II SAB/Łd 58/23
WyrokWSA w Łodzi2023-09-05
Skład orzekający: Sławomir Wojciechowski, Agata Sobieszek-Krzywicka, Tomasz Porczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej dopuścił się bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, jeśli udzielił odpowiedzi na wszystkie pytania zawarte we wniosku, ale skarżący uznał te odpowiedzi za niewystarczające?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie dopuszcza się bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, jeśli udzielił odpowiedzi na wszystkie pytania zawarte we wniosku w ustawowym terminie. Brak jest podstaw do zarzutu bezczynności, gdy organ przekazał informacje, a skarżący nie wykazał, w jakim zakresie udzielone odpowiedzi są niepełne lub niewystarczające.Stan faktyczny
Skarżący złożyli wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej działań Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z. w zakresie postępowań egzekucyjnych i upomnień związanych ze szczepieniami ochronnymi dzieci. Organ udzielił odpowiedzi na wszystkie pytania. Skarżący wnieśli skargę na bezczynność organu, zarzucając, że udzielone informacje są niewystarczające. Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 5 września 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Sędziowie Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka, Asesor WSA Tomasz Porczyński (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 września 2023 roku sprawy ze skargi M.W. i A.N. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z. w sprawie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.
W dniu 8 maja 2023 r. M. W. i A.N., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, wywiedli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarg na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Sanitarnego w Z. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
Z akt sprawy wynika, że skarżący wnioskiem z dnia 23 lutego 2023 r. wystąpili do w/w organu o udostępnienie informacji publicznej w następującym zakresie:
1. Ile w każdym z ostatnich 5 pełnych lat i roku obecnym tutejszy Organ wystosował do organu egzekucyjnego wniosków o wszczęcie postępowań w zakresie przymuszania rodziców do wykonania szczepień ochronnych u dzieci;
2. Ile wszczętych na wniosek tutejszego organu postępowań egzekucyjnych w okresie wskazanym w punkcie 1 toczy się nadal, ile zostało zawieszonych, a ile zostało umorzonych;
3. Ile z zakończonych w okresie wskazanym w punkcie 1 postępowań zakończyło się na skutek rozpoczęcia lub kontynuowania przez rodziców obowiązku szczepień, a iie w związku z zaistnieniem długotrwałych przeciwwskazań do szczepień lub wystąpienia niepożądanego odczynu po- szczepiennego;
4. Skąd tutejszy organ pozyskuje informacje o braku realizacji przez rodziców szczepień obowiązkowych. Proszę wskazać jakie instytucje przekazały informacje o braku realizacji obowiązku szczepień w bieżącym roku;
5. Ile upomnień tutejszy organ w okresie wskazanym w punkcie 1 przesłał do rodziców, którzy i nie wykonali wszystkich szczepień ochronnych;
6. Jaka była skuteczność wysłanych upomnień, ilu rodziców po otrzymaniu upomnień rozpoczęło lub zaczęło kontynuować wykonywanie szczepień ochronnych;
7. Czy we wskazanym w punkcie 1 okresie zdarzały się sytuacje, że wszczynano postępowanie egzekucyjne, a dziecko miało zaświadczenie odraczające szczepienia ochronne, Ile takich sytuacji było w każdym z ostatnich 5 lat i w roku obecnym;
8. Ile tutejszy organ w okresie wskazanym w punkcie 1 złożył do organu egzekucyjnego wniosków o umorzenie albo zawieszenie postepowań́ egzekucyjnych i jakie były podstawy złożenia tych wniosków;
9. Czy tutejszy organ zgłosił kiedykolwiek wniosek o wszczęcie postępowania przymuszającego do zaszczepienia dziecka, u którego wystąpił NOP, czy przed wszczęciem postępowania tutejszy organ weryfikuje rejestr NOP i bierze informacje tam zawarte pod uwagę przed decyzją o złożeniu wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego;
