II SAB/Łd 22/16

Dnia 26 kwietnia 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.), Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, , Protokolant Sekretarz sądowy Aneta Panek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2016 roku sprawy ze skargi E. L. na bezczynność A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku z dnia 12 listopada 2015 roku; 3. zasądza od A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P. na rzecz skarżącej E. L. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. LS E. L. zaskarżyła do sądu administracyjnego bezczynność Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "Spółka A" z siedzibą w P. (dalej zwana: "Spółką") w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że skarżąca działając na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity Dz.U. z 2015r., poz. 2058 ze zm.) – powoływanej dalej jako u.d.i.p. – zwróciła się do Spółki wnioskiem z dnia 12 listopada 2015r. o udostępnienie informacji publicznej w postaci treści decyzji wydanych na rzecz Spółki na podstawie art. 124b ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz.U. z 2015r., poz. 1714) w 2014r. Wniosek o udostępnienie informacji publicznej przesłano na adres email a. Powyższy adres e-mail został wskazany na stronie internetowej Spółki. Spółka nie odpowiedziała na złożony wniosek, a wnioskowana informacja nie była ujawniona na stronie Biuletynu Informacji Publicznej. Następnie skarżąca podniosła, że Spółka może zostać uznana za podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej na podstawie przepisu art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. z uwagi na dominującą pozycję Miasta P.. Zgodnie z załączoną informacją, odpowiadającą odpisowi aktualnemu z rejestru przedsiębiorców KRS Spółki, Miasto P. jest jedynym jej udziałowcem, zatem ma ono pozycję dominującą, stosownie do przepisu art. 4 pkt 3 i 4 lit. a) ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity Dz.U. z 2015r., poz. 184). Spółka jest również podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej na podstawie przepisu art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., bowiem jest podmiotem wykonującym zadania publiczne, prowadzącym działalność w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków. Dalej skarżąca wskazała, że informacja przez nią żądana stanowi informację publiczną, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a) tiret pierwsze u.d.i.p. Sposób sformułowania żądania wniosku przez skarżącą został dostatecznie uszczegółowiony, co pozwalało Spółce na udzielenie informacji zgodnie z wnioskiem. Spółka nie odpowiedziała na złożony wniosek w 14-dniowym terminie, przewidzianym w przepisie art. 13 ust. 1 u.d.i.p., jak również nie zawiadomiła skarżącej o braku możliwości załatwienia wniosku w powyższym terminie, na podstawie przepisu art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Spółka nie poinformowała również skarżącej o ewentualnej opłacie z tytułu dodatkowych kosztów związanych ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku, na podstawie przepisu art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Zdaniem skarżącej, niewykonanie powyższych obowiązków uzasadnia stwierdzenie, że Spółka pozostaje w bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku skarżącej. Na tej podstawie skarżąca wniosła o zobowiązanie Spółki do rozpoznania wniosku skarżącej z dnia 12 listopada 2015r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego wyroku. Ponadto skarżąca wniosła o stwierdzenie, że Spółka dopuściła się bezczynności, przy czym w ocenie skarżącej bezczynność ta nie miała cech rażącego naruszenia prawa. Okres bezczynności nie jest bowiem nadmierny, zaś stan faktyczny sprawy nie uzasadnia wniosku, aby Spółka celowo nie wykonywała obowiązków określonych przepisami u.d.i.p. Z tego względu, skarżąca wniosła o stwierdzenie, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Skarżąca wniosła także o zasądzenie od Spółki zwrotu kosztów postępowania oraz o zasądzenie sumy pieniężnej w kwocie 200 zł, na podstawie art. 154 § 6 w zw. z art. 149 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.". Pismem z dnia 19 stycznia 2016r. skarżąca oświadczyła, że cofa skargę. Skarżąca wyjaśniła, że Spółka udzieliła jej zawnioskowanej informacji publicznej dnia 15 stycznia 2016r., co uzasadnia umorzenie postępowania oraz orzeczenie, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Jednocześnie skarżąca podtrzymała wniosek o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania na podstawie art. 200 p.p.s.a. W odpowiedzi na skargę Spółka wyjaśniła, że w dniu 12 listopada 2015r. skarżąca wysłała do spółki A wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie treści decyzji wydanych na rzecz Spółki na podstawie art. 124b ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami w roku 2014. W dniu 13 stycznia 2016r. do Spółki wpłynęła skarga na bezczynność spółki A., uzasadniona brakiem odpowiedzi na wniosek w ustawowym terminie. W dniu 15 stycznia 2016r. udzielono skarżącej odpowiedzi z równoczesnym usprawiedliwieniem braku reakcji na wniosek w określonym przepisami terminie. W dniu 25 stycznia 2016r. skarżąca złożyła pismo o cofnięciu skargi na bezczynność z wnioskiem o umorzenie postępowania w sprawie. Na tej podstawie Spółka wniosła o umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Jednocześnie Spółka podkreśliła, że w związku z przedstawionymi okolicznościami niezasadny jest wniosek o zasądzenie od Spółki na rzecz skarżącej kosztów postępowania, na podstawie art. 200 p.p.s.a., gdyż powołany przepis przewiduje zwrot kosztów postępowania wyłącznie w razie uwzględnienia skargi. Zdaniem Spółki, w niniejszej sprawie taka sytuacja nie ma miejsca, organ sam w zakresie swojej właściwości uwzględnił skargę i udzielił informacji publicznej. Uchybienie terminu do udzielenia odpowiedzi wynikało ze zdarzenia losowego, śmierci Kierownika spółki A., prowadzącego przedmiotową sprawę. Pismem z dnia 2 kwietnia 2016r. skarżąca doprecyzowała pismo z dnia 19 stycznia 2016r. wyjaśniając, że wbrew stanowisku Spółki, udostępnienie informacji publicznej nie powoduje niedopuszczalności orzekania czy Spółka