II SAB/Łd 104/11

Dnia 28 lutego 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.) Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Protokolant asystent sędziego Jarosław Moraczewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2012 roku sprawy ze skargi J. S. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. w przedmiocie legalności wykonania robót budowlanych 1. zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. do wydania, w terminie jednego miesiąca od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku, aktu rozstrzygającego sprawę legalności wykonanych przez T. P. robót budowlanych polegających na remoncie dachu i kominów na budynku mieszkalnym znajdującym się w Ł. przy ulicy A 20a; 2. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz J. S. kwotę 400 (czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia 25 maja 2010 r. J. S. zwróciła się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. o udzielenie informacji o stanie postępowania w sprawie legalności wykonanych przez T. P. robót budowlanych polegających na remoncie dachu i kominów budynku mieszkalnego położonego w Ł. przy ul. A. J. S. podkreśliła w swym piśmie, że ma interes prawny w sprawie, ponieważ jest obecnie współwłaścicielem przedmiotowej nieruchomości. Do powyższego pisma zostały dołączone odpisy księgi wieczystej. Pismem z dnia 10 czerwca 2010 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wezwał J. S. do uzupełnienia braku formalnego pisma z dnia 25 maja 2010 r. poprzez przedłożenie pełnomocnictwa podpisanego przez J. T. upoważniającego J. S. do reprezentowania w przedmiocie złożonego pisma, w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia. Pismem z dnia 8 listopada 2010 r. J. S. wniosła do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. zażalenie na niezałatwienie sprawy, wnosząc jednocześnie o wyznaczenie organowi I instancji miesięcznego terminu na załatwienie sprawy oraz zobowiązanie organu do wyjaśnienia przyczyn i ustalenie winnych niezałatwienia sprawy w terminie. Postanowieniem z dnia [...], nr [...] znak: [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wyznaczył Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanemu w Ł. dodatkowy termin na udzielenie J. S. odpowiedzi na pismo z dnia 25 maja 2010 r. do dnia 3 marca 2011 r.. Pismem z dnia 23 listopada 2011 r. J. S., działając poprzez swojego pełnomocnika wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. Skarżąca wniosła o wyznaczenie organowi nadzoru budowlanego miesięcznego terminu na załatwienie sprawy w przedmiocie legalności wykonanych przez T. P. robót budowlanych i zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Skarżąca podniosła w skardze, że organ I instancji pozostaje w dalszym ciągu w bezczynności, pomimo wyznaczenia przez organ II instancji terminu do załatwienia sprawy. Podniosła też, że do chwili obecnej organ nie wydał w tej sprawie żadnego rozstrzygnięcia i nie przeprowadził postępowania uzupełniającego. Ponadto, w zażaleniu z dnia 8 listopada 2010 r. skarżąca wnosiła o wyznaczenie terminu "na załatwienie sprawy", a nie na udzielenie odpowiedzi na pismo z dnia 25 maja 2010 r. W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o oddalenie skargi. W jej treści wyjaśnił, że pismo skarżącej z dnia 25 maja 2010 r. zostało pozostawione bez odpowiedzi, gdyż organ nie ma obowiązku zawiadamiać oddzielnym pismem o pozostawieniu podania bez rozpoznania. Organ dodał, że w dniu 17 marca 2011 r. T. P. przedłożył wymaganą ocenę techniczną zgodnie z postanowieniem z dnia [...] nr [...] i wobec tego decyzją z dnia [...] nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. umorzył postępowanie w sprawie prawidłowości wykonania robót ogólnobudowlanych i instalacji zewnętrznych. J. S. nie zaskarżyła wspomnianej decyzji i mimo to złożyła zażalenie do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na niezałatwienie sprawy w terminie, a w konsekwencji skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 powołanego aktu). Analogiczne unormowanie zawarte zostało w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Zgodnie natomiast z art. 149 powołanej ustawy, sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4 zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności, czy też stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 29 kwietnia 1998 r. (I SAB/Gd 8/97) "stosownie do art. 34 ust. 1 ustawy o NSA jednym z koniecznych warunków dopuszczalności skargi jest wyczerpanie środków odwoławczych w postępowaniu administracyjnym. Takim środkiem w przypadku skargi na bezczynność organu będzie zażalenie z art. 37 K.p.a." (vide: postanowienie NSA z 17 października 1997 r., IV SAB 31/97, OSP 1998 nr 10, poz. 185 oraz postanowienie NSA z dnia 5 marca 1997 r. III SAB 47/96). Orzecznictwo to, wobec