10. Jakie okoliczności wpływają na decyzję tutejszego organu o wystosowaniu lub nie wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego;
11. Ile osób pracuje w komórce tutejszego organu zajmującej się szczepieniami ochronnymi, czy oprócz inicjowania postępowań egzekucyjnych podejmowane są inne działania w zakresie szczepień np. działalność edukacyjna i jakie to są działania;
12. Czy w związku z postępowaniami egzekucyjnymi dotyczącymi obowiązku szczepień pracownicy tutejszego organu konsultują kwestie problematyczne z prawnikiem, ile takich sytuacji miało miejsce w okresie wskazanym w punkcie 1 i jakie były powody zasięgnięcia pomocy u prawnika;
13. Co możemy zrobić, jeżeli stawimy się na badaniu kwalifikacyjnym, a lekarz nie będzie chciał wydać zaświadczenia o braku możliwości szczepień ani nie zaszczepi dziecka, jakie kroki powinniśmy podjąć;
14. Czy tutejszy organ pełni kontrolę nad zgłaszaniem przez lekarzy NOP-ów;
15. W jaki sposób organ może dowiedzieć się o wykroczeniu lekarza polegającym na niezgłoszeniu NOP, ile takich przypadków miało miejsce w ostatnich 5 latach, czy NOP mimo zgłoszenia go przez właściwego lekarza finalnie zostaje zaliczony do rejestru NOP-ów;
16. Czy organ zgłasza działania lekarzy stanowiące uchybienie przepisów prawa do właściwej Izby Lekarskiej;
17. Ile organ dokonał zgłoszeń uchybień prawa do Izb Lekarskich w ciągu ostatnich 5 lat;
18. Czy w związku z przeprowadzonym badaniem kwalifikacyjnym lekarz jest obowiązany wydać́ jakiś́ dokument;
19. Ile tutejszy organ w ciągu ostatnich 5 lat odnotował niepożądanych odczynów poszczepiennych z podziałem na poszczególne szczepionki;
20. Ile ze zgłoszeń́ zostało przez pracownika PPIS zmienionych w zakresie kalifikacji NOP-u i z jakiej przyczyny;
21. Czy jeżeli dziecko jest przeziębione, w trakcie leczenia pediatrycznego, neurologicznego, laryngologicznego to podanie szczepionek nie stwarza zagrożenia dla zdrowia lub życia dziecka;
22. Dlaczego podawane szczepionki w ramach programu szczepień́ w Polsce są̨ tak niskiej jakości, iż w wielu krajach Europy i Świata są̨ wycofywane z rynku, gdyż̇ wywołują̨ niebezpieczne objawy oraz powikłania zdrowia i życia;
23. Jakich producentów i rodzaje szczepionek dla dzieci w ramach programu szczepień́ objęte są refundacją.
W odpowiedzi na powyższy wniosek, pismem z dnia 10 marca 2023 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Sanitarnego w Z. udzielił skarżącym informacji publicznej, w zakresie i zgodnie z chronologią wniosku z dnia 23 lutego 2023 r., wskazując, co następuje:
1. W okresie ostatnich pełnych 5 lat wystosował 8 wniosków o wszczęcie egzekucji administracyjnej w celu wykonania obowiązku szczepień ochronnych u dzieci. W 2018 r. - 2 wnioski, w 2019 r. - 4 wnioski, w 2020 r. - 0 wniosków, 2021 r. - 0 wniosków oraz w 2022 r. - 2 wnioski;
2. Wszystkie postępowania egzekucyjne wykazane w punkcie 1 toczą się do chwili obecnej;
3. Wszystkie postępowania egzekucyjne wykazane w punkcie 1 toczą się do chwili obecnej;
4. Informacje o braku wymagalności szczepień ochronnych pozyskuje z przychodni POZ, których obowiązkiem jest wykonawstwo szczepień ochronnych u dzieci. Zgodnie z ustawą z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi obowiązkiem lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną jest powiadomienie osoby obowiązanej do poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym lub osoby sprawującej prawną lub faktyczną pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną o obowiązku poddania się tym szczepieniom, a także poinformowanie o szczepieniach zalecanych. W przypadku braku wykonania obowiązku szczepień przychodnia POZ ma obowiązek zgłosić ten fakt, do miejscowej Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej;
