II SAB/Łd 149/12

Dnia 7 marca 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Protokolant Pomocnik sekretarza sądowego Anna Łyżwa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2013 roku przy udziale --- sprawy ze skargi M. K. i W. K. na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji zezwalającej na wejście w teren nieruchomości - oddala skargę. LS M. K. i W. K. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy w Ł. z dnia [...], zezwalającej Przedsiębiorstwu "A" w Ł. na wejście w teren" w celu budowy linii niskiego napięcia – dla modernizacji napięcia oraz elektryfikacji zagrody F. K. we wsi Z., w gminie Ł., w dawnym województwie [...]. W uzasadnieniu wyjaśnili, że w dniu 8 grudnia 2009r. wnieśli o stwierdzenie nieważności w/w decyzji Naczelnika Gminy w Ł. z dnia [...], lecz pomimo upływu trzyletniego terminu sprawa nie została rozstrzygnięta. Organ administracyjny kilkakrotnie przedłużał termin rozpoznania sprawy - bez widocznego rezultatu, podając różne - coraz to nowe okoliczności, takie jak: konieczność wyznaczenia rozprawy, niemożność uzyskania informacji od podmiotów, do których kierował zapytania, niedostarczenie dokumentów (fotokopii akt sprawy znajdujących się w Sądzie Apelacyjnym w Łodzi) przez pełnomocnika stron. Skarżący podkreślili, iż do chwili obecnej organ I instancji nie wydał rozstrzygnięcia, uchybiając tym samym terminowi określonemu w treści art. 35 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. nr 98 z 2000r., poz. 1071 ze zm.), powoływanej dalej jako k.p.a., tym samym pozostaje w bezczynności. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, wyjaśniając, że poprzedni pełnomocnik skarżących nie przedstawił umocowania do złożenia w imieniu skarżących wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy w Ł. z dnia [...], zatem organ wezwał tegoż pełnomocnika do usunięcia owego braku, poprzez przedstawienie pełnomocnictwa oraz do nadesłania kwestionowanej decyzji Naczelnika Gminy w Ł. Dalej wyjaśniono, iż z nadesłanej przez Wójta Gminy Ł. poświadczonej kopii decyzji Naczelnika Gminy w Ł. z dnia [...] nie wynika, by poprzednicy prawni skarżących byli stronami postępowania, zakończonego sporną decyzją. W konsekwencji, organ w ramach postępowania wyjaśniającego przeprowadził rozprawę administracyjną, podczas której ustalono, że strony znajdują się w posiadaniu fotokopii akt sądowych Sądu Apelacyjnego, dotyczących niniejszej sprawy i zobowiązały się do ich przesłania. Dokumentów tych wszakże nie dostarczono uzasadniając to awarią nośnika, na którym były zapisane. W toku postępowania wyjaśniającego organ wielokrotnie występował do różnych podmiotów (Wójt Gminy Ł., Starosta [...], G. A. K., A S.A. Oddział Ł., Archiwum Państwowe w Ł., Archiwum Państwowe w P.) celem zgromadzenia stosownej dokumentacji, jednak podejmowane czynności nie przynosiły oczekiwanego rezultatu. W dniu 16 listopada 2012r. do akt sprawy wpłynęły dokumenty, zgromadzone w aktach podręcznych przeciwnika procesowego skarżących w postępowaniu cywilnym - Oddziału Ł. spółki pod firmą A S.A. z siedzibą w L., co pozwoliło zakwalifikować A jako stronę postępowania. Wskazano nadto, iż w rozpatrywanej sprawie Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej postanowieniem z dnia [...], nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia M. i W. małżonków K., na niezałatwienie w terminie przez Wojewodę przedmiotowej sprawy, uznał zażalenie za nieuzasadnione. Odnosząc się do meritum skargi Wojewoda wskazał, iż ustawodawca modyfikując instytucję bezczynności nie zdecydował się na sformułowanie definicji legalnej, zatem bezczynność oznacza brak jakiejkolwiek aktywności organu administracji w danej sprawie, natomiast organ w rozpatrywanej sprawie podjął działania mające na celu zgromadzenie dokumentacji potrzebnej do merytorycznego rozpatrzenia sprawy, która ma charakter historyczny i skomplikowany. Zauważono, że Kierownik Urzędu Rejonowego w R. decyzją z dnia [...], nr [...] umorzył postępowanie wszczęte z wniosku skarżących w sprawie roszczeń