II SAB/Łd 112/25

WyrokWSA w Łodzi2025-09-18

Skład orzekający: Sędzia WSA Agata Sobieszek – Krzywicka, Sędzia WSA Robert Adamczewski, Asesor WSA Marcin Olejniczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ł. pozostaje w bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, jeśli udzielił odpowiedzi na wniosek, ale skarżący uważa ją za niepełną?
Ratio decidendi
Organ nie pozostaje w bezczynności, jeśli w ustawowym terminie udzielił odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, nawet jeśli skarżący uważa odpowiedź za niepełną, a część pytań nie dotyczy informacji publicznej lub organ nie posiada żądanych danych. W przypadku pytań wykraczających poza zakres kompetencji organu lub dotyczących wiedzy specjalistycznej, prawidłową formą działania jest poinformowanie wnioskodawcy na piśmie, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczący m.in. odporności po szczepieniach, podstaw prawnych tworzenia list osób uchylających się od szczepień, statystyk szczepień osób narodowości ukraińskiej, listy przeciwwskazań do szczepień, nałożonych grzywien na lekarzy, zgonów i ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych (NOP), odszkodowań za NOP, zgodności przymusu szczepień z Konstytucją RP, sposobu ubiegania się o odszkodowanie, wykluczenia nadwrażliwości na składniki szczepionki oraz stanowiska WHO w sprawie szczepień. Organ odpowiedział na część pytań, wskazując, że pozostałe nie stanowią informacji publicznej lub organ nie posiada żądanych danych. Skarżący zarzucił organowi bezczynność, twierdząc, że odpowiedź była niepełna.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 18 września 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Sobieszek – Krzywicka Sędziowie Sędzia WSA Robert Adamczewski (spr.) Asesor WSA Marcin Olejniczak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 września 2025 roku sprawy ze skargi A.G. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ł. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. dc II SAB/Łd 112/25 Uzasadnienie Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęła skarga A.G. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ł. w zakresie nieudostępnienia informacji publicznej, o którą wnosił skarżący pismem opatrzonym datą 13 maja 2025 roku. Z akt sprawy wynika, że 15 maja 2025 roku Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w Ł. doręczono wniosek A.G. (pismo opatrzone datą 13 maja 2025 roku) o udostępnienie informacji publicznej w następującym zakresie: 1. Ile lat maksymalnie utrzymuje się odporność po podaniu szczepionki osobno dla każdej: przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, inwazyjnemu zakażeniu haemophilus influenzae, gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby, odrze, śwince, różyczce oraz pneumokokom u osób szczepionych na terenie działania Państwa urzędu? 2. Na jakiej ustawowej podstawie prawnej tworzona jest lista osób uchylających się od obowiązkowych szczepień ochronnych? 3. Jakie są statystyki szczepień wykonanych u osób narodowości ukraińskiej za ostatnie 5 lat na terenie działania urzędu? 4. Kto ustala listę przeciwwskazań do szczepień w Polsce? Kto ponosi odpowiedzialność za te ustalenia? 5. Ile nałożono grzywien na lekarzy, którzy nie wywiązali się z ustawowego obowiązku zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania urzędu? 6. Ile dzieci i dorosłych do 19 roku życia zmarło do 4 tygodni od szczepienia na terenie działania urzędu w ciągu ostatnich 5 lat? 7. Ile odnotowano ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych na terenie działania urzędu w ciągu ostatnich 5 lat? Jakie to były niepożądane odczyny poszczepienne? 8. Za ile z tych niepożądanych odczynów poszczepiennych wypłacono odszkodowanie? 9. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 21 grudnia 2010 roku w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania wyróżnia trzy rodzaje niepożądanych odczynów poszczepiennych: łagodne, poważne i ciężkie. Czy przymuszanie do szczepień, które mogą wywołać te odczyny nie jest sprzeczne z art. 47 Konstytucji RP, który gwarantuje każdemu prawo do życia prywatnego, rodzinnego oraz decydowania o swoim życiu osobistym? 10. W jaki sposób możemy ubiegać się o odszkodowanie za śmierć lub uszczerbek na zdrowiu na skutek niepożądanych odczynów poszczepiennych wymienionych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia? 11. W jaki sposób lekarz może wykluczyć nadwrażliwość na składniki szczepionki przed szczepieniem? Proszę wymienić konkretne badania, które można wykonać w celu wykluczenia nadwrażliwości na składniki szczepionki lub niedoborów odporności. 12. Czy prawdą jest, że Światowa Organizacja Zdrowia zaleca szczepienia ochronne? Czy zaleca przymuszanie do szczepień ? Jeśli tak, to w jakiej formie? Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ł. pismem z 28 maja 2025 roku (doręczonym stronie 29 maja 2025 roku) udostępnił odpowiedzi na zadane przez skarżącego zapytania w zakresie informacji publicznej. W odpowiedzi organ zaznaczył, iż zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy z 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tj.: Dz.U. z 2024 r., poz. 416) do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie zapobiegania i zwalczania chorób, o których mowa w art. 2 cyt. ustawy należy min. ustalanie zakresów i terminów szczepień ochronnych oraz sprawowanie nadzoru w tym zakresie. W związku z powyższym informacje dotyczące szczepień ochronnych odnoszą się do realizacji zadań ustawowo przypisanych Inspekcji Sanitarnej i winny być uznane za informację publiczną. Po szczegółowej analizie pytań zawartych we wniosku o udostępnienie informacji publicznej organ uznał, iż pytaniami z zakresu informacji publicznej są pytania zawarte w pkt 2, 5, 6 i 7, jako mieszczące się w zakresie jego kompetencji i posiadanych informacji. Odnosząc się do pytania zawartego w pkt 2 organ stwierdził iż co do zasady brak jest podstawy prawnej do sporządzenia listy (wykazów) osób uchylających się od szczepień, jednakże osoby wykonujące szczepienia mają obowiązek przekazywania inspektorowi sanitarnemu kwartalnych sprawozdań zawierających dane osób u których nie przeprowadzono szczepień. Odnosząc się do pytania zawartego w pkt 5 organ odpowiedział, iż w ciągu ostatnich 5 lat PPIS w Ł. nie nałożył żadnej kary grzywny na lekarzy w związku z niewypełnieniem obowiązku zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego (NOP). Lekarze zgłaszają NOP na bieżąco w przypadku ich rozpoznania lub podejrzenia wystąpienia. Odnosząc się do pytania zawartego w pkt 6 organ poinformował, iż w rejestrze niepożądanych odczynów poszczepiennych prowadzonych przez inspektora sanitarnego w Ł. nie odnotowano w przeciągu ostatnich 5 lat żadnego niepożądanego odczynu poszczepiennego w postaci zgonu. Odnosząc się do pytania zawartego w pkt 7 wniosku organ poinformował, iż w latach 2019-2023 (ostatnie 5 lat) jak i do chwili obecnej, PPIS w Ł. zarejestrował jeden przypadek ciężkiego niepożądanego odczynu poszczepiennego. Ciężki NOP wystąpił po podaniu szczepionki przeciwko COVID-19 u osoby dorosłej. Po szczegółowej analizie pozostałych pytań skierowanych do organu we wniosku organ stwierdził, iż pytania zawarte w pkt 1, 3, 4, 8 - 12 nie dotyczą informacji publicznej. W ocenie organu odpowiedzi na wskazane powyżej pytania wykraczały poza zakres kompetencji organu, w tym sformułowane one zostały w sposób wskazujący na oczekiwanie przez skarżącego, że w udzielonej odpowiedzi organ ustosunkuje się do subiektywnych ocen i wątpliwości co do zasadności i bezpieczeństwa szczepień ochronnych, a także udzieli porad w zakresie wiedzy prawnej i medycznej. Zdaniem organu pytania zawarte w punktach 1, 4 i 11 dotyczyły kwestii medycznych i nie mieściły się w kompetencjach