II SAB/Łd 202/25

Dnia 25 lutego 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Porczyński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marcin Olejniczak Asesor WSA Beata Czyżewska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 lutego 2026 roku sprawy ze skargi M. G. na bezczynność Marszałka Województwa Łódzkiego w przedmiocie wykonania poprawnej mapy na rzecz obliczenia i wypłacenia należnego odszkodowania za przejęcie działek oddala skargę. dc W dniu 7 listopada 2025 r. M.G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Marszałka Województwa Łódzkiego w sprawie o wypłatę odszkodowania lub nieruchomość zamienną za cześć nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...], zajętą w związku z regulacją rzeki O. Wniesienie skargi poprzedzone zostało wystosowanym przez skarżącego, w dniu 18 września 2025 r. ponagleniem. Z uzasadnienia wniesionej skargi, jak i z przedłożonych wraz ze skargą akt administracyjnych wynika, że wnioskiem z dnia 21 sierpnia 2025 r. skarżący wystąpił do Marszałka Województwa Łódzkiego o uregulowanie w trybie pilnym, w terminie 7 dni, kwestii wypłaty należnego stronie odszkodowania za odłączone z jego własności grunty, w związku z przeprowadzonym w roku 1989 postępowaniem w sprawie regulacji rzeki O. oraz przedłużenia ul. [...] w Ł.. W tym też celu skarżący wnosił o sporządzenie poprawnej mapy dla celów prawnych w oparciu o przedłożoną dokumentacje. Powyższe żądanie strona skierowała do Marszalka Województwa Łódzkiego jako organu właściwego do załatwienia sprawy z wniosku M.G. o wypłatę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej w ramach odszkodowania za grunt przejęty pod regulacje rzeki O., wskazanego postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2007 r., sygn. akt II OW 22/07. Pismem z dnia 17 września 2025 r. Marszałek Województwa Łódzkiego poinformował skarżącego o przekazaniu jego wniosku, zgodnie z właściwością Dyrektorowi Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Poznaniu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie. Uzasadniając organ wskazywał, że wobec zmiany stanu prawnego, w związku z wejściem z dniem 1 stycznia 2018 r. ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (tekst jedn.: Dz.U. z 2025 r. poz. 960) kompetencje marszałków województw w zakresie reprezentowania Skarbu Państwa oraz wykonywania uprawnień właścicielskich Skarbu Państwa w stosunku do gruntów pokrytych wodami płynącymi, nieruchomości gruntowych oraz położonych na tych nieruchomościach budynków i urządzeń, jaki należności, prawa i obowiązki Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej przejęły Wody Polskie. Stąd też wskazywane przez skarżącego postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2007 r. stało się nieaktualne, a organem właściwym do załatwienia sprawy odszkodowania jest wskazany w piśmie organ. W dniu 18 września 2025 r. M.G. skierował do Marszalka Województwa Łódzkiego ponaglenie, w którym żądał udzielenia odpowiedzi na swoje wcześniejsze wystąpienie, w terminie 7 dni. W piśmie tym skarżący przedstawił dodatkowo obszerną argumentację, co do niezadawalającego stanu technicznego, stanowiącego zagrożenie, ogrodzenia nieruchomości położonej przy ul. [...] w Ł. Powyższe pismo zostało przekazane Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego, o czym skarżący został powiadomiony pismem z dnia 24 września 2025 r. Jednocześnie organ ponowił informację o przekazaniu żądania skarżącego z dnia 21 sierpnia 2025 r., zgodnie z właściwością Dyrektorowi Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Poznaniu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie. W odpowiedzi na skargę z dnia 7 listopada 2025 r. Marszałek Województwa Łódzkiego, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, że skarga M.G. została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2025 r. poz. 143) – dalej: p.p.s.a., który stanowi, iż sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zaś do przepisu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a., a więc wówczas gdy organ pomimo ciążącego na nim obowiązku nie wydaje decyzji administracyjnej, postanowienia albo też uchyla się od podjęcia innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Z kolei w myśl art. 149 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie, co już wyżej wskazano przedmiotem skargi M.G. uczynił bezczynność Marszałka Województwa Łódzkiego w sprawie o wypłatę odszkodowania lub nieruchomość zamienną za cześć nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...], zajętą w związku z regulacją rzeki O., zgodnie z żądaniem zawartym we wniosku strony z dnia 21 sierpnia 2025 r. W pierwszej kolejności Sąd dokonał oceny dopuszczalności wniesionej skargi. Zgodnie bowiem z art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Stosownie do art. 35 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2025 r. poz. 1691) – dalej: k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). Zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a. stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Ponaglenie wnosi się: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; 2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (art. 37 § 3 k.p.a.). Jak wynika z art. 17 pkt 1 k.p.a. w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego organami wyższego stopnia w rozumieniu kodeksu są samorządowe kolegia odwoławcze, chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej. W rozpoznawanej sprawie skarżący zarzuca bezczynność Marszalkowi Województwa Łódzkiego, w stosunku do którego organem wyższego stopnia, zgodnie z powołanym wcześniej art. 17 pkt 1 k.p.a., jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi. W sprawie bezsporne pozostaje, że wniesienie niniejszej skargi poprzedzone zostało ponagleniem z dnia 18 września 2025 r. Sąd dostrzega w tym miejscu, że jako adresata ww. ponaglenia skarżący, zamiast Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, wskazał Marszałka Województwa Łódzkiego, jak również to, że wniesione ponaglenie nie zostało przekazane do właściwego organu wyższego stopnia, a co za tym idzie nie zostało rozpatrzone. Wskazać jednak należy, że w przypadku skarg na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania, dla uznania wyczerpania przez stronę trybu, o którym mowa w art. 53 § 2b p.p.s.a. wystarczające jest wykazanie, że złożyła ona stosowny środek. Przy ocenie dopuszczalności skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ nie ma znaczenia sposób rozpoznania takiego ponaglenia, jak i okres jaki upłynął pomiędzy ponagleniem wniesionym w trybie art. 37 § 1 k.p.a., a skargą do sądu administracyjnego. Warunkiem formalnym skargi jest zatem wyłącznie złożenie takiego ponaglenia (por. wyrok NSA z 21 maja 2020 r., II OSK 189/20; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się również, że przejawem nadmiernego formalizmu procesowego, pozostającego w sprzeczności z istotą i celem instytucji ponaglenia, byłoby odrzucenie skargi na bezczynność z uwagi na wskazanie przez stronę w ponagleniu organu niewłaściwego do jego rozpatrzenia (tj. organu prowadzącego postępowanie zamiast organu wyższego stopnia) zwłaszcza w sytuacji, gdy pisma tego nie sporządził profesjonalny pełnomocnik tylko sama strona (por. wyrok WSA w Poznaniu z 7 sierpnia 2025 r., II SAB/Po 176/25; wyrok NSA 24 października 2023 r., I OSK 1306/22; www.orzeczenia.nsa,.gov.pl). Wobec powyższego uznać należy, że skarga M.G. czyni zadość określonym prawem warunkom formalnym i jako taka podlega merytorycznemu rozpoznaniu przez Sąd. Dalej mając na uwadze przedmiot wniesionej skargi, to jest bezczynność Marszałka Województwa Łódzkiego, raz jeszcze wskazać należy, że jak wynika z przywołanego wcześniej art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. z bezczynnością organu mamy do czynienia w przypadku niezałatwienia przez organ sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Istotnym dla sprawy pozostaje także brzmienie art. 65 § 1 k.p.a., zgodnie z którym jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie. Zawiadomienie o przekazaniu powinno zawierać uzasadnienie. W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że kierowany do Marszalka Województwa Łódzkiego wniosek skarżącego z dnia 21 sierpnia 2025 r. nie został rozpoznany przez ten organ w przewidzianym prawem terminach określonych w art. 35 i 36 § 