II SA/Łd 994/15

Dnia 4 sierpnia 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2016 roku na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu B. A. – C. od zarządzenia starszego referendarza sądowego z dnia 22 czerwca 2016 roku o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania w sprawie ze skargi M. C. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] roku, nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie rozbudowy istniejącego budynku mieszkalnego p o s t a n a w i a: - utrzymać w mocy zarządzenie starszego referendarza sądowego z dnia 22 czerwca 2016 roku. A. P. B. A. – C. pismem z dnia 5 maja 2016 roku złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie opłaty sądowej od zażalenia. Zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 31 maja 2016 roku wnioskodawczyni wezwana została do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy przez nadesłanie oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach na urzędowym formularzu, w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Stosowne wezwanie wraz z urzędowym formularzem wniosku doręczone zostało w dniu 2 czerwca 2016 roku, zatem siedmiodniowy termin do uzupełniania wniosku o przyznanie prawa pomocy upływał w dniu 9 czerwca 2016 roku. W zakreślonym terminie wnioskodawczyni nie złożyła formularza wniosku. W tak ustalonym stanie faktycznym starszy referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 22 czerwca 2016 roku pozostawił wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Z zachowaniem terminu wnioskodawczyni złożyła sprzeciw, w którym wniosła o zmianę zaskarżonego zarządzenia poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych we wnioskowanym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 roku, poz. 718 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a."), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 P.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 P.p.s.a.). Wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania (art. 257 P.p.s.a.). W myśl tego przepisu pozostawienie wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania ma m.in. miejsce, gdy strona złożyła wniosek w innej formie, niż na urzędowym formularzu, którego wzór stanowi załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 roku w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. poz. 1257). Wymóg złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu przewiduje art. 252 § 2 P.p.s.a., a złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy w formie innej, niż tego wymagają przepisy prawa, stanowi jego brak formalny (por. postanowienie NSA z 10 kwietnia 2006 roku, sygn. akt I FZ 100/06; wszystkie powołane orzeczenia są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl). Jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania (art. 49 § 1 P.p.s.a.). Wnioskodawczyni trafnie doręczono wezwanie do złożenia wniosku w prawidłowej formie, zaznaczając konkretnie istotę uchybienia, wraz z drukami formularzy. Do wezwania tego jednak B. A. – C. się nie zastosowała, dlatego wobec wystąpienia uchybień formalnych merytoryczne rozpoznanie wniosku nie jest możliwe. Rygor przewidziany w art. 257 P.p.s.a. ma charakter zobiektywizowany, a termin do uzupełnienia braków formalnych wniosku jest terminem ustawowym i nie może być skracany, ani przedłużany (por. postanowienie NSA z 6 kwietnia 2011 roku, sygn. akt I OZ 217/11). Przedłużenie terminu dopuszczalne jest bowiem jedynie w przypadku terminów sądowych (art. 84 p.p.s.a.), natomiast termin do uzupełnienia braków formalnych wniosku procesowego, jakim jest wniosek o przyznanie prawa pomocy, jest terminem ustawowym wynikającym z art. 49 § 1 w zw. z art. 252 § 2 P.p.s.a. (por. uchwała 7 sędziów NSA z 21 kwietnia 2008 roku, sygn. akt I OPS 1/08). Jako taki, termin ten nie może być przedłużany. Jeżeli jednak z przyczyny niezależnej od strony nie może on zostać zachowany, stronie przysługuje ewentualny wniosek o przywrócenie terminu (por. B. Dauter (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie II, str. 124 oraz postanowienie NSA z dnia 11 maja 2011 roku, sygn. akt II FZ 159/11). W tych okolicznościach niniejszej sprawy, zasadnie zatem starszy referendarz sądowy pozostawił wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania (por. postanowienie NSA z dnia 5 października 2011 roku, sygn. akt I OZ 742/11). Wszak wnioskodawczyni, mimo że wezwanie do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie go na urzędowym formularzu doręczono jej w dniu 2 czerwca 2016 roku, nie uzupełniła braku formalnego wniosku w ustawowym terminie 7 dni. Konkludując Sąd postanowił o utrzymaniu w mocy zarządzenia referendarza sądowego na mocy 257 w zw. z art. 184 i art. 197 § 2 przy zastosowaniu art. 260 P.p.s.a. A. P.