II SAB/Łd 50/12

Dnia 5 czerwca 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.) Protokolant p.o. asystenta sędziego Nina Krzemieniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2012 roku przy udziale --- sprawy ze skargi A. P. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. w przedmiocie prawidłowości prowadzonych czynności kontrolnych p o s t a n a w i a: 1. odrzucić skargę; 2. nakazać zwrot z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz A. P. kwotę 100 (sto) złotych zaksięgowaną pod pozycją [...] w dniu 5 kwietnia 2012 r. tytułem uiszczonego wpisu od skargi. A. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. skargę na "nierzetelne i stronnicze działania oraz bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P." W motywach skargi wskazał, że inspektor PINB przyjął fałszywe zawiadomienie o wybudowaniu przezeń domu w warunkach samowoli budowlanej. W trakcie kontroli budynku przy ul. M. 12 natomiast, inspektor PINB stwierdził, że samowola budowlana została zalegalizowana, jednakże w Starostwie Powiatowym w P. brakuje dokumentacji świadczącej o legalizacji. Skarżący podkreślił także, iż na jego pismo z dnia 25 lutego 2010 r. inspektor PINB udzielił w dniu 17 października 2011 r. wybiórczej odpowiedzi, wskazując, że w przedmiotowej sprawie będzie prowadzone postępowanie, lecz pomimo upływu 4 miesięcy postępowanie nie zostało wszczęte. Nadto, inspektor dotychczas nie udzielił odpowiedzi na dwa pisma z dnia 24 października 2011 r. znak PINB -7355/119/JM/09/11 i znak PINB-7355/138/JM/09/11 dotyczące wyjaśnienia, na jakiej podstawie i w oparciu o jakie dokumenty J. F. posiada interes prawny w sprawie, dotyczącej domu skarżącego, usytuowanego w Ł. przy ul. W. 51. Do skargi załączono kopie: pisma z dnia 16 lutego 2012 r. adresowanego do PINB w P.; pisma PINB z dnia 10 lutego 2012 r. stanowiącego odpowiedź na skargę A.P. z dnia 14 grudnia 2011 r.; skargę A.P. z dnia 14 grudnia 2011 r. do Starosty P. na J. M. - inspektora PINB, który - jak podniesiono - w dniu 3 listopada 2009 r. wykonał fałszywy szkic z czynności kontrolnych budynku gospodarczego, usytuowanego w P. przy ul. M. nr 12; pismo PINB z 17 października 2011 r., będące odpowiedzią na pismo skarżącego z dnia 28 września 2011 r.; skargę A.P. z dnia 28 września 2011 r. do PINB o przyjęciu przez inspektora J.M. fałszywego zawiadomienia J.F. o samowoli budowlanej popełnionej przez skarżącego przy budynku usytuowanym przy ul. W.; notatkę służbową PINB; protokół z kontroli z dnia 22 września 2009 r. i z dnia 6 stycznia 2010 r.; skargę A.P. z dnia 22 grudnia 2009 r. do PINB; pismo J.F. do PINB oraz Zarządu Dróg i Zieleni Miejskiej w P. z 9 listopada 2009 r. W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego P. wniósł o oddalenie skargi dotyczącej stronniczości organu i odrzucenie skargi w zakresie bezczynności na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 52 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego. Uzasadniając przedstawione stanowisko organ wyjaśnił, że skarżący jest właścicielem dwóch nieruchomości, położonych w P.: przy ul. M. –niezabudowanej, sąsiadującej bezpośrednio z nieruchomością J.F. i przy ul. W. 51 – zabudowanej, na której znajduje się między innymi parterowy murowany budynek mieszkalny skarżącego. Organ wyjaśnił, że skarżący kwestionował legalność budynku gospodarczego, znajdującego się na w nieruchomości, stanowiącej własność J.F., wobec czego organ przeprowadził postępowanie wyjaśniające, obejmujące także kontrole w terenie. W czasie tej kontroli nie stwierdzono prowadzenia robót budowlanych przy budynku gospodarczym. Prowadzono natomiast roboty budowlane przy budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego w oparciu o prawomocną decyzję o pozwoleniu na budowę. W wyniku tego postępowania ustalono, że budynek gospodarczy na rzeczonej nieruchomości został wybudowany przez poprzedniego jej właściciela, który dopuścił się samowoli budowlanej, będącej przedmiotem postępowania prowadzonego wówczas przez Urząd Rejonowy w P. J.F. okazał dokumenty, z których wynika, że rezultatem w/w postępowania jest decyzja nr [...] z dnia [...] r. o pozwoleniu na użytkowanie. Organ nie dysponuje jednak archiwalną dokumentacją dotyczącą wspomnianego postępowania. W aktach sprawy znajduje się jedynie kserokopia dokumentacji, okazanej przez J.F. O wynikach tych ustaleń skarżący został poinformowany pismem z dnia 10 lutego 2012 r. PINB odnosząc się natomiast do sprawy legalności budynku skarżącego, znajdującego się na nieruchomości przy ul. W. nr 51 wskazał, że sąsiad skarżącego J. F. pismem z dnia 18 listopada 2009 r. zwrócił się do PINB w P. o pilną kontrolę w związku z domniemaną samowolą budowlaną w postaci budynku mieszkalnego. Przeprowadzono w tej sprawie postępowanie wyjaśniające oraz kontrolę w terenie. Organ podkreślił przy tym, iż w trakcie kontroli organ nadzoru budowlanego nigdy nie podnosił kwestii legalności budynku mieszkalnego skarżącego, co w szczególności potwierdzają zapisy protokołu kontroli. Przedmiotem tej kontroli był wyłącznie stan techniczny budynku oraz dopełnianie obowiązku dokonywania jego okresowych przeglądów. W tym zakresie ustalono, że skarżący nie przeprowadzał kontroli stanu technicznego budynku