organu. W pkt 3 skarżący domagał się udzielenia od organu informacji, których organ nie posiada, ponieważ tego rodzaju statystyk nie obejmują prowadzone przez niego rejestry. Odnośnie pkt 8 – organ podniósł, iż nie jest jednostką dysponującą informacjami w zakresie ilości odszkodowań wypłacanych w związku z NOP. Odnośnie pkt 9 - w odpowiedzi organ przytoczył w tym zakresie orzecznictwo sądów, tym niemniej skarżący wystąpił tutaj do organu o dokonanie przez organ wykładni przepisów, co do ich konstytucyjności i zażądał wyrażenia przez organ opinii na ten temat, co nie leżało w zakresie kompetencji organu. Odnośnie pkt 10 – organ stwierdził, że skarżący wystąpił o udzielenie porady prawnej, w zakresie tego jak może ubiegać się o odszkodowanie, co również nie mieści się w kompetencjach organu, ponieważ PPIS nie jest organem w którego zakresie mieści się przyznawanie tego rodzaju odszkodowań. Odnośnie pkt 12 – organ uznał, iż pytanie nie jest pytaniem z zakresu informacji publicznej, gdyż wiedza organu o stanowisku Światowej Organizacji Zdrowia w zakresie szczepień ochronnych wykracza poza pojęcie informacji publicznej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi A.G., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucił organowi bezczynność w zakresie nieudostępnienia informacji publicznej, co zdaniem skarżącego stanowi naruszenie art. 4 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 2, art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez nieudostępnienie informacji publicznej. Stawiając powyższe zarzuty strona wniosła o zobowiązanie PPIS w Ł. do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej skarżącego i udzielenia tej informacji; orzeczenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej wysokości oraz zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący przyznał, że otrzymał odpowiedź na złożony wniosek o udostępnienie informacji publicznej (pismo organu opatrzone datą 28 maja 2025 roku), jednak zaznaczył, że organ faktycznie nie udzielił odpowiedzi na 12 pytań, a tym samym zakwestionował udzielenie mu informacji publicznej. Skarżący uznał, iż odpowiedź na pytania udzielona została w "nikłym stopniu i odsyłała do publikacji". Jednocześnie skarżący nie sprecyzował tak sformułowanych zarzutów skargi wobec organu, ponadto stwierdził, iż w przypadku złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej organ powinien zakończyć sprawę udzieleniem informacji publicznej albo wydaniem decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując, iż udzielił odpowiedzi w terminie określonym art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skargę A.G. rozpoznano w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, stosownie do uprawnienia wynikającego z art. 119 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (tj.: Dz.U. z 2024 roku, poz. 935 ze zm.) [dalej: ustawa p.p.s.a.], zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 ustawy p.p.s.a.). Następnie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz.U. z 2022 roku, poz. 2492 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Według art. 3 § 2 pkt 8 ustawy p.p.s.a. obejmuje ona orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a, a więc wówczas gdy organ pomimo ciążącego na nim obowiązku nie wydaje decyzji administracyjnej, postanowienia, pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego albo też uchyla się od podjęcia innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W niniejszej sprawie osią sporu pomiędzy stronami postępowania jest ustalenie, czy Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ł. pozostaje bezczynny w sprawie udostępnienia informacji publicznej zgodnie z wnioskiem A.G. doręczonym organowi 15 maja 2025 roku. Z uwagi na powyższe konieczne jest wskazanie, iż z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownych czynności, wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a