II SAB/Łd 103/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Sieniuć, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Grosińska (spr.), Asesor WSA Małgorzata Kowalska, , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 kwietnia 2020 r. sprawy ze skargi A. N. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w Ł. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. Ak. II SAB/Łd 103/19 U Z A S A D N I E N I E Wnioskiem z dnia 20 sierpnia 2019 roku, doręczonym do Sądu Okręgowego w Ł. w dniu 23 sierpnia 2019 roku i zarejestrowanym pod nr [...], A. N., nawiązując do wniosku złożonego wcześniej w sprawie nr [...], wniósł o udzielenie informacji publicznej poprzez: 1) wskazanie, od której sprawy rozpoczyna się repertorium z 2004 roku alfabetycznie wybór kolejnych sędziów, 2) wskazanie każdorazowej przyczyny odstępstwa od zachowania alfabetycznego wyznaczania sędziego. Z uwagi na konieczność przejrzenia akt wszystkich spraw sądowych, które w 2004 roku wpłynęły do IV Wydziału Karnego Sądu Okręgowego w Ł., pismem z dnia 30 sierpnia 2019 r., termin udzielenia informacji został wydłużony do dnia 23 października 2019 roku, tj. zgodnie z art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (tj. Dz.U. z 2019, poz. 1429) – dalej u.d.i.p. Pismem z dnia 22 października 2019 roku wnioskodawcy przesyłano kserokopie 29 zarządzeń o zmianie sędziego w sprawach zarejestrowanych w repertorium K w 2004 roku. W skardze datowanej na dzień 28 października 2019 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi A. N. zarzucił Prezesowi Sądu Okręgowego w Ł. bezczynność w zakresie rozpoznania żądania zawartego w punkcie 1 jego wniosku. W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Okręgowego w Ł. wniósł o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego lub oddalenie skargi. Organ wyjaśnił, że pismem z dnia 5 lipca 2019 roku, doręczonym do Sądu Okręgowego w Ł. w dniu 11 lipca 2019 roku i w tej samej dacie zarejestrowanym pod nr [...], A. N. - nawiązując do wniosku wcześniejszego, zarejestrowanego pod nr [...] - żądał udzielenia informacji publicznej w zakresie wskazania, w jakich sprawach w roku 2003, 2004, 2005, które zostały zarejestrowane w referacie IV Wydziału Karnego dokonano wyznaczenia składu orzekającego drogą losową (art. 351 § 2 k.p.k.). Pismem z dnia 16 lipca 2019 roku Sąd Okręgowy w Ł. - IV Wydział Karny poinformował wnioskodawcę, że sąd nie dysponuje rejestrami, z których wynika, w jaki sposób wyznaczano składy orzekające w latach 2003-2005, stąd udzielenie informacji nie jest możliwe. Fakt doręczenia wnioskodawca potwierdził pismem z dnia 22 lipca 2019 roku, zatytułowanym "Skarga", doręczonym do Sądu Okręgowego w Ł. w dniu 25 lipca 2019 roku. W ocenie Prezesa Sądu Okręgowego w Ł. informacja udzielona A. N. pismem z dnia 16 lipca 2019 roku w postępowaniu o nr [...] zawiera w sobie odpowiedź na pytanie objęte punktem 1. wniosku z dnia 20 sierpnia 2019 roku. Skoro wnioskodawca żądał wskazania, od której sprawy rozpoczyna się w repertorium z 2004 roku alfabetyczny wybór kolejnych sędziów - to odpowiedzią na powyższe pytanie jest także odpowiedź zawarta w piśmie z dnia 16 lipca 2019 roku, że sąd nie dysponuje rejestrami, z których wynika, w jaki sposób wyznaczano składy orzekające w latach 2003-2005, a zatem udzielenie informacji nie jest możliwe. Aby udzielić odpowiedzi na pytanie zawarte w punkcie 1. wniosku z dnia 20 sierpnia 2019 roku niezbędne byłyby rejestry, z których by jednoznacznie wynikał sposób wyboru sędziów - w tym także, czy i od kiedy ów wybór stał się alfabetyczny. Skoro takimi rejestrami Sąd Okręgowy nie dysponuje, to nie ma możliwości udzielenia żądanej informacji, o czym wnioskodawca został poinformowany pismem z dnia 16 lipca 2019 roku, a zatem przed złożeniem wniosku z dnia 20 sierpnia 2019 roku. Co więcej - we wniosku z 20 sierpnia 2019 roku wnioskodawca wprost nawiązywał do wniosku nr [...] i udzielonej mu w tamtym postępowaniu odpowiedzi, zatem działał z pełnym rozeznaniem, że danymi pozwalającymi na udzielenie odpowiedzi Sąd Okręgowy w Ł.nie dysponuje. W ocenie organu nie jest możliwe skuteczne podniesienie zarzutu bezczynności w sytuacji, gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, jak też gdy owa informacja nie istnieje, czy też nie jest w posiadaniu organu. W takiej sytuacji organ nie jest zobowiązany ani do udostępnia żądanej informacji, ani do wydania decyzji o odmowie jej udostępnienia, bowiem tylko w