II SAB/Łd 124/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Beata Czyżewska po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. L. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta Sieradza w przedmiocie określenia możliwości ponoszenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej postanawia: odrzucić skargę. a.bł. A. L. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta Sieradza w przedmiocie określenia możliwości ponoszenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie z uwagi na brak wniesienia ponaglenia, ewentualnie, z ostrożności procesowej, o jej oddalenie. Zarządzeniem z 21 kwietnia 2026 r. skarżący został wezwany do usunięcia, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi (art. 58 p.p.s.a.), braku formalnego skargi przez wykazanie, że przed złożeniem skargi do sądu administracyjnego, wystąpił do organu wyższego stopnia z zażaleniem na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania w trybie art. 37 § 1 k.p.a. W odpowiedzi na ww. wezwanie skarżący poinformował, że wielokrotnie składał pisma do Dyrektora MOPS, w których zadawał konkretne pytania. Na część z nich nie otrzymał odpowiedzi. Stwierdził, że 29 października 2025 r. złożył odwołanie od decyzji NR1/DPS/OZ/25, MOPS.PŚ.503.67.2025 z 3 października 2025 r., które zawiera wszelkie wymogi formalne ponaglenia, gdzie z treści wskazanych w nim pism, wynika bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania. Dodał, że samo postępowanie od momentu wszczęcia do wydania decyzji trwało około roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 52 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2026 r., poz. 143 z późn.zm. - dalej w skrócie "p.p.s.a."), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie przewidziany w ustawie. Stosownie zaś do treści art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Celem złożenia ponaglenia jest wyczerpanie środków zaskarżenia i umożliwienie załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym. W związku z tym warunkiem koniecznym skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność jest uprzednie wniesienie ponaglenia, tzn. przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego. Jednocześnie jak wynika z treści art. 37 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r. poz. 1691), powoływanej dalej jako: "k.p.a.", stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność), zaś ponaglenie wnosi się do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie (art. 37 § 3 pkt 1) albo do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (art. 37 § 3 pkt 2). W myśl art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (§ 3). O innej przyczynie można mówić w przypadku niepoprzedzenia wniesienia skargi wyczerpaniem przysługujących stronie skarżącej środków zaskarżenia (por. postanowienie NSA z 9 maja 2012 r., sygn. akt II GSK 729/12, dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej jako: "CBOSA"). Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że skarżący był zobowiązany przed wniesieniem skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta Sieradza do sądu administracyjnego, wnieść ponaglenie i dopiero w następstwie powyższego wnieść skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji. Z akt sprawy nie wynika natomiast, aby skarżący przed wniesieniem skargi do sądu, złożył ponaglenie do właściwego organu. Mając powyższe na względzie zarządzeniem z 21 kwietnia 2026 r. wezwano skarżącego do usunięcia braku formalnego skargi pod rygorem jej odrzucenia poprzez złożenie dowodu wyczerpania trybu określonego w art. 37 k.p.a. przed wniesieniem skargi do Sądu. W odpowiedzi na ww. wezwanie skarżący nie złożył takiego dowodu. Stwierdził wyłącznie, że w jego ocenie odwołanie od decyzji organu I instancji zawiera wszelkie wymogi formalne ponaglenia. Odnosząc się do ww. argumentacji, Sąd uznaje ją za całkowicie bezzasadną. Należy stanowczo podkreślić, że odwołanie (art. 127 k.p.a.) oraz ponaglenie (art. 37 k.p.a.) to dwa odrębne, niezależne od siebie środki zaskarżenia, różniące się zarówno przedmiotem, przesłankami wniesienia i celem. Brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych do konwalidowania braku wniesienia ponaglenia poprzez nadawanie takiego charakteru odwołaniu. Pismo procesowe strony kwestionujące wydaną decyzję nie może być jednocześnie traktowane jako środek zaskarżający bezczynność organu w tej samej sprawie. Jednocześnie należy dodać, że takie działanie stanowiłoby logiczną sprzeczność, albowiem nie można skutecznie zarzucać organowi, że pozostaje w bezczynności wnosząc jednocześnie środek zaskarżenia od aktu, który ten organ wydał. Ewentualne zawarcie w treści uzasadnienia odwołania uwag lub skarg na długotrwałość procedowania przez organ I instancji nie zmienia charakteru prawnego tego pisma i nie przekształca go, choćby w części, w ponaglenie w rozumieniu art. 37 k.p.a. Niezależnie od powyższego, na marginesie dotychczasowych rozważań, Sąd wskazuje, że wniesiona skarga byłaby niedopuszczalna także z uwagi na fakt, że organ wydał decyzję w przedmiocie określenia możliwości ponoszenia odpłatności za pobyt w DPS jeszcze przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego. Wydanie przez organ aktu kończącego postępowanie przed dniem wniesienia skargi do sądu oznacza, że stan bezczynności w ujęciu procesowym ustał. Konkludując, mając na uwadze, że ponaglenie w niniejszej sprawie nie zostało wniesione należy stwierdzić, że nie został wyczerpany środek zaskarżenia przysługujący stronie, co czyni niniejszą skargę niedopuszczalną. Brak spełnienia warunku wynikającego z art. 53 § 2b p.p.s.a. obliguje Sąd do odrzucenia skargi. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu. ds