1 k.p.a. Nie mniej jednak w ocenie Sądu, wbrew stanowisku skarżącego, brak jest podstaw do stawiania skarżonemu organowi zarzutu bezczynności. Podkreślenia bowiem wymaga, że w dniu 1 stycznia 2018 r. weszły w życie przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (tekst jedn.: Dz.U. z 2025 r. poz. 960), w wyniku których nastąpiła zmiana właściwości organu reprezentującego Skarb Państwa, jak i wykonującego w imieniu Skarbu Państwa uprawnienia właścicielskie w stosunku w stosunku do gruntów pokrytych wodami płynącymi, nieruchomości gruntowych oraz położonych na tych nieruchomościach budynków i urządzeń, którym ustawodawca wskazał Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie (art. 528 ust. 1 ustawy). Ponadto jak wynika z art. 527 ustawy z dniem wejścia w życie ustawy należności, zobowiązania, prawa i obowiązki Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej będącego państwową jednostką budżetową oraz regionalnych zarządów gospodarki wodnej będących państwowymi jednostkami budżetowymi stają się odpowiednio należnościami, zobowiązaniami, prawami i obowiązkami Wód Polskich. Tym samym, wobec braku właściwości Marszałka Województwa Łódzkiego do rozpatrzenia żądania skarżącego z dnia 21 sierpnia 2025 r., organ ten, stosownie do treści powołanego wcześniej art. 65 § 1 k.p.a. zobowiązany był do niezwłocznego przekazania ww. wniosku do organu właściwego oraz poinformowania o powyższym fakcie wnoszącego wraz z uzasadnieniem. Powyższemu obowiązkowi organ niewątpliwie zadość uczynił, co wynika z załączonego do akt sprawy pisma z dnia 17 września 2025 r. przekazującego wniosek skarżącego Dyrektorowi Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Poznaniu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, jako właściwemu do jego rozpatrzenia. Pismo to zostało doręczone skarżącemu do wiadomości w dniu 19 września 2025 r. Co więcej informację o przekazaniu wniosku organ ponowił w kierowanym do strony piśmie z dnia 24 września 2025 r. , stanowiącym odpowiedź na wniesione w dniu 18 września 2025 r. ponaglenie. Sąd ma na uwadze, że postanowieniem z dnia 28 czerwca 2007 r., II OW 22/07 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał Marszałka Województwa Łódzkiego jako organ właściwy do załatwienia wniosku M.G. w sprawie odszkodowania lub nieruchomość zamienną za grunt przejęty pod regulację rzeki O.. Wskazać jednak należy, że związanie oceną prawną, o której mowa w art. 153 i art. 170 p.p.s.a., traci moc wiążącą w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy zaistniałych po wydaniu wyroku, a także w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego przedmiotową ocenę. Jak już wcześniej wskazano, po dacie wydania ww. postanowienia Sądu, z dniem 1 stycznia 2018 r. nastąpiła zmiana obowiązujących przepisów prawa w zakresie właściwości organu uprawnionego do reprezentowania Skarbu Państwa oraz wykonywania uprawnień właścicielskich Skarbu Państwa w stosunku do gruntów pokrytych wodami płynącymi, nieruchomości gruntowych oraz położonych na tych nieruchomościach budynków i urządzeń, jak i przejmującego należności, prawa i obowiązki Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej (w tym też działającego z upoważnienia Marszałka Województwa Łódzkiego Dyrektora Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w Łodzi). Końcowo, mając na uwadze przedmiot wniesionej skargi, to jest bezczynność Marszałka Województwa Łódzkiego, wskazać należy, że bez wpływu na wynik sprawy pozostaje obszerna argumentacja skarżącego, co do prawidłowości prowadzonych postępowań administracyjnych i cywilnoprawnych związanych z zajęciem części należącej do skarżącego nieruchomości w celu regulacji rzeki O.. Bez wpływu na wynik sprawy pozostają również podnoszone przez skarżącego okoliczności, co do niezadowalającego stanu technicznego płotu na nieruchomości sąsiedniej, jak i podejmowane w tym zakresie działania właściwych organów nadzoru budowlanego. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdza, że wobec braku podstaw do uznania, iż Marszałek Województwa Łódzkiego pozostaje w bezczynności, skarga M.G. jest bezzasadna i jako taka podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.