sytuacji ustalenia, że dana informacja stanowi informację publiczną i jest w posiadaniu organu jest ona w ogóle możliwa do udostępnienia. W niniejszym przypadku wnioskodawca został poinformowany już 16 lipca 2019 roku, że sąd nie dysponuje rejestrami, z których wynika, w jaki sposób wyznaczano składy orzekające w latach 2003-2005, a zatem udzielenie informacji nie jest możliwe. Wobec powyższych okoliczności, uprawnione jest dokonanie oceny, iż Prezes Sądu Okręgowego w Ł. nie dopuścił się jakiejkolwiek bezczynności w przedmiotowej sprawie już z tej tylko przyczyny, iż nie dysponował informacjami objętymi punktem 1. wniosku z dnia 20 sierpnia 2019 roku, a tym samym - Prezes Sądu Okręgowego w Ł. nie był zobowiązany do ich udostępnienia, zaś wnioskodawca o braku danych i braku możliwości udzielenia informacji był informowany. Ocena taka jest uprawniona tym bardziej, że A. N. wnioskiem z dnia 20 sierpnia 2019 roku wręcz literalnie i wprost nawiązywał do wniosku w sprawie o sygn.[...], z którego to postępowania miał wiedzę o braku danych do udzielenia żądanej informacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sprawa niniejsza została rozpoznana przez tut. Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na zasadzie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), wedle którego sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Stosownie do art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów administracji w określonych przypadkach (art. 3 § 2 pkt 1 – 4a oraz pkt 8 p.p.s.a.). W judykaturze przyjmuje się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (wyr. NSA z dnia 11 października 2017 r., I OSK 3328/15, z dnia 10 marca 2017 r., I OSK 13/16, CBOSA). Dla uznania bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że organ administracyjny zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia określonych czynności i tego zaniechał. Jako że rozpoznawana sprawa dotyczy udostępniania informacji publicznej, powyższe rozważania przenieść należy na grunt u.d.i.p. W pierwszej kolejności wskazać należy, że ustawodawca przewidział w u.d.i.p. zamknięty katalog czynności w procedurze dostępu do informacji publicznej. Zasadą jest, że zgodnie z art. 13 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Z kolei zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. organ władzy publicznej może odmówić udostępnienia informacji publicznej oraz umorzyć postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2, co następuje w drodze decyzji. W określonych przypadkach, na które wskazuje doktryna, na organie spoczywa obowiązek zawiadomienia wnioskodawcy o niedopuszczalności zastosowania trybu wnioskowego udostępnienia informacji publicznej, co jest uzasadnione w szczególności w następujących sytuacjach: 1) informacja objęta żądaniem wniosku nie stanowi informacji publicznej, 2) podmiot, do którego wniosek został złożony, nie posiada objętej jego żądaniem informacji publicznej, 3) zasady i tryb udostępniania informacji publicznej zostały odmiennie określone w innych ustawach w rozumieniu art. 1 ust. 2 u.d.i.p., 4) informacja publiczna została zamieszczona w BIP lub w centralnym repozytorium (zob. H. Knysiak-Molczyk, Granice prawa do informacji w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym, Warszawa 2013, s. 239). Rozpoznanie wniosku o udzielenie informacji publicznej, zgodnie z rozwiązaniami przyjętymi w powołanej ustawie, następuje zatem albo w formie czynności materialno-technicznej (w przypadku udzielenia informacji publicznej oraz w przypadku zawiadomienia o niedopuszczalności zastosowania trybu wnioskowego udostępnienia informacji publicznej), albo w formie decyzji (w przypadku odmowy udzielenia informacji publicznej). Ocena prawidłowości sposobu działania organu, do którego wpłynął wniosek wymaga zatem stwierdzenia, czy żądana informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu u.d.i.p., i czy podmiot będący adresatem żądania jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Udostępnieniu podlega informacja publiczna o organach władzy publicznej i innych podmiotach, wymienionych w art. 4 ust. 1, zasadach ich funkcjonowania (w tym o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych, sposobach przyjmowania i załatwiania spraw, stanie przyjmowanych spraw, kolejności ich załatwiania lub rozstrzygania, prowadzonych rejestrach, ewidencjach i archiwach oraz o sposobach i zasadach udostępniania danych w nich zawartych), o danych