II SAB/Łd 50/25

Dnia 6 sierpnia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Grosińska – Grzymkowska Sędziowie Sędzia WSA Michał Zbrojewski Asesor WSA Tomasz Porczyński (spr.) Protokolant Asystent sędziego Tomasz Stańczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 sierpnia 2025 roku sprawy ze skargi P.N. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi w sprawie kontroli zgodności z prawem i warunkami technicznymi wybudowanego kanału wód popłucznych postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz skarżącego P.N. kwotę 100,00 (sto) złotych, uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi w sprawie o sygn. II SAB/Łd 50/25, zaksięgowaną w dniu 23 kwietnia 2025 roku, pod pozycją [...]. dc W dniu 3 marca 2025 r. P.N. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi w przedmiocie kontroli zgodności z prawem i warunkami technicznymi wybudowanego kanału wód popłucznych ze Stacji Uzdatniania Wody I., należącego do Przedsiębiorstwa Komunalnego Gminy K. Sp. z o.o. w K. Sprawa oznaczona znakiem PINB/7355/24/MP/19, jest prowadzona od ponad 5 lat, na wniosek skarżącego z dnia 11 października 2019 r. Wniesiona skarga poprzedzona została ponagleniem skarżącego, kierowanym do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia 20 czerwca 2024 r., którego kserokopia załączona została od akt sądowych. W odpowiedzi na skargę Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi wnosił o jej oddalenie. Z treści wniesionej skargi, jak i przedłożonych wraz ze skargą akt administracyjnych sprawy wynika nadto, że decyzją z dnia 29 stycznia 2025 r., nr 15/2024 Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Pabianicach z dnia 17 września 2024 r., nr 116/2024 o umorzeniu w całości postępowania administracyjnego w sprawie kontroli zgodności z prawem i warunkami technicznymi przedmiotowego kanału wód popłucznych ze Stacji Uzdatniania Wody I. Powyższa decyzja jest przedmiotem odrębnej skargi wniesionej przez P.N., zarejestrowanej pod sygn. akt II SA/Łd 218/25. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze z.) – dalej: p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Zgodnie z art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Stosownie zaś do art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r. poz. 572)- dalej :k.p.a., stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Ponaglenie wnosi się do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie bądź też do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (art. 37 § 3 pkt 1-2 k.p.a.). Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli jej wniesienie jest niedopuszczalne z innych przyczyn niż wymienione w punktach 1-5a. Jedną z form niedopuszczalności, o której mowa w w/w przepisie jest brak przedmiotu zaskarżenia. W rozpoznawanej sprawie, jak już wcześniej wskazano przedmiotem skargi P.N. uczynił przewlekłe prowadzenie postępowania przez Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi w zainicjowanej na wniosek skarżącego z dnia 11 października 2019 r., sprawie kontroli zgodności z prawem i warunkami technicznymi wybudowanego kanału wód popłucznych ze Stacji Uzdatniania Wody I. Bezsporne pozostaje również, iż prowadzone w powyższym przedmiocie przez organy nadzoru budowlanego postępowanie administracyjne zostało zakończone ostateczną decyzją Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 29 stycznia 2025 r. o umorzeniu w całości prowadzonego postępowania. Natomiast skarga P.N. na przewlekle prowadzenie postępowania Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi wniesiona została w dniu 3 marca 2025 r. Wniesienie skargi poprzedzone zostało ponagleniem, o którym mowa w art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. Mając powyższe na uwadze wskazać należy, że w dniu 7 marca 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny podjął uchwałę w sprawie o sygn. akt II OPS 1/21 (www.orzeczenia.nsa.gov.pl) o następującej treści: "Skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego wniesiona po jego ostatecznym zakończeniu, poprzedzona ponagleniem złożonym w jego toku, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi." W uzasadnieniu podjętej uchwały Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, że termin "w każdym czasie", którym posługuje się ustawodawca w art. 53 § 2b p.p.s.a. należy wykładać w nawiązaniu do trwającego w dacie składania skargi i naruszającego czas załatwienia sprawy stanu postępowania administracyjnego. W związku z powyższym skargę można wnieść od zaistnienia stanu przewlekłości po wniesieniu ponaglenia, aż do załatwienia sprawy, której przewlekłość dotyczy. Zakończenie postępowania, którego sposób prowadzenia jest skarżony, skutkuje ustaniem stanu podlegającego kontroli sądowej tj. stanu przewlekłości. To zaś oznacza, że kontrolowany w wyniku skargi na przewlekłość stan rzeczy, musi być w dacie wniesienia tej skargi aktualny nie zaś historyczny. Zasadniczym bowiem celem skargi na przewlekle prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej jest doprowadzenie do usunięcia stanu przewlekłości. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał nadto, że dopuszczalność wykonania przez sąd kompetencji orzeczniczych określonych w art. 149 p.p.s.a., jest poprzedzona obowiązkiem organu rozważenia zastosowania autokontroli swojego postępowania, która może być z kolei przez organ zastosowana tylko wtedy, gdy w dniu wniesienia skargi do sądu administracyjnego nadal istnieje przedmiot zaskarżenia, tj. przewlekłość postępowania administracyjnego, która miałaby podlegać autokontrolnej ocenie organu. Ustanie tej przewlekłości do chwili wniesienia skargi oznacza bezprzedmiotowość uprawnienia autokontrolnego organu administracji. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego skoro skorzystanie przez organ administracji z uprawnienia autokontrolnego stanowi w istocie względny prejudykat dopuszczalności rozpatrzenia skargi przez sąd administracyjny, to bezprzedmiotowość, a nie subiektywna - w ocenie organu administracji - niezasadność wykonania tego uprawnienia, powoduje w konsekwencji konieczność uznania także braku przedmiotu skargi. Wskazać w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 269 § 1 p.p.s.a. jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Przepis art. 187 § 1 i 2 stosuje się odpowiednio. Z treści art. 269 § 1 p.p.s.a. wynika moc ogólnie wiążąca zarówno uchwał abstrakcyjnych, jak i uchwał konkretnych, której istota sprowadza się do tego, że stanowisko zajęte w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego wiąże pośrednio wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych. W orzecznictwie podkreśla się również, że dokonana w uchwale składu poszerzonego interpretacja przepisów prawa administracyjnego jest wiążąca zarówno dla zwykłych, jak i rozszerzonych składów orzekających. Skutkiem takiego związania jest to, że składowi sądu administracyjnego rozpoznającemu sprawę nie wolno samodzielnie przyjmować wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki NSA: z 24 września 2024 r., I OSK 340/24; z 27 listopada 2024 r., I OSK 3140/23; z 10 marca 2025 r., I OSK 1209/24; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż wniesiona przez P.N. skarga z dnia 3 marca 2025 r. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi w sprawie zakończonej wydaniem przez ten organ ostatecznej decyzji administracyjnej z dnia 29 stycznia 2025 r., jest niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu przez Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (pkt 1 postanowienia). W przedmiocie orzeczonego na rzecz P.N. zwrotu uiszczonego wpisu sadowego od wniesionej skargi, Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy (pkt 2 postanowienia").