5. W ciągu ostatnich 5 lat wystawionych zostało 8 upomnień rodzicom, którzy nie wykonali obowiązku szczepień ochronnych u swoich dzieci;
6. Wszystkie postępowania egzekucyjne wykazane w punkcie 1 toczą się do chwili obecnej;
7. Zaświadczenie lekarskie odraczające szczepienie ochronne jest dokumentem respektowanym podczas prowadzenia czynności egzekucyjnych w administracji. Na terenie powiatu zgierskiego nie było sytuacji, o którą pytacie Państwo w pkt. 7;
8. W ciągu ostatnich 5 lat wystawione zostały 2 postanowienia o zawieszaniu postępowania egzekucyjnego w 2023 r. ze względu na wniesione przez rodziców zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne;
9. Na terenie powiatu zgierskiego nie było przypadku wszczęcia postępowania w celu przymuszenia do zaszczepienia dziecka, u którego wystąpił NOP udokumentowany przez lekarza. Każdorazowo przed przystąpieniem do wszczęcia postępowania egzekucyjnego weryfikowane są dane z rejestru NOP;
10. Decyzja o wystawieniu bądź nie wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego wynika ze ściśle ustalonych przepisów. Osoby uchylające się od wykonania obowiązku poddawania się szczepieniom ochronnym należy uznać te osoby, które będąc na podstawie przepisów zobowiązane do poddania się określonym szczepieniom przeciw
chorobom zakaźnym w związku z wiekiem łub przesłankami wynikającymi ze stanu zdrowia lub przesłankami epidemiologicznymi, które następnie zostały powiadomione przez lekarza POZ o konieczności poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu w określonym terminie, nie zgłosiły w celu przeprowadzenia badań kwalifikujących do szczepień i samego szczepienia, oraz nie przedstawiły zaświadczenia o wcześniejszym poddaniu się temu szczepieniu w ramach szczepień zalecanych, jednocześnie, u których nie stwierdzono przeciwwskazań do szczepień lub wskazań do czasowego odroczenia ich przeprowadzenia. W odniesieniu do osób małoletnich lub bezradnych za osoby uchylające się od prawnego obowiązku szczepień ochronnych należy uznać osoby sprawujące pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną albo ich opiekunów faktycznych;
11. W Powiatowej Stacji Sanitarno- Epidemiologicznej w Z. szczepieniami ochronnymi zajmuje się 1 pracownik Sekcji Epidemiologii. Przed przystąpieniem do egzekucji administracyjnej pracownik dokładnie zapoznaje się z dokumentacją przesłaną z punktu szczepień POZ. W pierwszej kolejności wysyłany jest do rodziców, opiekunów dzieci uchylających się od obowiązku szczepień list intencyjny, w którym zwracamy się do Państwa z apelem o docenienie wagi problemu, jakim jest zabezpieczenie Państwa Dziecka przed skutkami zachorowań na choroby zakaźne, zwracamy się z prośbą abyście Państwo ponownie przenalizowali zasadność zaszczepienia swojego Dziecka, w kontekście aktualnej sytuacji epidemiologicznej w kraju. Dajemy Państwu czas do ponownego przeanalizowania zasadności szczepień ochronnych. Jeżeli jednak, rodzice nie podejmą żadnego kroku, a przychodnia POZ w dalszym ciągu monituje o braku wykonalności szczepień bez braku przeciwwskazań do ich wykonania wysyłane jest do rodziców wezwanie do wykonania obowiązku szczepień do konkretnej daty jej rozpoczęcia. Po upływie terminu wskazanego w wezwaniu Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny wystawia upomnienia oraz tytuły wykonawcze i kieruje wnioski o wszczęcie postępowania egzekucyjnego do [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł.;
12. Podczas prowadzenia postępowań egzekucyjnych pracownik stacji każdorazowo konsultuje się z radcą prawnym. Każdy przypadek jest odrębnie konsultowany na każdym nowym etapie pod względem poprawności i rzetelności prawnej;