obecnego brzmienia nowych przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)., zachowuje nadal swoją aktualność z tym, że obecnie zażalenie z art. 37 K.p.a. jest środkiem zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 1 p.p.s.a. ( por.: J.P. Tarno, "Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi", Warszawa 2004, s. 100 ), a nie jak w poprzednim stanie prawnym, środkiem odwoławczym w rozumieniu art. 34 ust. 1 ustawy o NSA. W rozpoznawanej sprawie, skarżąca skierowała do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. zażalenie na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. w przedmiotowej sprawie. Należy zatem przyjąć, że wyczerpała tryb postępowania przewidziany w art. 37 K.p.a., którego zachowanie warunkuje dopuszczalność skargi na bezczynność organu. Z załączonego do pisma z dnia 25 lipca 2010 r. wypisu z księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A wynika wprost, iż J. S. jest współwłaścicielką przedmiotowej nieruchomości. Nie ulega zatem wątpliwości, że przysługuje jej przymiot strony postępowania prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego w zakresie legalności robót budowlanych polegających na remoncie dachu i kominów na budynku mieszkalnym usytuowanym na tej nieruchomości, a w konsekwencji jest ona legitymowana do wniesienia skargi na bezczynność organu w tej sprawie. W tym stanie rzeczy za całkowicie bezpodstawne należało uznać wezwanie J. S. do uzupełnienia braku formalnego pisma z dnia 25 maja 2010 r. poprzez przedłożenie pełnomocnictwa podpisanego przez J. T., upoważniającego skarżącą do reprezentowania w przedmiocie złożonego pisma, w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia. Skarżąca jako strona postępowania domagała się wszak poinformowania jej o stanie tego postępowania i działaniach podjętych przez organ nadzoru budowlanego. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wszczęte postępowanie administracyjne musi być zakończone załatwieniem sprawy (art. 104 § 1 K.p.a.). Kodeks postępowania administracyjnego dopuszcza zaś zakończenie wszczętego postępowania wyłącznie w formie decyzji (vide: wyrok NSA z 11 stycznia 1994 r., SAB/Wr 31/93, publ.: ONSA 1995 nr 1 poz. 29; wyrok NSA w Warszawie z 2 lutego 2001 r., I SA 2046/99 ; publ.: LEX nr 54126). Przepis art. 35 § 1 K.p.a. stanowi, że organy administracji obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 K.p.a.). O każdym zaś przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 K.p.a.). Analiza przedstawionych przez organ akt postępowania administracyjnego prowadzonego w niniejszej sprawie wskazuje, że postępowanie prowadzone przez organ nadzoru budowlanego w sprawie legalności remontu dachu oraz kominów nie zostało dotychczas zakończone. Powołana w odpowiedzi na skargę decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] o umorzeniu postępowania dotyczy innego postępowania, a mianowicie postępowania w sprawie prawidłowości wykonania robót ogólnobudowlanych polegających na wykonaniu instalacji wewnętrznych, rozwiązań funkcjonalnych lokalu jak również prawidłowości działania przewodów wentylacyjno – spalinowych w ½ części budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego w południowo – wschodniej części budynku zlokalizowanego w Ł., przy ul. A, zarejestrowanego za nr: [...]. W uzasadnieniu tej decyzji organ powołał się na postanowienie z dnia [...] nr [...] , określające zdecydowanie inny zakres robót podlegających kontroli. W aktach postępowania administracyjnego znajduje się także jeszcze inna decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. nr [...] z dnia [...] o umorzeniu postępowania, ale odnosząca się do robót budowlanych określonych w postanowieniu nr [...] z dnia [...]. Skarżąca wniosła zaś skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. w sprawie oznaczonej nr: [...], a dotyczącej legalności robót budowlanych wykonanych przez T. P., polegających na naprawie dachu i kominów, określonych w postanowieniu z dnia [...] nr [...]. Tego też postępowania dotyczyło jej pismo z dnia 25 maja 2010 r. Skarżąca ma prawo oczekiwać załatwienia tej sprawy w terminie przewidzianym przepisami prawa tym bardziej, że postępowanie toczy się od 2007 r. Faktem jest, że organ nadzoru budowlanego wielokrotnie przekroczył już ustawowy dwumiesięczny termin do załatwienia sprawy szczególnie skomplikowanej. Opóźnienie to obliguje Sąd do podjęcia działania dyscyplinującego organ, co jest równoznaczne z nałożeniem obowiązku wydania aktu kończącego postępowanie. Skargę na bezczynność należało zatem na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uwzględnić zobowiązując organ do wydania we wskazanym terminie aktu rozstrzygającego sprawę. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono w oparciu o art. 200 powołanej ustawy. ds