II SAB/Łd 113/15

Dnia 6 sierpnia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Anna Stępień Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.) Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Protokolant Specjalista Aleksandra Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 sierpnia 2015 roku sprawy ze skargi K. W. na bezczynność Dyrektora Zarządu Dróg i Transportu w Ł. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 18 kwietnia 2015 roku; 3. zasądza od Dyrektora Zarządu Dróg i Transportu w Ł. na rzecz skarżącego K. W. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. LS K. W. w dniu [...] maja 2015r. zaskarżył do sądu administracyjnego bezczynność Dyrektora Zarządu Dróg i Transportu w Ł. w załatwieniu wniosku z dnia 18 kwietnia 2015r. o udostępnienie informacji publicznej. Skarżący zarzucił organowi administracji naruszenie przepisów art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP i art. 1 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 i art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej i na tej podstawie wniósł o zobowiązanie strony przeciwnej do wykonania czynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że w dniu 18 kwietnia 2015r. drogą elektroniczną K. W. złożył w Zarządzie Dróg i Transportu w Ł. wniosek o udostępnienie treści umów (np. umów użyczenia, dzierżawy itp.), na podstawie których część miejsc parkingowych na ul. A w Ł., na odcinku pomiędzy al. B a ul. C pozostaje w dyspozycji podmiotów prowadzących działalność gospodarczą (gastronomiczną) przy ul. A. Do dnia wniesienia skargi nie udzielono informacji, nie została również doręczona skarżącemu decyzja odmawiająca udostępnienia informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Zarządu Dróg i Transportu w Ł., na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2012, poz. 270 ze zm.) – w skrócie: "P.p.s.a." – wniósł o umorzenie postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Organ wyjaśnił, że w sposób wyczerpujący udzielił skarżącemu odpowiedzi w dniu 15 maja 2015r., dołączając umowę dzierżawy. Organ wskazał również, że w stanie faktycznym sprawy bez wątpienia doszło do naruszenia 14 dniowego terminu na odpowiedź wnioskodawcy, jednakże co istotne, odpowiedź na wniosek skarżącego została udzielona w dniu 15 maja 2015r. - tj. dzień po dniu, w którym wpłynęła skarga na bezczynność organu. W związku z treścią odpowiedzi na skargę Przewodniczący Wydziału II wezwał skarżącego do wypowiedzenia się, czy podtrzymuje skargę. Skarżący oświadczył, że podtrzymuje skargę, a ponadto wniósł o uznanie, iż bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ostatecznie jednak przyłączył się do wniosku o umorzenie postępowania, wnosząc o zasądzenie kosztów. Wyjaśnił, że wbrew twierdzeniom organu, informacja publiczna została mu udzielona nie w dniu 15 maja 2015r., lecz w dniu 18 maja 2015r. Oznacza to, że termin udzielenia informacji publicznej został przekroczony dwukrotnie. Dodatkowo, odpowiedź została sporządzona przez organ dopiero po otrzymaniu jego skargi, a wysłana jeszcze kilka dni później. Skarżący wskazał, że w organie działa Wydział Komunikacji Społecznej (zatrudniający 4 osoby), którego zadaniem jest m.in. "realizacja obowiązków wynikających z przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej". Dyrektor jako podmiot zobowiązany do udzielania informacji publicznej zatrudnia 3 zastępców. Jednostka posiada również sekretariat i kancelarię. W takiej sytuacji uchybienie maksymalnemu terminowi określonemu w art. 13 ustawy o dostępie do informacji publicznej nie może być usprawiedliwiane błędami natury organizacyjno-administracyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2014r., poz. 1647) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm.) – powoływanej dalej jako: "P.p.s.a." – sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Obejmuje ona między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organu w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a w zw. z pkt 8 P.p.s.a. Bezczynność organu w zakresie dostępu do informacji publicznej istnieje, gdy organ zobligowany był udostępnić informację publiczną na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2014r., poz. 782 ze zm.) – w skrócie: "u.d.i.p." – a tego nie uczynił i jednocześnie nie wydał stosownej decyzji o odmowie udostępnienia takiej informacji. Udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w tym terminie, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). W niniejszej sprawie organ nie zachował powyższych wymogów i zarzut bezczynności w dacie wniesienia skargi był uzasadniony. Jednak informacja została udzielona w toku postępowania sądowoadministracyjnego. Zgodnie zaś z dotychczasowym orzecznictwem udostępnienie informacji publicznej po wniesieniu skargi na bezczynność pociąga za sobą konieczność umorzenia postępowania przed sądem administracyjnym. Skoro bowiem żądana informacja publiczna została skarżącemu udostępniona, sąd nie mógł nałożyć na organ obowiązku ponownego załatwienia wniosku skarżącego w tym zakresie. Postępowanie sądowe w tym zakresie stało się zatem bezprzedmiotowe i jako takie podlegało umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Jednakże badając przedmiotową skargę sąd miał na względzie, że art. 149 P.p.s.a. w aktualnym brzmieniu zawiera normę, według której uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Użycie w zdaniu drugim art. 149 § 1 P.p.s.a. wyrazu "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie tylko wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały (albo nie miały) miejsce z rażącym naruszeniem prawa, mimo że są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do dokonania określonej czynności. Oznacza to konieczność merytorycznego zbadania skali naruszenia prawa niezależnie od zasadności zarzutu skargi w dacie orzekania, dlatego w takiej sytuacji konieczne jest wydanie orzeczenia w formie wyroku, pomimo równoczesnego umorzenia postępowania. W rozpoznawanej sprawie bezczynność organu nie miała charakteru rażącego. Co prawda udzielenie odpowiedzi bez wątpienia miało miejsce z przekroczeniem ustawowego terminu, jednak sąd nie podziela oceny, że miało ono charakter rażący. Organ przekroczył czternastodniowy termin ustawowy o kolejne dwa tygodnie – odpowiedź winna zostać udzielona najpóźniej do dnia 2 maja 2015r., a nastąpiło to dopiero w dniu 18 maja 2015r. Natomiast przy rażącej bezczynność nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów do załatwienia sprawy, ale przekroczenie tych terminów musi być na tyle znaczne, że nie jest ono do pogodzenia z zasadą praworządnego państwa – art. 7 Konstytucji RP. Trafnie wprawdzie skarżący zauważa, że w ZDiT funkcjonuje wydział, odpowiedzialny m.in. za załatwianie wniosków o udostępnienie informacji publicznej. Obliguje to organ dodatkowo do niezwłocznego załatwiania wniosków obywateli, które z woli ustawodawcy winny zostać rozstrzygnięte w terminie krótszym, niż wskazują na to ogólne przepisy postępowania administracyjnego (k.p.a.). Skarga powinna skłonić organ do weryfikacji skuteczności działania tej jednostki organizacyjnej. Niemniej załatwienie wniosku skarżącego w terminie jednego miesiąca nie może jeszcze przesądzać o rażącej bezczynności organu. Z tych wszystkich przyczyn sąd, na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a. zdanie drugie orzekł, jak w pkt 1 wyroku, natomiast w pkt 2 wyroku orzekł o umorzeniu postępowania sądowoadminstracyjnego na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. O kosztach postępowania rozstrzygnięto w pkt 3 wyroku, na podstawie art. 200 P.p.s.a. zasądzając na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego w kwocie równej uiszczonemu wpisowi sądowemu od skargi (100 zł). LS