publicznych, takich jak np. treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności zaś aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć. Należy zatem przyjąć, iż prawidłowa interpretacja przepisu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. wymaga stwierdzenia, że odnosi się on także do sądu jako organu władzy (art. 4 ust. 1 pkt 1), a obowiązek udostępnienia informacji dotyczącej szeroko rozumianego sposobu wyznaczania sędziów (wyznaczanie alfabetyczne i odstępstwa od tej zasady) mieści się w art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a) i pkt 4 lit. a) u.d.i.p. Mając na uwadze powyższe rozważania w kontekście treści żądania skarżącego z dnia 20 sierpnia 2019 r. należy przyjąć, że Prezes Sądu Okręgowego w Ł. należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, a żądana informacja nosi cechy informacji publicznej. Poza sporem pozostaje fakt, że przy piśmie z dnia 22 października 2019 r. organ przesłał wnioskodawcy kserokopie zarządzeń dotyczących zmiany składu orzekającego, co czyniło zadość pkt 2. wniosku skarżącego. Jako że skarga strony odnosi się wyłącznie do braku odpowiedzi organu w zakresie pkt 1. wniosku z dnia 20 sierpnia 2019 r. należy uznać, że istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy brak ustosunkowania się Prezesa Sądu Okręgowego w Ł. do pkt 1. wniosku z dnia 20 sierpnia 2019 r. wyczerpuje znamiona bezczynności organu. Rozważając powyższą kwestię nie można tracić z pola widzenia faktu, że pismem z dnia 16 lipca 2019 roku Sąd Okręgowy w Ł. - IV Wydział Karny poinformował wnioskodawcę, że sąd nie dysponuje rejestrami, z których wynikałby sposób wyznaczania składów orzekających w latach 2003-2005. Wiedzę tę skarżący posiadał w dacie składania wniosku z dnia 20 sierpnia 2019 r., co potwierdza treść pisma z dnia 22 lipca 2019 roku, zatytułowanego "Skarga", doręczonego do Sądu Okręgowego w Ł. w dniu 25 lipca 2019 roku. Stąd też należy podzielić stanowisko organu, że informacja udzielona A. N. pismem z dnia 16 lipca 2019 roku w postępowaniu o nr [...] zawierała informację, której dotyczyło pytanie objęte punktem 1. wniosku z dnia 20 sierpnia 2019 roku. Skoro wnioskodawca z pisma z dnia 16 lipca 2019 roku uzyskał wiedzę, że sąd nie dysponuje rejestrami, z których wynika, w jaki sposób wyznaczano składy orzekające w latach 2003-2005, nie znajduje uzasadnienia żądanie wskazania, od której sprawy rozpoczyna się w repertorium z 2004 roku alfabetyczny wybór kolejnych sędziów. W tym miejscu przypomnienia wymaga, na co zwracał już uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 listopada 2003 r., II SAB 372/03, że "wniosek o udostępnienie informacji publicznej rodzi po stronie dysponenta informacji obowiązek jej udostępnienia tylko wtedy, gdy informacja ta nie została wcześniej udostępniona i nie funkcjonuje w publicznym obiegu, a więc wnioskodawca nie może się z nią zapoznać inaczej, niż składając wniosek o udzielenie informacji do organu władzy publicznej. W przeciwnym razie należałoby zaakceptować tezę, że zainteresowany ma prawo żądać od organu w trybie wniosku o udostępnienie informacji, informacji ogólnie dostępnej. Za niezasadny trzeba uznać wniosek o udzielenie informacji, którą zainteresowany posiada. Wówczas kwestia dostępu do informacji wydaje się być bezprzedmiotowa. Takie żądanie nie zmierza bowiem do uzyskania pewnych wiadomości, lecz ewentualnie potwierdzenia /sprawdzenia/ wiadomości znanych już wnioskującemu. Wykracza zatem (...) poza przedmiot i cele ochrony przewidzianej ustawą o dostępie do informacji publicznej" (CBOSA). Reasumując, na dzień występowania z wnioskiem z dnia 20 sierpnia 2019 r. skarżący posiadał wiedzę, że udzielenie informacji, o której mowa w pkt 1. nie jest możliwe. Odmienny sposób formułowania żądania w kolejnych wnioskach nie uzasadnia twierdzenia, że informacja raz udzielona winna być przez organ powielana, a zaniechanie tej czynności naraża organ na zarzut bezczynności. Skoro bowiem podstawowym celem u.d.i.p., jest pozyskanie informacji publicznej, to w świetle prawa do informacji publicznej nie zasługuje na ochronę prawną żądanie dostępu do informacji, którą się już posiada. W konsekwencji nie może przynieść oczekiwanego rezultatu zarzut bezczynności organu w zakresie nieudzielenia odpowiedzi w przedmiocie punktu 1. wniosku z dnia 20 sierpnia 2019 r., a skargę należy ocenić jako bezzasadną. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w wyroku. A.B.