13. Każdorazowo przed wykonaniem u dziecka szczepienia ochronnego lekarz przeprowadza kwalifikację dziecka do szczepień. Kwalifikacja ta obejmuje badanie podmiotowe, czyli informacja uzyskana od pacjenta lub jego opiekuna, oraz badanie przedmiotowe zbadanie pacjenta przez lekarza. Lekarz przeprowadzający konsultację specjalistyczną dla osoby, w przypadku której lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, odnotowuje w dokumentacji medycznej, o której mowa w § 9 ust. 1, wynik konsultacji specjalistycznej, z uwzględnieniem okresu przeciwwskazania do wykonania szczepienia, rodzaju szczepionek przeciwwskazanych do stosowania lub indywidualnego programu szczepień ze wskazaniem rodzajów stosowanych szczepionek oraz terminu kolejnej konsultacji specjalistycznej. Ponadto, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Z. nie zna przypadków, działań lekarzy, które opisujecie państwo w pkt. 13;
14. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Z. pełni nadzór nad zgłaszaniem przez lekarzy NOP-ów. Raz w roku wykonywane jest sprawozdanie o wykrytych przypadkach nienależytego wykonywania przez lekarzy obowiązków w związku z realizacją Programu Szczepień Ochronnych. Ponadto, podczas każdej kontroli w punkcie szczepień pracownik powiatowej stacji przypomina lekarzom o obowiązku zgłaszania NOP;
15. Jeżeli pomimo obowiązku lekarz nie zgłosi NOP to po informacji od rodzica bądź opiekuna o podejrzeniu u swojego dziecka NOP po szczepieniu pracownik stacji sanitarnej może tą informację zweryfikować w przychodni u lekarza prowadzącego. W ciągu ostatnich 5 lat na terenie powiatu zgierskiego nie było takiego przypadku. Każdy NOP zgłoszony przez lekarza na odpowiednim formularzu lub w systemie teleinformatycznym jest zaliczony do rejestru niepożądanych odczynów poszczepiennych. Pracownik stacji ma możliwość zmiany kwalifikacji NOP-u na ciężki, poważny, łagodny lub uznać, że to nie NOP;
16. W przypadku stwierdzenia uchybienia przepisów prawa przez lekarza zgłasza ten fakt do Wojewódzkiej Stacji Sanitarno - Epidemiologicznej w Ł. Jednakże, informację tą do zapoznania oraz wykorzystania służbowego również możemy wysłać do Izby Lekarskiej. Na terenie powiatu zgierskiego nie odnotowaliśmy jednak takich przypadków;
17. W ciągu ostatnich 5 lat nie stwierdzono uchybień przepisów prawa w działaniach lekarzy w związku z czym brak było zgłoszeń do Izby lekarskiej;
18. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, każde dziecko i osoba dorosła zgłaszająca się w celu przeprowadzenia szczepienia obowiązkowego lub zalecanego musi przejść kwalifikacyjne badanie lekarskie. Badanie lekarskie jest ważne 24 godziny i ma na celu wykrycie ewentualnych przeciwwskazań do szczepienia, opóźnienie wykonania szczepienia, modyfikację schematu szczepień. Istotne jest w czasie kwalifikacji zminimalizowanie ryzyka wystąpienia niepożądanego odczynu poszczepiennego (NOP) i zapewnienie maksymalnej skuteczności szczepienia. Celem kwalifikacji do szczepienia jest upewnienie się co do wskazań oraz wykluczenie przeciwwskazań do podania szczepionki. Badanie lekarskie kwalifikacyjne do każdego szczepienia składa się z ukierunkowanego wywiadu oraz przesiewowego badania przedmiotowego, które obejmuje co najmniej ocenę stanu ogólnego pacjenta, w tym podstawowych parametrów życiowych (temperatura, akcja serca, oddychanie, świadomość), zbadanie gardła, węzłów chłonnych oraz osłuchanie płuc i serca. Badanie kwalifikacyjne do szczepienia jest bardzo podobne niezależnie od planowanej do podania szczepionki, różni się w szczegółach dotyczących przeciwwskazań do konkretnych szczepionek. Jeżeli szczepienie wykonywane jest w tej samej placówce co kwalifikacja do szczepienia, dopuszcza się możliwość niewystawiania dokumentu a lekarz ma obowiązek zrobić odpowiedni wpis w dokumentacji medycznej pacjenta o kwalifikacji bądź nie do szczepienia;