pozostawała w bezczynności. Orzeczenie o dopuszczeniu się bezczynności polega bowiem na ocenie stanu, który istniał w dacie złożenia skargi, a nie w dacie wyrokowania. Jednakże, z uwagi na udostępnienie wnioskowanych informacji, bezprzedmiotowe jest orzekanie w sprawie zobowiązania Spółki do jej udostępnienia i w tym zakresie postępowanie powinno zostać umorzone, lecz nie jak wnioskowała poprzednio na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a., a na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Skarżąca podtrzymała jednak wniosek o zasądzenie od Spółki na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym wynagrodzenia radcy prawnego, według norm przepisanych na podstawie przepisu art. 201 § 1 w zw. z art. 54 § 3 p.p.s.a. twierdząc, że udostępnienie żądanej informacji publicznej stanowi uwzględnienie skargi z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2014r., poz. 1647 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 tej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z kolei z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów w przypadkach określonych w pkt 1- 4a. Odnosząc się w pierwszej kolejności do kwestii formalnych wskazać należy, że stosownie do treści art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. W przypadku skargi na bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej nie jest jednak konieczne uprzednie wzywanie do usunięcia naruszenia prawa. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2011r., sygn. akt I OSK 1991/12 i z dnia 24 maja 2006r., sygn. akt I OSK 601/05 oraz postanowienie z dnia 23 kwietnia 2010r., sygn. akt I OSK 646/10 dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http://oreczenia.nsa.gov.pl). Wobec powyższego skarga jest dopuszczalna i podlega merytorycznemu rozpoznaniu. Przechodząc zaś do badania zasadności skargi, tytułem wstępu wskazać należy, że z bezczynnością organu w zakresie dostępu do informacji publicznej mamy do czynienia w sytuacji, gdy organ milczy wobec wniosku o udzielenie takiej informacji. Nakazanie organowi określonego działania jest możliwe jedynie wówczas, gdy w ustalonym w przepisach prawa terminie organ administracji, będąc do tego właściwym, nie załatwił toczącej się przed nim sprawy, natomiast celem skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu jest doprowadzenie do podjęcia przez organ określonego w przepisach działania. Przedmiotem niniejszego postępowania jest bezczynność przedsiębiorstwa A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. w zakresie udzielenia informacji publicznej. Dokonując oceny zasadności skargi wskazać należy, że istotną kwestią z punktu widzenia oceny bezczynności jest ustalenie istnienia podstawy prawnej do podjęcia przez określony podmiot działania w przedmiocie zgłoszonego żądania. Powyższe determinuje również zakres kontroli sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do sprawdzenia, czy sprawa podlegała załatwieniu w określonej przez ustawodawcę formie i czy nastąpiła w tej materii bezczynność podmiotu zobowiązanego do jej załatwienia. Dla stwierdzenia bezczynności nie ma przy tym znaczenia to z jakiego powodu zaistniała bezczynność i czy była zawiniona. W przypadku udzielenia informacji publicznej bezczynność może wystąpić wówczas, gdy informacja wskazana we wniosku o jej udostępnienie jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy i jednocześnie żądanie jej udzielenia skierowane jest do podmiotu zobowiązanego w u.d.i.p. W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje, że żądana przez skarżącego informacja ma charakter informacji publicznej w rozumieniu art. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret 1 u.d.i.p., zaś Spółka jest podmiotem obowiązanym do jej udzielenia (art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.). Niesporne jest również, że żądana informacja została skarżącej udostępniona po wniesieniu skargi. Ocenie podlegała natomiast kwestia jej udzielenia po upływie ustawowego terminu. Jest zatem niewątpliwe, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej został przez skarżącej złożony w dniu 12 listopada 2015r. i tego też dnia wpłynął do organu. Żądna informacja została skarżącej udostępniona w dniu 15 stycznia 2015r., zatem po upływie ustawowego terminu, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Od dnia 12 grudnia 2015r. organ pozostawał zatem w bezczynności w przedmiocie wniosku E. L. Bezczynność ta nie miała przy tym charakteru rażącego naruszenia prawa. Informacja została bowiem udzielona niezwłocznie po wpłynięciu skargi do organu. W ocenie Sądu, wyklucza to możliwość uznania bezczynności za rażąco naruszającej prawo. Rażącym naruszeniem prawa jest bowiem stan, w którym wyraźnie, ewidentnie, bezdyskusyjnie i drastycznie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Żądana informacja została zaś skarżącej udzielona, przekroczenie terminu nie było znaczne, zaś okoliczności wskazywane przez organ (brak informacji o wpłynięciu wniosku) nie wskazują na uporczywe i rażące zaniechanie organu. Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 149 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. stwierdzono, że bezczynność, jakkolwiek wystąpiła, nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa oraz umorzono postępowanie w przedmiocie zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżącej z dnia 12 listopada 2015r., nie znajdując jednocześnie podstaw do przyznania skarżącej sumy pieniężnej, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a.. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając na rzecz skarżącej ich zwrot w kwocie równej uiszczonemu przezeń wpisowi sądowemu (100,-zł.) oraz wydatkom związanym z reprezentowaniem skarżącej przez radcę prawnego (497, zł). W przypadku skargi na bezczynność uwzględnienie skargi oznacza bowiem również orzeczenie w przedmiocie wystąpienia bezczynności i ewentualnie jej rżącego charakteru, pomimo braku podstaw do zobowiązywania organu do podjęcia czynności na skutek udostępnienia informacji publicznej po wniesieniu skargi. (por. wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK 17/13 dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych) MR