odszkodowawczych, związanych z wybudowaniem w 1982r. linii energetycznej przez nieruchomość położoną w Z. z uwagi na zniszczenie dokumentacji archiwalnych, będących w posiadaniu Urzędu Gminy Ł.. Aktualnie Wojewoda [...], postanowieniem z dnia [...], nr [...] zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy w Ł. z dnia [...] zezwalającej Przedsiębiorstwu "A" Ł. na wejście w teren w celu budowy linii niskiego napięcia, do czasu przedłożenia prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku lub aktu poświadczenia dziedziczenia po zmarłej F. K., będącej stroną postępowania, zakończonego decyzją, objętą wnioskiem o stwierdzenie nieważności. Na rozprawie w dniu 7 marca 2013r. pełnomocnik organu podniósł, iż postanowienie o zawieszeniu postępowania jest ostateczne, bowiem zostało utrzymane w mocy przez Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2012r., poz. 270), sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Instytucja skargi na bezczynność ma więc na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Kontrola Sądu zmierza zaś do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji publicznej pozostaje w zwłoce w załatwieniu sprawy. Przy czym zaznaczyć trzeba, że oceniając czy organ pozostaje w bezczynności, Sąd bierze pod uwagę sytuację faktyczną i prawną istniejącą w dacie orzekania. W orzecznictwie podkreśla się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jeżeli nie dopełnił on czynności określonych w art. 36 kpa lub nie podjął innych działań, wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. Podkreślić również należy, że w trybie art. 149 § 1 p.p.s.a., Sąd może tylko orzec o obowiązku wydania aktu w określonym terminie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu tego rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach lub obowiązkach skarżącego. Z powyższego przepisu wynika ponadto, że wydanie przez organ decyzji lub innego aktu wyłącza możliwość uwzględnienia skargi na bezczynność, nawet wówczas, gdy decyzja podjęta została z naruszeniem terminu przewidzianego do jej wydania. Jak wynika z akt niniejszej sprawy Wojewoda [...], postanowieniem z dnia [...] zawiesił postępowanie w sprawie do czasu przedłożenia prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku lub aktu poświadczenia dziedziczenia po zmarłej F. K., będącej stroną postępowania, zakończonego decyzją, której dotyczy wniosek o stwierdzenie nieważności. Zawieszenie postępowania (którego prawidłowość nie podlega kontroli w sprawie ze skargi na bezczynność) jest to taki etap postępowania, w którym trwa nadal stan zawisłości sprawy, nadal istnieją powstałe w nim stosunki prawnoprocesowe, ale tok postępowania ulega wstrzymaniu - sprawa "spoczywa" bez biegu i w zasadzie żadne czynności procesowe nie są podejmowane, a w okresie zawieszenia postępowania żadne terminy (co do zasady) nie biegną. Zatem postępowanie administracyjne w chwili wyrokowania "spoczywało" w organie wobec jego zawieszenia, a więc w okolicznościach niniejszej sprawy zaistniał - na skutek postanowienia o zawieszeniu postępowania - "specyficzny stan bezczynności" uniemożliwiający zastosowanie art. 149 p.p.s.a. (por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 kwietnia 2012r., sygn.akt I OSK 621/12 oraz wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego 12 kwietnia 2012, sygn.akt. 586/11 dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl) W świetle art. 103 k.p.a. zawieszenie postępowania, wstrzymuje bieg terminów przewidzianych w tej ustawie. Ostateczne postanowienie o zawieszeniu postępowania eliminuje możność stwierdzenia bezczynności organu, związanej z upływem terminu załatwienia sprawy. W konsekwencji uznać więc należy, że skoro we właściwym trybie nie wzruszono ostatecznego postanowienia o zawieszeniu postępowania, zaś postępowanie przed Wojewodą [...] nie zostało podjęte, to złożona w rozpoznawanej sprawie skarga na bezczynność organu nie ma usprawiedliwionych podstaw, a tym samym na podstawie art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu. LS