ustawy p.p.s.a. (por. wyroki NSA z 25 września 2018 r., I OSK 1467/18; z 15 grudnia 2017 r., I FSK 1238/16). Bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej ma miejsce w sytuacji, gdy podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej posiadając żądaną informację, nie udostępnia jej i nie wydaje decyzji o odmowie udostępnienia lub też informuje wnioskodawcę, że wnioskowana informacja nie jest informacją publiczną w sytuacji, gdy taką informację stanowi. Nie można natomiast zarzucić bezczynności adresatowi wniosku, jeżeli nie posiada on informacji wskazanej we wniosku. W takim przypadku podmiot publiczny powinien o tym fakcie powiadomić wnioskującego (por. m.in. wyroki NSA z 18 kwietnia 2012 r., I OSK 192/12; z 30 września 2015 r., I OSK 2093/14). Szczegółowe unormowania dotyczące dostępu do informacji publicznej regulują przepisy ustawy z 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (tj.: Dz.U. z 2022 roku, poz. 902) [dalej: ustawa o dostępie do informacji publicznej]. Zgodnie z art. 1 ust. 1 tej ustawy każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Przykładowy, otwarty katalog informacji publicznej został określony w art. 6 powoływanej ustawy. Prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu, z zastrzeżeniem art. 5, a wykonanie tego prawa nie wymaga wykazania interesu prawnego lub faktycznego (art. 2 ust. 1 - 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej). Ponadto, jak wynika z art. 5 ust. 1 i ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych (ust. 1), jak również ze względu na prywatność osoby fizycznej lub przedsiębiorcy, przy czym ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji oraz w przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa (ust. 2). Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1-2 ustawy o dostępie do informacji publicznej). Zgodnie z art. 14 ust. 1 powoływanej ustawy udostępnianie informacji na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Stosownie do art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Do decyzji, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego z tym, że: 1) odwołanie od decyzji rozpoznaje się w terminie 14 dni; 2) uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji zawiera także imiona, nazwiska i funkcje osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji, oraz oznaczenie podmiotów, ze względu na których dobra, o których mowa w art. 5 ust. 2, wydano decyzję o odmowie udostępnienia informacji. Reasumując tę część rozważań należy wyjaśnić, iż bezczynność organu na gruncie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej polega na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, albo też udziela informacji niepełnej, czy też niezgodnej z wnioskiem, niejasnej, czy niewiarygodnej oraz gdy odmawia jej udzielenia w nieprzewidzianej do tej czynności formie, ponadto nie informuje strony o tym, że nie posiada wnioskowanej informacji. Jeżeli natomiast żądanie nie dotyczy informacji publicznej, wówczas organ powinien poinformować o tym autora wniosku zwykłym pismem, jeśli zaś tego nie czyni, pozostaje bezczynny. Podkreślenia wymaga również, że w przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej w pierwszej kolejności rolą sądu jest ustalenie czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym ustawy o dostępie do informacji publicznej. W rozpatrywanej sprawie bezspornym jest, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ł. będący adresatem wniosku skarżącego jest organem władzy publicznej, zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, jeśli tylko ją posiada. Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy z 14 marca 1985 roku o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tj.: Dz.U. z 2024 roku, poz. 416) [dalej: ustawa o Inspekcji Sanitarnej], zadania Państwowej Inspekcji Sanitarnej określone w rozdziale 1 wykonuje państwowy powiatowy inspektor sanitarny, jako organ rządowej administracji zespolonej w województwie. W ocenie składu orzekającego wniosek A.G., który wpłynął do organu 15 maja 2025 roku, spełniał minimalne wymogi determinujące skuteczne wystąpienie z żądaniem udzielenia informacji publicznej, to jest: został złożony w formie pisemnej, został podpisany przez wnioskodawcę, określał w sposób dokładny adresata wniosku, jak również obejmował jasne sformułowanie, co do przedmiotu wnioskowanej informacji. Powyższe ustalenia nie są kwestionowane przez żadną ze stron postępowania. Bezsporna jest również okoliczność, że w przewidzianym prawem terminie, pismem z 28 maja 2025 roku Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ł. udzielił skarżącemu informacji publicznej obejmującej swoim zakresem odpowiedzi na wszystkie 12 pytań zawartych we wniosku wszczynającym postępowanie. Wobec braku określenia przez stronę formy w jakiej żąda udzielenia informacji publicznej, w/w pismo zostało przesłane skarżącego na adres wskazany we wniosku, za pośrednictwem operatora pocztowego, w sposób tożsamy w jaki został złożony wniosek, i doręczone stronie 29 maja 2025 roku. Ponad wszelką wątpliwość organ nie zlekceważył wniosku o udostępnienie informacji publicznej i nie pozostał wobec niego bierny. Strona skarżąca kwestionuje natomiast zakres udzielonych jej informacji, które w jej ocenie nie są wystarczające do uznania, że organ zadośćuczynił ciążącemu na nim obowiązkowi udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej. Z całą mocą jednak podkreślenia wymaga, iż wywodząc powyższy zarzut strona reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika nie wyjaśniła w jakim zakresie udzielone przez PPIS odpowiedzi uznaje za niepełne bądź niewystarczające. Brak argumentacji w tym zakresie uniemożliwia dokonanie przez Sąd pełnej oceny zasadności stawianych zarzutów. Wobec takiego, wysoce nieprofesjonalnego sposobu sformułowania skargi orzekający w sprawie sąd musiał dokonać z urzędu samodzielnej kontroli zgodności z prawem czynności organów podejmowanych po wpłynięciu wniosku o udostępnienie informacji publicznej, w tym w szczególności oceny czy organ odniósł się do wszystkich pytań zawartych we wniosku skarżącego. Przechodząc do sedna sprawy trzeba zauważyć, że w orzecznictwie sądów administracyjnych za informację publiczną uznaje się co do zasady informacje zbierane i wytwarzane przez organy inspekcji sanitarnej, zgodnie z art. 2 w zw. z art. 5 pkt 1, 2, 3 i 5 ustawy o Inspekcji Sanitarnej, w ramach prowadzonego nadzoru sanitarnego, w tym sanitarnego zabezpieczania granic państwa, analiz i ocen epidemiologicznych, opracowywania programów i planów działalności zapobiegawczej i epidemiologicznej dla podmiotów leczniczych, ustalenia zakresu i terminów szczepień ochronnych oraz sprawowania nadzoru w tym zakresie (zob.: wyrok WSA w Poznaniu z 6 września 2017 r., II SAB/Po 96/17; wyrok WSA w Szczecinie z 21 listopada 2018 r., II SAB/Sz 119/18). Informację publiczną stanowią więc przede wszystkim informacje dotyczące niepożądanych odczynów poszczepiennych, wynikające z prowadzonych przez państwowych powiatowych inspektorów sanitarnych oraz wojewódzkich inspektorów sanitarnych rejestrów zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych, o których mowa w art. 21 ust. 3 pkt 2 oraz ust. 4 ustawy z 5 grudnia 2008 roku o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (tj.: Dz.U. z 2023 roku, poz. 1284 ze zm.) [dalej: ustawa o zapobieganiu i zwalczaniu chorób zakaźnych] oraz § 8 i nast. rozporządzenia Ministra Zdrowia z 21 grudnia 2010 roku w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania (Dz.U. Nr 254, poz. 1711) [dalej: rozporządzenie). Źródłami danych do wskazanych rejestrów są w tym zakresie obowiązkowo zgłaszane przez lekarzy lub felczerów rozpoznane odczyny poszczepienne (art. 21 ust. 1 