II SAB/Łd 38/11

Dnia 20 września 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA: Jolanta Rosińska, Sędziowie Sędzia WSA: Renata Kubot-Szustowska (spr.), Sędzia WSA: Barbara Rymaszewska, Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Orzechowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2011 roku przy udziale --- sprawy ze skargi S. S. na bezczynność Burmistrza [...] w przedmiocie wykupu części działki zajętej pod drogę publiczną i odszkodowania za korzystanie z nieruchomości - oddala skargę. W piśmie z dnia [...], skierowanym do "Naczelnego Sądu Administracyjnego, Ośrodka Zamiejscowego w Łodzi" S. S. wniósł skargę na bezczynność Burmistrza [...], podnosząc, iż w dniu 24.czerwca 2009r. wraz z bratem złożyli oświadczenie woli "na projektowanie i wydanie zezwolenia na budowę ulicy na działce nr 32 (...) przy ul. A w K. (...)" Działka wspomniana, w części zajętej pod drogę, miała być wykupiona po uprzednio uzgodnionej cenie, co miało nastąpić najpóźniej w ciągu dwóch miesięcy od podpisania porozumienia. Do dnia wniesienia skargi natomiast, pomimo wielokrotnych deklaracji ze strony Burmistrza, nie doszło nie tylko do zapłaty ale nawet do uzgodnienia ceny. Bez zgody współwłaścicieli doszło do zajęcia całej działki, bowiem pozostała (niezajęta pod drogę) jej część została zdewastowana, choć współwłaściciele nadal opłacają podatek rolny od całej działki. W odpowiedzi na skargę Burmistrz [...] wniósł o jej oddalenie, podnosząc, iż zlecił wykonanie geodezyjnego wydzielenia działki zajętej pod drogę publiczną. Niezwłocznie po jej sporządzeniu przeprowadzony zostanie podział nieruchomości. W kwestii naliczonego podatku rolnego organ wskazał, iż po wniesieniu przez skarżącego odwołania od decyzji wymiarowej za rok 2011r., wznowione zostały również postępowania w przedmiocie podatku rolnego za lata 2009 i 2010. W każdym z powyższych wypadków, wysokość naliczonego podatku została ostatecznie ustalona z wyeliminowaniem części działki zajętej pod drogę publiczną. Na rozprawie w dniu 20.września 2011r. skarżący podniósł, iż pomimo tego, że nie odjęto mu formalnie prawa własności działki nr 32 na części tejże działki została faktycznie wybudowana droga wraz z infrastrukturą towarzyszącą. Bezczynności organu upatruje w niezawarciu umowy sprzedaży w zakresie części działki wykorzystanej pod drogę publiczną, oczekując nadto wpłacenia odszkodowania za brak możliwości rolniczego wykorzystania pozostałej części działki na skutek jej zdewastowania wykonanymi robotami budowlanymi. Pełnomocnik organu wniósł o odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej, bowiem należącej do właściwości sądów powszechnych alternatywnie zaś – o oddalenie skargi jako niezasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie bowiem z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Po myśli art. 3 § 2 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) obejmuje ona orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. W rozpoznawanej sprawie w pierwszej kolejności odnieść należało się do żądania odrzucenia skargi z powodu jej niedopuszczalności, wobec podnoszonej przez organ niewłaściwości sądów administracyjnych do rozstrzygnięcia sprawy (art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Zgodnie zatem z dominującym w orzecznictwie sądowym stanowiskiem, w sytuacji gdy skarga na bezczynność została wniesiona w sprawie, do której załatwienia nie jest właściwy wskazany przez stronę organ, a która ponadto nie podlega załatwieniu w drodze administracyjnej, lecz w drodze umowy, właściwe jest orzeczenie przez sąd administracyjny o odrzuceniu skargi jako niedopuszczalnej (por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6.lipca 2004r., sygn.akt OSK 547/04, ONSAiWSA 2004/3/51). Roszczenie skarżącego, sformułowane we wniosku z dnia 10.maja 2010r., powielane następnie w kolejnych pismach, istotnie sugerować może nieadministracyjny charakter sprawy (żądanie zawarcia umowy przeniesienia własności