II SAB/Łd 48/10

Dnia 31 stycznia 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Protokolant asystent sędziego Jarosław Moraczewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2011 roku sprawy ze skargi J. M. na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie wydania decyzji w sprawie stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności części nieruchomości 1. zobowiązuje Wojewodę [...] do wydania w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku decyzji rozstrzygającej wniosek Zarządu Dróg i Transportu w Ł. z dnia [...] o stwierdzenie nabycia przez Gminę Ł. z mocy prawa części nieruchomości zajętej pod drogę publiczną (ulicę D.), położonej w Łodzi przy ulicy A 61; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz J. M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 22 września 2010 r. J. M. wniósł skargę na bezczynność Wojewody Łódzkiego w sprawie wydania decyzji w przedmiocie stwierdzenia nabycia przez Skarb Państwa z mocy prawa w oparciu o art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 roku - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) własności części nieruchomości, zajętej pod drogę publiczną gminną ( ul. A), położoną w Ł., przy ul. B. Skarżący domagał się zobowiązania organu do wydania decyzji w określonym przez Sąd terminie. W uzasadnieniu skargi podniósł, że postępowanie w tej sprawie toczy się od 6 lat i pomimo wielokrotnych próśb, kontaktów telefonicznych oraz złożonego zażalenia do Ministra Infrastruktury w trybie art. 37 § 1 K.p.a. nie może doczekać się wydania ostatecznej decyzji. Brak decyzji naraża go na poważne straty finansowe. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej odrzucenie, względnie oddalenie jako nieuzasadnionej. W uzasadnieniu skargi przedstawiono przebieg postępowania podnosząc, iż sprawa ma charakter skomplikowany i wymagający przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, w tym uwzględnienia stanowiska kilku podmiotów, co wynika wprost z uzasadnienia decyzji Ministra Infrastruktury z dnia 23 marca 2009 r. uchylającej decyzję organu I instancji z dnia 17 listopada 2008 r. i przekazującą po raz trzeci sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd ustalił następujący przebieg postępowania w sprawie będącej przedmiotem skargi: Pismem z dnia 17 sierpnia 2004 r. roku Zarządu Dróg i Transportu w Ł. zostało wszczęte postępowanie w sprawie stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Skarb Państwa na podstawie art. 73 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 roku - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) własności części nieruchomości, zajętej pod drogę publiczną gminną ( ul. A), położoną w Ł., przy ul. B. Od decyzji odmownej Wojewody [...] z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. wniósł odwołanie do Ministra Transportu i Budownictwa, który decyzją z dnia [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania stwierdzając, że Skarb Państwa nie nabył skutecznie własności przedmiotowej nieruchomości, a prezentowany w zaskarżonej decyzji pogląd jest błędny. W dniu [...] Wojewoda [...] wydał kolejną decyzję stwierdzającą nabycie z mocy prawa ww. nieruchomości przez Gminę Miasto Ł., od której odwołanie do Ministra Infrastruktury wniósł J. M. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] uchylił w całości zaskarżona decyzję podnosząc, iż organ pominął kwestię władztwa publicznoprawnego, która wymagała szczegółowych ustaleń. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stwierdził nabycie z mocy prawa przez Skarb Państwa przedmiotowej nieruchomości. W wyniku odwołania wniesionego przez J. M. i ta decyzja została uchylona decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...], a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania przez Wojewodę [...]. W uzasadnieniu tej decyzji minister Infrastruktury wskazał m. innymi na konieczność zebrania stosownej dokumentacji geodezyjnej odnoszącej się do prawidłowego oznaczenia działki gruntu stanowiącego przedmiot sprawy oraz ustalenia, czy działka ta znajduje się pomiędzy jezdnia ulicy A, a torowiskiem na całej długości ulicy A i czy stanowiła część drogi. Z pisma Zarządu Dróg i Transportu z dnia 8 września 2009 r. wynika, że działka o dotychczasowym numerze 2/45 winna uzyskać poprzednie oznaczenie numeryczne, tj. 2/21. Organ zwrócił się zatem do Miejskiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i kartograficznej w Łodzi o sprostowanie zaistniałego błędu. W dniu 1 lutego 2010 roku J. M. w oparciu o art. 37 § 1 K.p.a. wniósł do Ministra Infrastruktury zażalenie na bezczynność Wojewody [...], który postanowieniem z dnia 19 marca 2010 r. uznał je za nieuzasadnione. Skarżący jest stroną postępowania toczącego się sprawie wydania decyzji w przedmiocie stwierdzenia nabycia przez Skarb Państwa z mocy prawa w oparciu o art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 roku - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) własności części nieruchomości przy ul. B, gdyż jest właścicielem nieruchomości obejmującej działki o nr 2/21, 2/22, 3/27, 3/28 ( księga wieczysta KW [...] ). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 powołanego aktu). Analogiczne unormowanie zawarte zostało w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Zgodnie natomiast z art. 149 powołanej ustawy, sąd uwzględniając skargę na bezczynność organu w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4 zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności, czy też stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 29 kwietnia 1998 r. (I SAB/Gd 8/97) "stosownie do art. 34 ust. 1 ustawy o NSA jednym z koniecznych warunków dopuszczalności skargi jest wyczerpanie środków odwoławczych w postępowaniu administracyjnym. Takim środkiem w przypadku skargi na bezczynność organu będzie zażalenie z art. 37 K.p.a." (vide: postanowienie NSA z 17 października 1997 r., IV SAB 31/97, OSP 1998 nr 10, poz. 185 oraz postanowienie NSA z dnia 5 marca 1997 r. III SAB 47/96). Orzecznictwo to, wobec obecnego brzmienia nowych przepisów prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)., zachowuje nadal swoją aktualność z tym, że obecnie zażalenie z art. 37 K.p.a. jest środkiem zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 1 p.p.s.a. ( por.: J.P. Tarno, "Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi", Warszawa 2004, s. 100 ), a nie jak w poprzednim stanie prawnym, środkiem odwoławczym w rozumieniu art. 34 ust. 1 ustawy o NSA. W rozpoznawanej sprawie, skarżący skierował do Ministra Infrastruktury zażalenie na bezczynność Wojewody [...] w przedmiotowej sprawie. Należy zatem przyjąć, że wyczerpał tryb postępowania przewidziany w art. 37 K.p.a., którego zachowanie warunkuje dopuszczalność skargi na bezczynność organu. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wszczęte postępowanie administracyjne musi być zakończone załatwieniem sprawy (art. 104 § 1 K.p.a.). Kodeks postępowania administracyjnego dopuszcza zaś zakończenie wszczętego postępowania wyłącznie w formie decyzji (vide: wyrok NSA z 11 stycznia 1994 r., SAB/Wr 31/93, publ.: ONSA 1995 nr 1 poz. 29; wyrok NSA w Warszawie z 2 lutego 2001 r., I SA 2046/99 ; publ.: LEX nr 54126). Przepis art. 35 § 1 K.p.a. stanowi, że organy administracji obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 K.p.a.). O każdym zaś przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 K.p.a.). Z akt postępowania administracyjnego prowadzonego w niniejszej sprawie wynika, że Wojewoda Łódzki trzykrotnie wydawał decyzje w przedmiotowej sprawie, które w każdym przypadku były uchylane przez organ II instancji, a sprawa przekazywana do ponownego rozpoznania. Ostatnia decyzja Ministra Infrastruktury wydana została w dniu [...] i do chwili obecnej, pomimo upływu prawie dwóch lat Wojewoda Łódzki nie wydał decyzji rozstrzygającej sprawę. Podnoszone przez organ okoliczności związane z koniecznością przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego zmierzającego m. innymi do ustalenia numeru ewidencyjnego będącej przedmiotem sprawy działki oraz jej stanu zagospodarowania na dzień 31.12.1998 r., w ocenie Sądu w żaden sposób nie usprawiedliwiają zaistniałego opóźnienia. Bezczynność organu w tej sprawie jest oczywista, zaś organ nie może zasłaniać się skomplikowanym charakterem sprawy, w której postępowanie toczy się od 6 lat. W tej sytuacji skarżący ma prawo oczekiwać załatwienia jej w terminie przewidzianym przepisami prawa. Faktem jest, że Wojewoda [...] wielokrotnie przekroczył już ustawowy dwumiesięczny termin do załatwienia sprawy szczególnie skomplikowanej. Opóźnienie to obliguje Sąd do podjęcia działania dyscyplinującego organ, co jest równoznaczne z nałożeniem obowiązku wydania decyzji merytorycznie rozstrzygającej złożony przez skarżącego wniosek. Wydanie przez Ministra Infrastruktury w dniu 18.03.2010 r. postanowienia uznającego za nieuzasadnione zażalenie J. M. na bezczynność Wojewody [...] w przedmiotowej sprawie nie stanowi przeszkody do uwzględnienia skargi. Sąd dokonuje bowiem własnej oceny w zakresie bezczynności organu i może być ona odmienna od stanowiska organu II instancji. Skargę na bezczynność należało zatem na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uwzględnić zobowiązując organ do wydania we wskazanym terminie decyzji kończącej postępowanie w sprawie. O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o art. 200 powołanej ustawy.