ustawy o zapobieganiu i zwalczaniu chorób zakaźnych oraz § 5 rozporządzenia). Spośród informacji dotyczących nadzoru sprawowanego nad wykonywaniem obowiązkowych szczepień ochronnych, charakter informacji publicznej może mieć więc tylko tego rodzaju informacja, którą organy inspekcji sanitarnej posiadają na podstawie przekazanych im sprawozdań. Zaczynając od pytań stricte dotyczących działalności PPIS należy podkreślić, że w ustawowym termin organ udzielił odpowiedzi na pytania zawarte w pkt 2, 5, 6 i 7 wniosku skarżącego. W odpowiedzi na pytanie "na jakiej ustawowej podstawie prawnej tworzona jest lista osób uchylających się od obowiązkowych szczepień ochronnych?" (pkt 2 wniosku) organ rozwinął szeroko wypowiedź i podał w szczególności, iż "nie ma podstawy prawnej określającej sporządzanie listy osób uchylających się od szczepień (wykazów). To jednak należy podkreślić, iż do sporządzanego i przekazywanego państwowemu powiatowemu inspektorowi sanitarnemu kwartalnego sprawozdania z przeprowadzonych obowiązkowych szczepień ochronnych zobowiązano osoby je przeprowadzające, zgodnie z regulacją § 17 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych." W tym miejscu jednak warto wyjaśnić, że nie stanowi informacji publicznej wiedza organu o przepisach prawa krajowego i ich właściwej interpretacji. Obowiązujące powszechnie przepisy prawa krajowego nie stanowią materii informacji publicznej. Są one dostępne w oficjalnych publikatorach takich jak Dzienniki Ustaw, Monitory Polskie i Dziennikach Urzędowych. Sąd w składzie orzekającym uznał więc, że po stronie organu nie powstał obowiązek udostępnienia informacji publicznej w związku z przytoczonym pytaniem, a w rezultacie nie można organowi postawić zarzutu bezczynności w tym zakresie. Niemniej jednak okoliczność udzielenia odpowiedzi można uznać za przejaw edukacji, który może przyczynić się do rozpowszechnienia wiedzy w społeczeństwie. Następnie na pytanie dotyczące ilości grzywien nałożonych na lekarzy, którzy nie wywiązali się z ustawowego obowiązku zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego w ciągu ostatnich 5 lat (pkt 5 wniosku) organ wskazał, że "W przeciągu ostatnich 5 lat PPIS w Ł. nie nałożył żadnej kary grzywny na lekarzy w związku z niewypełnieniem obowiązku zgłoszenia niepożądanego odczynu, poszczepiennego (NOP). Lekarze zgłaszają NOP na bieżąco w przypadku ich rozpoznania lub podejrzenia wystąpienia." Odpowiedź na pytanie wyczerpała poruszane zagadnienie, więc niezasadny pozostaje zarzut bezczynności. Z kolei udzielając odpowiedzi na pytanie z pkt 6 (Ile dzieci i dorosłych do 19 roku życia zmarło do 4 tygodni od szczepienia na terenie działania urzędu w ciągu ostatnich 5 lat?) organ podał, że we wskazanym okresie nie odnotowano żadnego niepożądanego odczynu poszczepiennego w postaci zgonu. W orzecznictwie nie ma sporu co do tego, że informacja o liczbie niepożądanych odczynów poszczepiennych w postaci zgonu stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, która podlega udostępnieniu przez organy inspekcji sanitarnej. Udzielenie odpowiedzi na tak nieprecyzyjnie zadane pytanie nie mogło być już bardziej szczegółowe. Oczywistością niewymagającą wyjaśniania jest bowiem, że zgon w ciągu 4 tygodni od szczepienia może być spowodowany nie tylko wykonanym szczepieniem, ale też innym niepowiązanym ze szczepieniem zdarzeniem. Nie jest przy tym rzeczą organu domyślanie się jaką informację publiczną osoba wnioskująca faktycznie chciała uzyskać i zastępowanie jej w jasnym, jednoznacznym i precyzyjnym sformułowaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Zatem zarzut udzielenia niewyczerpującej odpowiedzi nie jest zasadny. Odnosząc się do pytania z pkt 7 (Ile odnotowano ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych na terenie działania urzędu w ciągu ostatnich 5 lat? Jakie to były niepożądane odczyny poszczepienne?) organ podał, że "W latach 2019 - 2023 (ostatnie 5 lat) jak i do dnia dzisiejszego, PPIS w Ł. zarejestrował jeden przypadek ciężkiego niepożądanego odczynu poszczepiennego. Ciężki NOP wystąpił po podaniu szczepionki przeciwko COVID - 19 u osoby dorosłej." Istotnie zatem Sąd przychyla się do stanowiska organu, iż odpowiedzi tej nie można uznać za niewyczerpującą. Katalog w rozporządzeniu jest bardzo szeroki i nie sposób aby organ uzupełniał jakie to były odczyny – ciężkie, poważne i łagodne. Organ nie mógł udzielić bardziej precyzyjnej odpowiedzi. Trudno bowiem sprecyzować na gruncie tak ogólnie sformułowanego zapytania, co konkretnie chciał uzyskać wnioskodawca. Innymi słowy pytanie było nieprecyzyjne. W pozostałym ogólnie kwestionowanym przez skarżącego zakresie, organ prawidłowo załatwił jego wniosek udzielając żądanej informacji wskazując, że nie jest w posiadaniu żądanych danych, bądź prawidłowo wyjaśniając, które z zapytań skarżącego zawartych w podaniu inicjującym postępowanie nie stanowiły informacji publicznej. Część skierowanych do organu we wniosku pytań wykraczało bowiem poza zakres kompetencji organu, w tym zostały one sformułowane w sposób wskazujący na oczekiwanie przez skarżącego, że w udzielonej odpowiedzi organ ustosunkuje się do subiektywnych ocen i wątpliwości co do zasadności i bezpieczeństwa szczepień ochronnych, a także udzieli skarżącemu różnorodnych porad w zakresie wiedzy prawnej i medycznej. Tego rodzaju oczekiwania skarżącego nie mogły być zrealizowane jako wykraczające poza instytucję mającą służyć dostępowi społeczeństwa do informacji publicznej. Sąd w składzie orzekających stwierdził, że PPIS w Ł. nie pozostaje również w bezczynności w zakresie żądanych informacji dotyczących ilości wypłaconych odszkodowań za ciężkie niepożądane odczyny poszczepienne (pkt 8), bowiem organ udzielił odpowiedzi, że nie posiada takich informacji. W odniesieniu do żądania informacji dotyczących statystyki wykonania szczepień u osób narodowości ukraińskiej (pkt 3) PPIS w Ł. wyjaśnił, że nie prowadzi statystyki wykonawstwa szczepień ochronnych migrantów. Zdaniem Sądu, także i w tym zakresie nie można zarzucić bezczynności organowi. Należy bowiem podkreślić, że organ, który nie jest w posiadaniu żądanej informacji publicznej, nie ma obowiązku jej udostępnienia (art. 4 ust. 3 ustawy o dostępie do informacji publicznej). Nie ma również obowiązku wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Organ nie może udostępnić informacji, której sam nie posiada bez względu na to, czy zdaniem wnioskodawcy powinien nią dysponować. W takim natomiast przypadku powiadomienie wnioskodawcy o nieposiadaniu danych objętych wnioskiem uwalnia podmiot zobowiązany od zarzutu bezczynności w sprawie, albowiem z oczywistych względów nie można oczekiwać udostępnienia danych, którymi podmiot ten nie dysponuje. Wcześniej już Sąd wskazał, że nie stanowi informacji publicznej wiedza organu o przepisach prawa krajowego i ich właściwej interpretacji. Dodatkowo należy zaakcentować, że z przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej nie wynika, by w trybie i na zasadach przewidzianych w tej ustawie organ był zobowiązany udzielać porad prawnych lub dokonywać ich oceny bądź wykładni. Dostrzec bowiem należy, że pytania skarżącego dotyczące wskazania kto ustala listę przeciwskazań do szczepień i ponosi odpowiedzialności za te ustalenia (pkt 4), czy stricte pytania dotyczące sprzeczności przymusu administracyjnego z art. 47 Konstytucji RP (pkt 9), możliwości dochodzenia odszkodowania za śmierć lub uszczerbek na zdrowiu na skutek niepożądanych odczynów poszczepiennych (pkt 10) w istocie dotyczą wiedzy prawniczej i zmierzają do udzielania porady prawnej lub dokonania przez organ wykładni przepisów. Ponadto wiedza organu o stanowisku Światowej Organizacji Zdrowia w zakresie szczepień ochronnych (pkt 12) wykracza poza pojęcie informacji