i instalacji, o których mowa w art. 62 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. nr 243 z 2010r. , poz. 1623 ze zm.), wobec czego został zobowiązany do wykonania i przedstawienia w PINB protokołów z okresowych przeglądów instalacji i elementów konstrukcyjnych do dnia 28 lutego 2010 r. A.P. w dniu 26 lutego 2010 r. okazał do wglądu protokoły z okresowych przeglądów, dotyczących jego budynku mieszkalnego. Na tę okoliczność sporządzono notatkę. Ustosunkowując się do zarzutu fałszowania protokołu kontroli jaki został sporządzony w dniu 22 września 2009 r., PINB wskazał, że w czasie kontroli wykonano szkic, na którym pokazano usytuowanie budynku gospodarczego wraz z niezbędnymi wymiarami. Na szkicu nie określono odległości budynków od granicy nieruchomości, bowiem zdaniem kontrolujących nie było możliwe prawidłowe ustalenie takiej odległości z uwagi na brak w terenie trwałych elementów (znaki graniczne, ogrodzenie), które by wiarygodnie wskazywały na przebieg granicy pomiędzy nieruchomościami. Ponadto istniejące ogrodzenie posiadało ubytki. W tej sytuacji zarzuty skargi są – zdaniem PINB - bezpodstawne. W szczególności niezasadny jest zarzut dotyczący bezczynności organu. W ocenie PINB skarżący nie wykorzystał trybu określonego w kodeksie postępowania administracyjnego, nie kierował bowiem do organu wyższego rzędu zażalenia w trybie art. 37 k.p.a. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni, pod rygorem jej odrzucenia poprzez nadesłanie dowodu, iż przed złożeniem skargi do sądu administracyjnego wystąpił do organu wyższego stopnia z zażaleniem na bezczynność w trybie art. 37 § 1 k.p.a. W odpowiedzi na wezwanie A.P. w piśmie procesowym z dnia 21 grudnia 2011 r. wskazał, iż przed złożeniem skargi do Sądu zaskarżył postępowanie inspektora PINB w P. do organu wyższego stopnia. Starosta P. w dniu 21 grudnia 2011 r. przesłał rzeczoną skargę według właściwości do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., jako organu właściwego rzeczowo do rozpoznania skargi na inspektora nadzoru budowlanego J. M. W piśmie z dnia 4 czerwca 2012r. skarżący zarzucił nadto organowi nadzoru budowlanego niezałatwienie sprawy, związanej z wyegzekwowaniem mandatu nałożonego na I. i T. W. za nielegalne wzniesienie muru na terenie ich nieruchomości oraz załączył, skierowaną w dniu 28 marca 2012r. do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. "skargę na postępowanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P." Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. nr 270 z 2012r.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie. Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w ustawie (art. 3 § 2 pkt 8). Skargą do sądu nie jest jednak objęte uproszczone postępowanie o charakterze administracyjnym, dotyczące skarg i wniosków, uregulowane w dziale VIII ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. nr 98 z 2000r., poz. 1071 ze zm.). W takim postępowaniu nie rozstrzyga się bowiem konkretnej sprawy administracyjnej. Konsekwencją tego jest, że w tym postępowaniu nie przysługuje również skarga na bezczynność (por. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 2010r., sygn.akt II OSK 2019/10, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 743368, z dnia 15 maja 2009r., sygn.akt I OZ 520/09, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 520/09). Skarga A.P. na "nierzetelne i stronnicze działanie" Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, poprzedzona "skargą" z dnia 14 grudnia 2011r., skierowaną do Starosty P., kwestionującą prawidłowość i rzetelność czynności podejmowanych przez J. M., pracownika Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w P., jako niedopuszczalna podlega zatem odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. W zakresie bezczynności organu, rozumianej jako niezałatwienie sprawy administracyjnej (mieszczącej się katalogu spraw, wskazanych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a.) w terminie określonym w przepisach prawa, skarżący nie przedstawił zaś dowodu na wyczerpanie trybu z art. 37 § 1 k.p.a., tj. dowodu potwierdzającego złożenie zażalenia do organu wyższego stopnia (w tym wypadku [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł.). Zgodnie natomiast z treścią art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy zaś rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (§ 2) Przedłożona przy piśmie z dnia 4 czerwca 2012r. "skarga" z dnia 28 marca 2012r., skierowana do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., niezależnie od jej niejednoznacznej treści, została wniesiona po dacie złożenia skargi w niniejszej sprawie (17 lutego 2012r.). Zgodnie zaś z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych braki postępowania administracyjnego (w tym wypadku postępowania warunkującego skuteczne wniesienie skargi) nie mogą być sanowane w postępowaniu sądowym. Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. orzeczono o odrzuceniu skargi na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. jako niedopuszczalnej z uwagi na niewyczerpanie środków zaskarżenia. O zwrocie uiszczonego wpisu sądowego od skargi rozstrzygnięto natomiast po myśli art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. B.C.