II SA/Łd 989/12

Dnia 20 grudnia 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi –Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Czesława Nowak - Kolczyńska po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D.C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zmiany stanu wody na gruncie oraz zobowiązania do wykonania urządzenia zapobiegającego szkodom postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. B.C. D.C. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zmiany stanu wody na gruncie oraz zobowiązania do wykonania urządzenia zapobiegającego szkodom wnosząc o jej uchylenie. W dniu 23 października 2012 r. skarżąca wobec wezwania do uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych skargi zwróciła się do Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z nadesłanego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z siostrą K.K. i utrzymują się z emerytur w łącznej wysokości 2900 zł brutto. D.C. wraz z siostrą są współwłaścicielkami domu jednorodzinnego o powierzchni 90m2 oraz działki przyzagrodowej o pow. 1,63ha, która według oświadczenia strony stanowi znikome źródło dochodu z uwagi na konieczność zatrudnienia osób trzecich do uprawy ziemi. Nadto strona oświadczyła, że posiada zadłużenie w Banko PKO BP Oddział w S. w wysokości 5000 zł. Postanowieniem z dnia 29 października 2012 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 100 (sto) złotych, w pozostałej części wniosek oddalił. W sprzeciwie od wskazanego rozstrzygnięcia D.C. wniosła o umorzenie kwoty, która została przyznana do zapłaty, podnosząc, iż jej emerytura po potrąceniu kredytu i innych opłat wynosi faktycznie 800 zł miesięcznie. Nadto wyjaśniła, że z uprawy pola dochód jest niewielki, z uwagi na wysokie koszty wynajmu maszyn. Pokreśliła, że ponosi wysokie koszty związane z pompowaniem wody z piwnicy oraz zakupem nowego węża. Do tego dochodzą miesięczne opłaty za energię elektryczną, gaz, wodę, wywóz śmieci, zakup węgla i drewna na zimę oraz leki. Na podstawie zarządzenia Sędziego z dnia 19 listopada 2012 r. skarżąca została wezwana do złożenia: odpisów zeznań podatkowych skarżącej i jej siostry K.K. za ostatnie dwa lata kalendarzowe; wyciągów i wykazów z posiadanych przez skarżącą i jej siostrę K.K. rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich trzech miesięcy; dokumentów potwierdzających wysokość emerytury otrzymywanej przez skarżącą oraz przez jej siostrę K.K. za ostatnie dwa miesiące; dokumentów potwierdzających zawarcie przez skarżącą umowy kredytu, o którym mowa w sprzeciwie z dnia 8.11.2012 r., wysokość rat kredytu wraz z harmonogramem spłat poszczególnych rat; dokumentów potwierdzających miesięczne wydatki skarżącej i jej siostry K.K. związane z utrzymaniem domu, a dotyczące opłat za energię elektryczną, gaz, wodę, wywóz śmieci, telefon, zakup węgla i drewna na zimę, leki oraz innych wydatków, na które skarżąca wskazała w sprzeciwie z dnia 8.11.2012 r. - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie Sądu, D.C. podniosła, że udokumentowanie wszystkich wydatków, o których mowa w zarządzeniu Sędziego z dnia 19 listopada 2012 r. jest niemożliwe, bowiem wiąże się z kosztownymi dojazdami do urzędów. Nadto stan zdrowia nie pozwala jej na przejazd rowerem, aby zdobyć rachunek. Podsumowując strona wskazała, iż wyraża zgodę na zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 100 złotych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), w skrócie "p.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z treścią art. 243 § 1 zd. 1, art. 244 § 1, art. 245 § 1 powołanej wcześniej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Obejmuje ono zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego i może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie fachowego pełnomocnika (adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego), natomiast w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § 2 – 4). Po myśli art. 246 § 1 przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, Sąd doszedł do przekonania, że nie zasługuje on na uwzględnienie. D.C. pomimo wezwania Sądu do przedłożenia stosownych dokumentów i pouczenia o skutkach uchylenia się od wykonania nałożonych obowiązków, nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, które zresztą tutejszy Sąd w pełni aprobuje ugruntowało się stanowisko, iż to strona ma przekonać sąd, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. Strona powinna więc należycie uzasadnić i udokumentować okoliczności, na które powołuje się we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Pochodzące od niej informacje powinny być na tyle szczegółowe, by możliwa była ocena rzeczywistej kondycji finansowej strony. Jeżeli zawarte we wniosku dane okażą się niewystarczające lub budzą wątpliwości, strona ma obowiązek złożyć na wezwanie dodatkowe informacje lub dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (vide: postanowienie NSA z dnia 29 marca 2012 r. sygn. akt II FZ 238/12 – Lex nr 1137744). Wobec braku jakichkolwiek dowodów potwierdzających wysokość miesięcznych dochodów i wydatków strony skarżącej, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 i art. 260 p.p.s.a. b.c.