II SAB/Łd 131/13

Dnia 10 stycznia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska Sędziowie Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) Protokolant specjalista Dominika Janicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2014 roku sprawy ze skargi Stowarzyszenia "A" w W. na bezczynność Wójta Gminy R. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. umarza postępowanie w przedmiocie wyznaczenia terminu do udzielenia informacji publicznej, 2. stwierdza, że bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, 3. zasądza od Wójta Gminy R. na rzecz Stowarzyszenia "A" w W. kwotę 100 (sto ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. LS Stowarzyszenie "A" z siedzibą w W. wniosło do tutejszego Sądu skargę na bezczynność Wójta Gminy R.w sprawie nieudostępnienia w terminie informacji publicznej. Zdaniem strony skarżącej, organ w skutek nieudostępnienia informacji publicznej naruszył przepis art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz art. 1 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 1 oraz art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198 ze zm.). Na tej podstawie strona skarżąca wniosła o zobowiązanie organu do udostępnienia informacji publicznej oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W motywach skargi wyjaśniono, że w dniu 18 listopada 2012r. Stowarzyszenie A.1 (pierwotna nazwa stowarzyszenia "A") wystosowało drogą elektroniczną do Wójta Gminy R. wniosek o udzielenie informacji publicznej w zakresie ilości wniosków o informację publiczną, które organ otrzymał w 2011 i 2012r. oraz ewidencji wniosków o informację publiczną za 2011 i 2012r.. Wobec braku odpowiedzi strona skarżąca ponowiła swój wniosek dnia 9 grudnia 2012r., jednak na podany we wniosku adres mailowy nie napłynęła żadna odpowiedź. Tymczasem – podkreślono w skardze – każdy obywatel ma prawo do uzyskania informacji publicznej w myśl art. 61 ust. 3 Konstytucji RP, przy czym to prawo może być ograniczone wyłącznie ze względu na określoną w ustawach ochronę wolności i praw innych podmiotów oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego. Prawo to nie może być w żaden sposób ograniczone przez działania jednostek samorządu terytorialnego. Do dnia wniesienia skargi, czyli do dnia 23 września 2013r. organ nie udostępnił informacji publicznej, nie wyznaczył także skutecznie nowego terminu rozpatrzenia sprawy, a zatem pozostaje w bezczynności. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy R. wniósł o umorzenie postępowania wyjaśniając, iż dnia 18 listopada 2012r. wpłynął drogą elektroniczną wniosek strony skarżącej o udostępnienie informacji publicznej we wskazanym zakresie. Wniosek został skierowany na skrzynkę elektroniczną pracownika urzędu, który tenże wniosek przekierował w dniu 19 listopada 2012r., na skrzynkę elektroniczną sekretarza gminy. W odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej w dniu 21 listopada 2012r. sekretarz gminy przygotował odpowiedź, którą pomyłkowo, na zasadzie odpowiedzi na zapytanie elektroniczne przez przycisk "odpowiedz" przesłał adresatowi poczty elektronicznej, czyli pracownikowi urzędu, który przekserował wniosek na skrzynkę sekretarza gminy. W dniu 10 października 2013r. organ dostrzegając swój błąd udzielił stronie skarżącej wnioskowanej informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 tej ustawy kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z kolei z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.; dalej jako P.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a. Tytułem wstępu wskazać należy, że z bezczynnością organu w zakresie dostępu do informacji publicznej mamy do czynienia w sytuacji, gdy organ milczy wobec wniosku o udzielenie takiej informacji. Dla zasadności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów wniosek nie został załatwiony, a w szczególności, czy bezczynność spowodowana została zawinioną czy też niezawinioną opieszałością organu. Przy czym nakazanie organowi określonego działania jest możliwe jedynie wówczas, gdy w ustalonym w przepisach prawa terminie organ administracji, będąc do tego właściwym, nie załatwił toczącej się przed nim sprawy, natomiast celem skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu jest doprowadzenie do podjęcia przez organ określonego w przepisach działania. Przedmiotem niniejszego postępowania jest bezczynność w sprawie udostępnienia informacji publicznej, o której udostępnienie strona skarżąca wystąpiła w dniu 18 listopada 2012r.. Określony w art. 13 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji publicznej 14 – dniowy termin do jej udostępnienia ekspirował z dniem 3 grudnia 2012r.. Poczynając zatem od dnia następnego organ pozostawał w bezczynności, co czyniło skargę zasadną w dacie jej wniesienia. Finalnie jednak, w dniu 10 października 2013r. organ udzielił żądanej we wniosku informacji. Oznacza to, że na dzień wyrokowania organ gminy nie pozostawał już w bezczynności. Brak było więc podstaw, by zgodnie z treścią art. 149 § 1 P.p.s.a. zobowiązywać organ do załatwienia w określonym terminie sprawy. Działając zatem na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 54 § 3 P.p.s.a., umorzono postępowanie w tym zakresie jako bezprzedmiotowe. W dalszej kolejności wyjaśnić należy, że podjęcie czynności materialno – technicznej po wniesieniu skargi nie zwalnia sądu od rozstrzygnięcia, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O uwzględnieniu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można mówić nie tylko wówczas gdy sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, ale także gdy umarza postępowanie z uwagi na uwzględnienie skargi w całości do dnia rozprawy (art. 54 § 3 P.p.s.a.). Przepis art. 149 P.p.s.a. zawiera normę, według której uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy też nie miały charakteru rażącego. Użycie w zdaniu drugim art. 149 § 1 P.p.s.a. wyrazu "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie tylko wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Z analizy tego przepisu w kontekście art. 417¹ § 3 Kodeksu cywilnego wynika, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać także na stwierdzeniu, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa lub też, że bezczynność organu wystąpiła, lecz nie miała charakteru rażącego (vide: wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2013r., w sprawie sygn. akt I OSK 17/13 http://orzeczenia.nsa.gov.pl Przechodząc do oceny, czy zaistniała bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wskazać należy, że stosownie do treści art. 13 § 1 omawianej ustawy, udostępnienie informacji publicznej następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Oceniając, czy naruszenie prawa miało charakter rażący, należy odnieść tę ocenę do okoliczności sprawy wskazując, iż organ udzielił wnioskowanej informacji niezwłocznie po skonstatowaniu, że wskutek własnej pomyłki pozostaje w bezczynności. Skarga datowana na dzień 23 września 2012r. wpłynęła do organu w dniu 7 października 2013r., co potwierdza adnotacja organu na dokumencie skargi. Tymczasem wnioskowaną informację organ przekazał stronie skarżącej w drodze elektronicznej dnia 10 października 2013r.. Wspomniane okoliczności nie dają podstaw do zakwalifikowania stwierdzonej bezczynności jako rażącego naruszenia prawa. Konkludując należy wskazać, iż okoliczności sprawy uzasadniają umorzenie postępowania w przedmiocie wyznaczenia terminu do udzielenia informacji publicznej (art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 54 § 3 P.p.s.a.), oraz stwierdzenie, że bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa (art. 149 P.p.s.a.). O kosztach postępowania postanowiono w oparciu o przepis art. 200 w związku z art. 205 § 1 P.p.s.a.. a.tp.