działki zajętej pod drogę publiczną), nie można wszakże abstrahować od całokształtu okoliczności, na tle których żądanie wspomniane zostało sformułowane. Poza sporem jest zaś, że działka nr 32, położona w K. Ł., której współwłaścicielem pozostaje skarżący zajęta została w 2009r. pod drogę publiczną bez przeprowadzenia stosownego postępowania wywłaszczeniowego. Przepis art. 122 a ustawy z dnia 21.sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz.U. nr 102 z 2010r., poz. 651 ze zm.), obowiązujący od dnia 27.listopada 2010r., przewiduje zaś, iż jeżeli cel publiczny został zrealizowany, a postępowanie wywłaszczeniowe nie zostało zakończone wydaniem ostatecznej decyzji o wywłaszczeniu, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji orzeka o nabyciu praw na rzecz Skarbu Państwa albo właściwej jednostki samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej przed wszczęciem postępowania wyznacza dwumiesięczny termin do zawarcia umowy. Po bezskutecznym upływie dwumiesięcznego terminu do zawarcia umowy odszkodowanie ustala się według przepisów rozdziału 5. Tym samym więc sprawa, związana z nabyciem części działki, zajętej pod drogę publiczną (za odszkodowaniem) ma charakter sprawy administracyjnej, rozstrzyganej przez organ administracji. Tak też potraktowano roszczenie skarżącego, bowiem jego sprecyzowanie we wniosku z dnia 10.maja 2010r. (żądanie zawarcia umowy sprzedaży części działki zajętej pod drogę) w istocie wykluczało możliwość skutecznego dochodzenia go przed jakimkolwiek organem czy sądem. Bezczynność organu administracji, na którą zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. przysługuje skarga do sądu administracyjnego, może wszakże zachodzić wówczas, gdy zobowiązany przepisem prawa właściwy organ nie podejmuje w konkretnej sprawie rozstrzygnięcia (decyzji lub postanowienia, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a.). Z powyższego wynika, że brak jest podstaw do postawienia organowi administracji zarzutu pozostawania w bezczynności, gdy organ ten nie prowadzi żadnego postępowania pozostającego w związku z zarzutem. Innymi słowy, aby można było przyjąć, iż dany organ administracji właściwy do rozpoznania sprawy kończącej się wydaniem decyzji pozostaje w zwłoce w załatwieniu sprawy, w sprawie tej musi toczyć się postępowanie administracyjne. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29.września 2010r., syg.akt II GSK 827/09, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 746256). Tymczasem Burmistrz [...] nie prowadzi żadnego postępowania administracyjnego, którego przedmiotem byłoby stwierdzenie nabycia własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną; nie jest również organem właściwym do prowadzenia takiego postępowania, zaś nieprawidłowe określenie przedmiotu żądania przez skarżącego nie pozwala na postawienie temuż organowi zarzutu nieprzekazania podania organowi właściwemu w trybie art. 65 § 1 ustawy z dnia 14.czerwca 1060r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. nr 98 z 2000r., poz. 1071 ze zm.). Tym samym też brak było podstaw do przyjęcia, iż organ ten pozostaje w bezczynności w rozumieniu art. 3 § 1 pkt 8 p.p.s.a., choć podzielić należy wątpliwości, co do prawidłowości stosowanej przez Gminę [...] praktyki budowy drogi publicznej na gruncie, stanowiącym własność osób fizycznych (de facto zatem - cudzym gruncie), bez uprzedniego nabycia jego własności w stosownym trybie. Kwestie natomiast odszkodowania za szkody, związane ze zniszczeniem upraw oraz pozbawieniem możliwości rolniczego wykorzystania pozostałej części działki nr 32, wykraczają poza kognicję sądów administracyjnych. Zgodnie bowiem z treścią art.47 ust.3 ustawy z dnia 7.lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. nr 243 z 2010r., poz. 1623 ze zm.) jako roszczenia o charakterze cywilnoprawnym należą do właściwości sądów powszechnych. Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi, wobec braku podstaw do jej uwzględnienia.