II SAB/Łd 127/21

Dnia 19 lipca 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2021 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. K. na przewlekłość załatwienia przez Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. sprawy dotyczącej jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka p o s t a n a w i a: odrzucić skargę. a.bł. Pismem z dnia 13 maja 2021 r. P. K. wniosła skargę na przewlekłość załatwienia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. sprawy dotyczącej odwołania od decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] znak: [...] orzekającej o odmowie przyznania jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka na W. S. i M. S. w lutym 2021 r. Powyższa skarga została skierowana w formie elektronicznej na adres Miejskiego Centrum Pomocy Społecznej w P. i finalnie przekazana w dniu 16 czerwca 2021 r. przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi jako skarga na decyzję organu II instancji z dnia [...] nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] znak: [...] orzekającą o odmowie przyznania jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie. Kolegium wyjaśniło, że z uwagi na fakt złożenia skargi w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji organ potraktował pismo skarżącej z dnia 13 maja 2021 r. jako skargę na decyzję z dnia [...] nr [...]. Kolegium podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. W piśmie z dnia 17 czerwca 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o umorzenie postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. Kolegium stwierdziło, że w dniu 16 marca 2021 r. błędnie przekazało do Sądu pismo skarżącej z dnia 13 maja 2021 r. jako skargę na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...], bowiem zdaniem organu było to ponaglenie P. K. w postępowaniu odwoławczym. Kolegium wyjaśniło, że rozpoznało sprawę we własnym zakresie i jednocześnie przesłało własne postanowienie z dnia [...] znak [...] rozpoznające ponaglenie P. K. na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie sprawy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. w postępowaniu odwoławczym w związku z decyzją Prezydenta Miasta P. z dnia [...] nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Granice kognicji rzeczowej wojewódzkich sądów administracyjnych sprecyzowane zostały w przepisach art. 3 § 2 - 3 oraz art. 4 i art. 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.), jak również wynikają ze szczególnych przepisów zawartych w innych aktach prawnych. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Stosownie do art. 3 § 2a p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Ponadto, zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. W myśl art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Sąd może odrzucić skargę postanowieniem na posiedzeniu niejawnym (§ 3). Jak wynika z treści powyższych przepisów, zakres skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy administracji publicznej wyznaczają przepisy art. 3 § 2 pkt 1-4 i pkt 9 p.p.s.a. Skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania może zatem dotyczyć sprawy, w której organ administracji publicznej, będąc zobligowanym do wydania decyzji administracyjnej, postanowienia w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończącego postępowanie, a także postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty, postanowienia wydanego w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, prowadzi postępowanie dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość - art. 37 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 735, dalej: K.p.a.). Zaskarżenie przewlekłego prowadzenia przez organ postępowania jest zatem dopuszczalne w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie decyzji, postanowienia, innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej. Warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność organu, jak i skargi na przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania jest przede wszystkim wystąpienie podstawy prawnej do określonego zachowania się organu wobec żądania strony. Jak wynika z akt niniejszej sprawy P. K. pismem z dnia 13 maja 2021r. wniosła skargę na przewlekłość załatwienia przez Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. sprawy z jej odwołania od decyzji Prezydenta Miasta P. orzekającej o odmowie przyznania jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka. Skargę tę skarżąca skierowała do Miejskiego Centrum Pomocy Społecznej w P . Co istotne, skarżąca jako podstawę wniesienia skargi powołała art. 227 K.p.a. Ponadto, treść wniesionej skargi świadczy o niezadowoleniu skarżącej z długotrwałej działalności organu II instancji. Skoro zatem z treści skargi nie wynika, aby jej adresatem był Wojewódzki Sąd Administracyjny, to uwzględniając wszystkie pozostałe elementy pisma skarżącej z dnia 13 maja 2021 r., Sąd doszedł do przekonania, że intencją skarżącej było wniesienie skargi na przewlekłość załatwienia sprawy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. w oparciu o art. 227 K.p.a. Zgodnie z powołanym powyżej art. 227 K.p.a. zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw może być przedmiotem skargi składanej w trybie działu VIII ustawy K.p.a. W myśl art. 228 K.p.a. skargi tego rodzaju składa się do organów właściwych do ich rozpatrzenia. Stosownie do art. 229 pkt 7 K.p.a. organem właściwym do rozpatrzenia skargi dotyczącej zadań lub działalności organu administracji rządowej jest organ wyższego stopnia lub sprawujący bezpośredni nadzór. Sąd administracyjny nie jest zatem właściwy do rozpoznania skargi złożonej w oparciu o przepisy Działu VIII K.p.a. Skoro zatem sprawa ze skargi P. K. nie mieści się w zakresie właściwości sądu administracyjnego określonym w art. 3 § 2 p.p.s.a., to podlega odrzuceniu w oparciu o art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zdaniem Sądu pierwotnie dokonana przez Kolegium kwalifikacja pisma skarżącej z dnia 13 maja 2021 r. nie jest prawidłowa. Wspomnianego pisma nie sposób uznać za skargę na decyzję z dnia [...] nr [...], bowiem w dniu jego złożenia ostateczna decyzja nie została jeszcze skarżącej doręczona. Jak wynika z akt administracyjnych, decyzja została doręczona skarżącej dopiero w dniu 17 maja 2021 r., a zatem wbrew twierdzeniom Kolegium, pismo skarżącej z dnia 13 maja 2021 r. nie zostało złożone w terminie otwartym do wniesienia skargi do sądu administracyjnego i nie mogło odnosić się do decyzji ostatecznej. Skarga wniesiona przed rozpoczęciem biegu terminu do jej złożenia jest natomiast skargą przedwczesną i bezskuteczną. Wniesienie skargi przed doręczeniem skarżącemu decyzji podlegającej zaskarżeniu do sądu administracyjnego nie rodzi bowiem skutków prawnych (por. postanowienie NSA z dnia 28 października 2020 r, sygn. akt II OSK 2477/20, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W dalszej kolejności zauważyć należy, że na ocenę dopuszczalności niniejszej skargi nie mogło mieć ponadto wpływu stanowisko Kolegium zawarte w piśmie z dnia 17 czerwca 2021 r. Warto zaznaczyć, że o charakterze pisma decyduje wyłącznie jego treść. Jeśli jednak treść pisma nasuwa wątpliwości, to na organie spoczywa obowiązek wyjaśnienia w sposób niebudzący wątpliwości intencji strony, bowiem organ jest związany żądaniem strony i nie może zmieniać jego treści wedle własnego uznania (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 28 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Łd 279/13, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z akt niniejszej sprawy nie wynika jednak, aby Kolegium dokonywało ze skarżącą ustaleń co do odmiennego niż wynikający z jego treści charakteru pisma z dnia 13 maja 2021 r. Postanowienie organu rozpatrującego ponaglenie nie podlega natomiast kontroli sądów administracyjnych, a zatem Sąd nie może odnieść się do jego prawidłowości. Z tego też powodu nadesłane przez Kolegium postanowienie z dnia [...] wydane w wyniku rozpoznania ponaglenia na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie sprawy nie mogło mieć wpływu na ocenę dopuszczalności wniesionej skargi, a wniosek Kolegium o umorzenie postępowania nie mógł odnieść zamierzonego skutku. Uwzględniając wszystkie powyższe okoliczności sprawy Sąd doszedł do przekonania, że przedmiotowa sprawa, jako wniesiona na podstawie art. 227 K.p.a., nie należy do właściwości sądów administracyjnych. Wobec tego Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., skargę odrzucił, o czym orzekł jak w sentencji postanowienia. a.bł.