publicznej. Działalność organizacji międzynarodowej nie dotyczy bowiem polskich władz i gospodarowania mieniem publicznym. Również obowiązujące powszechnie przepisy prawa krajowego nie są informacją publiczną. Co więcej, w trybie i na zasadach przewidzianych w ustawy o dostępie do informacji publicznej organ nie jest obowiązany dokonywać ocen konstytucyjności prawa krajowego, jego wykładni, udzielać porad prawnych ani medycznych, czy też oceniać racjonalności bądź celowości regulacji prawnych stanowiących podstawę działania tego organu. Innymi słowy, na zasadach określonych w przepisach o dostępie do informacji publicznej nie można domagać się dokonywania przez organ oceny prawidłowości funkcjonowania tego bądź innych organów władzy publicznej (tak: wyrok WSA w Lublinie z 28 grudnia 2022 roku, II SAB/Lu 139/22). Sąd przychylił się również do stanowiska organu, że za informację publiczną nie mogły zostać uznane informacje dotyczące ilości lat, przez które maksymalnie utrzymuje się odporność po podaniu szczepionki na określone we wniosku choroby (pkt 1), czy też informacja dotycząca sposobu w jaki lekarz może wykluczyć nadwrażliwość na składniki szczepionki i wskazania badań, które może wykonać w tym zakresie (pkt 11). Istotnie informacją publiczną nie są kierowane do organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej pytania z zakresu wiedzy medycznej. W realiach przedmiotowej sprawy podkreślenia wymaga, że wniosek o udzielenie informacji publicznej nie może być wykorzystywany jako narzędzie, poprzez które miałaby być przekazywana wszelka wiedza, w jakikolwiek sposób łącząca się z tematem szczepień, w celu rozstrzygnięcia wątpliwości co do zasadności przymusowych szczepień na określone choroby zakaźne. Zadaniem organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie jest bowiem przekonywanie o zasadności wykonywania szczepień ochronnych. W ich kompetencjach nie leży też modyfikacja i kwestionowanie przepisów obowiązujących z zakresu obowiązku szczepień ochronnych przeciwko chorobom zakaźnym, ani też udzielanie informacji o polityce i działaniach innych podmiotów publicznych i organizacji międzynarodowych dotyczących szczepień, w tym dokonywanie ich ocen. Organy inspekcji sanitarnej jako organy administracji publicznej są obowiązane działać na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Stwierdzić wobec powyższego należy, że w sytuacji, gdy żądana informacja nie stanowiła informacji publicznej brak było podstaw do wydania przez organ decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Prawidłową formą działania organu było więc poinformowanie skarżącego na piśmie, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej, co uwolniło organ od zarzutu bezczynności, czyniąc skargę w tym zakresie niezasadną. W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik skarżącego twierdzi, że udzielono niepełnej informacji. Jednocześnie na żadnym etapie postępowania nie skonkretyzował, w czym upatruje niepełności udzielonej informacji. W lakoniczny sposób odwołał się jedynie do orzecznictwa, dotyczącego udzielenia informacji publicznej w sposób niejasny lub niepełny. Wypada w tym miejscu podkreślić, że skarżącego reprezentuje zawodowy pełnomocnik w osobie adwokata. W ocenie Sądu organ w ustawowym terminie udzielił wyczerpującej odpowiedzi na wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznej. Nie tylko zwięźle przedstawił informacje publiczne, które posiadał, ale także wskazał, których informacji nie posiada. Ponadto ustosunkował się do wszystkich pytań skarżącego, z których znaczna część dotyczyła wiedzy specjalistycznej (medycznej lub prawnej) i nie stanowiła informacji publicznej. Mając powyższe rozważania na uwadze, nie znajdując podstaw do stwierdzenia bezczynności organu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym. dc

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło