosku wynikało, że obowiązany uważa, że instalując w części inwentarskiej budynku zbiornik na wodę czystą i brudną wypełnił swój obowiązek, a tym samym obowiązek nałożony na niego decyzją znak [...] z dnia [...] listopada 2020 r. wygasł. Konsekwencją nieuznania zarzutów było postanowienie Burmistrza Z. z dnia [...] roku o ich oddaleniu a po rozpoznaniu zażalenia Z.G. zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie SKO. Trudno nie zgodzić się z rozstrzygnięciem organów administracji. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu właściwie nie postawiono żadnych zarzutów, poza przedstawieniem polemiki z zapadłymi postanowieniami i odniesieniami natury personalnej. Skarżący wskazał jedynie, że nie zgadza się z nałożonym na niego obowiązkiem wynikającym z decyzji z dnia [...] listopada 2020 r. i opisując stan faktyczny związany z umiejscowieniem w należących do niego budynkach mieszkalnym i gospodarczym instalacji wodnej oraz zamontowaniem w nich na potrzeby odprowadzania zużytej wody zbiornika - beczki 200 l (posiadającej "Atest higieniczny PZH do wody pitnej i brudnej") twierdził, że zbiornik powyższy jest wystarczający do obsługi jego nieruchomości i nie potrzebuje budować szamba, gdyż "zbiornik podumywalkowy jest dostosowany do takich nieczystości jakie posiada, bo te nieczystości nie są żadnymi ściekami i nie musi wyposażać swojej nieruchomości w szambo (nieczystości są szarą wodą - szare ścieki)". W tych warunkach skarżący wniósł w istocie o wygaśnięcie w całości obowiązku wyposażenia należącej do niego nieruchomości w zbiornik bezodpływowy, twierdząc, iż "nie ma takich nieczystości, które odprowadzałbym do szamba, a tym samym nie mam takiego obowiązku". Natomiast zdaniem Skarżącego decyzja z dnia [...] listopada 2020 r. została wydana "z zemsty" a postanowienie o nałożeniu grzywny jest "szantażem". Zgodnie z § 26. Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku 1. Działka budowlana przewidziana pod zabudowę budynkami przeznaczonymi na pobyt ludzi powinna mieć zapewnioną możliwość przyłączenia uzbrojenia działki lub bezpośrednio budynku do sieci wodociągowej, kanalizacyjnej, elektroenergetycznej i ciepłowniczej, a dla budynków wymienionych w § 56 - także telekomunikacyjnej. W punkcie 3 przepis ten przewiduje, że: 3. W razie braku warunków przyłączenia sieci wodociągowej i kanalizacyjnej działka, o której mowa w ust. 1, może być wykorzystana pod zabudowę budynkami przeznaczonymi na pobyt ludzi, pod warunkiem zapewnienia możliwości korzystania z indywidualnego ujęcia wody, a także zastosowania zbiornika bezodpływowego lub przydomowej oczyszczalni ścieków, jeżeli ich ilość nie przekracza 5 m3 na dobę. Jeżeli ilość ścieków jest większa od 5 m3, to ich gromadzenie lub oczyszczanie wymaga pozytywnej opinii właściwego terenowo inspektora ochrony środowiska. Przepis natomiast § 34. Określa warunki stosowania zbiorników na nieczystości ciekłe. 1. Zbiorniki na nieczystości ciekłe mogą być sytuowane tylko na działkach budowlanych niemających możliwości przyłączenia do sieci kanalizacyjnej, przy czym nie dopuszcza się ich sytuowania na obszarach podlegających szczególnej ochronie środowiska i narażonych na niebezpieczeństwo powodzi oraz na terenach zalewowych. W sprawie jest poza sporem, że dla działki Skarżącego nie istnieje możliwość przyłączenia do gminnej sieci kanalizacyjnej. Sam Skarżący zaś nie kwestionuje tego, że nie ma wybudowanego szczelnego szamba ani przydomowej oczyszczalni ścieków, twierdzi natomiast, że "nie ma takich nieczystości, które odprowadzałby do szamba, a tym samym nie mam takiego obowiązku". Jeżeli nawet uznać, ze Skarżący korzysta z dołu ustępu nieskanalizowanego to i tak pozostałe nieczystości bytowe, które wytwarza zawierają tego typu substancje, które wymagają bezwzględnie odprowadzania do szczelnych szamb lub przydomowych oczyszczalni ścieków, chociażby pochodzące po myciu się, sprzątaniu czy praniu. Nie są to żadne "szare ścieki" jak twierdzi Z.G.. Nałożony obowiązek a w konsekwencji jego egzekucja, jak w sprawie niniejszej ma to znaczenie, że na etapie eksploatacji nieruchomości nikt nie jest w stanie efektywnie sprawdzić rodzaju ścieków bytowych i sposobu ich odprowadzania czy też utylizacji. Jedynym skutecznym sposobem jest zobligowanie właścicieli korzystających z nieruchomości do wyposażenia ich w przyłącza do ogólnospławnej kanalizacji sanitarnej, albo odpowiednie urządzenia typu szczelne szamba czy przydomowe oczyszczalnie ścieków. W ocenie Sadu sposób odprowadzania i utylizacji ścieków bytowych z nieruchomości Skarżącego do 200 litrowego pojemnika nie spełnia obowiązku wynikającego z nakazu decyzji znak [...] z dnia [...] listopada 2020 r., tym samym zarzuty podnoszone w sprawie toczącego się postępowania egzekucyjnego są pozbawione podstaw. Mając na względzie fakt, że postanowienia organów obu instancji odpowiadają prawu, a żaden z zarzutów skargi nie zasługiwał na uwzględnienie Sąd zobligowany był na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalić skargę. dc