19. W latach od 2018 do 2022 r. odnotowana 38 NOP, w tym 2 po preparacie S., 15 po C., 5 po A., 6 po M., 3 po M., 1 po V., 1 po A., 3 po I., 1 po E., 1 po R.;
20. Tylko w jednym przypadku pracownik stacji zmienił kwalifikację NOP ze zgłoszonego NOP ciężkiego na NIE NOP, ze względu na opinię biegłych lekarzy, potwierdzającą, że nie był to NOP;
21. Decyzję o zakwalifikowaniu dziecka bądź nie do szczepienia podejmuje tylko i wyłącznie lekarz (lekarz POZ lub inny specjalista), który ocenia stan zdrowia dziecka i kwalifikuje do szczepień. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny nie posiada kwalifikacji do samodzielnego decydowania o odroczeniu, zwolnieniu czy zaszczepieniu dziecka;
22. Zakres żądanych danych nie obejmuje informacji publicznej. Nie jest rolą organu administracji sanitarnej udzielanie odpowiedzi na pytania z zakresu wiedzy medycznej, zwłaszcza zjawisk objętych badaniami. Organ nie dysponuje wynikami badań w żądanym zakresie;
23. Nazwy handlowe oraz producentów szczepionek stosowanych przeciw chorobom zakaźnym w PSO, którymi aktualnie dysponuje po zakupie przez MZ:
- szczepionka przeciwgruźlicza B.- B.;
- wirusowe zapalenie wątroby typu B - E. - L.;
- D.- szczepionka błoniczo-tężcowo-krztuścowa – I. Spółka Akcyjna;
- P. szczepionka przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi (dla wcześniaków, dzieci obciążonych) (zawierająca bezkomórkową postać antygenów krztuśca), poliomyelitis i zakażeniom wywołanym przez Haemophilus influenzae typ b - S.;
- T. szczepionka przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi (bezkomórkową, złożona) i poliomyelitis (inaktywowana), absorbowana – S.;
- A. Haemophilus influenza typ b - S.;
- I. szczepionka przeciw poliomyelitis – S.;
- P.- skoniugowana, 13 serotypów (szczepionka dla wcześniaków, dzieci obciążonych)- P. – S. - skoniugowana, 10 serotypów – G. S.A.;
- R. szczepionka przeciw rotawirusowi (żywa) – M..;
- P. - odra, świnka, różyczka – G. S.A.;
- E. szczepionka przeciw WZW B dla osób dializowanych – G. S.A.;
- C. szczepionka przeciw błonicy i tężcowi, absorbowana, o zmniejszonej zawartości antygenu – I. Spółka Akcyjna;
- V. szczepionka przeciw ospie wietrznej, żywa (dla dzieci uczęszczających do żłobków) – M.;
- T. szczepionka przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi, zawierająca bezkomórkowe antygeny krztuśca –A..;
- T. szczepionka przeciw tężcowi, absorbowana - I. Spółka Akcyjna.
Powyższe pismo zostało doręczone skarżącym w dniu 16 marca 2023 r. pod wskazanym we wniosku adresem, pełnoletniemu domownikowi.
W treści wskazanej na wstępie skargi z dnia 8 maja 2023 r. pełnomocnik skarżących zarzucał, iż udzielone wnioskodawcom informacje, jak i zawarte w przesłanym piśmie odesłanie do publikacji nie są wystarczające do uznania, że organ zadośćuczynił ciążącemu na nim obowiązkowi udostępnienia informacji publicznej. Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych podkreślił, że uprawnienie do uzyskania informacji publicznej stanowi konstytucyjne uprawnienie obywatela, a jego ograniczenie może jedynie nastąpić na zasadach określonych ustawą. Pełnomocnik wskazał nadto, że wniesienie skargi na bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej nie wymaga jej poprzedzenia ponagleniem wystosowanym do organu wyższego rzędu, a udzielenie wnioskowanej informacji, po dacie wniesienia skargi na bezczynność, nie skutkuje uznaniem skargi za bezprzedmiotową. Wnosił o zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku skarżących z dnia 23 lutego 2023 r. i udzielenie żądanej informacji publicznej; orzeczenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej wysokości prawem przewidzianej oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Sanitarnego w Z. wnosił o jej oddalenie jako bezzasadnej. Wskazał, iż wbrew twierdzeniu skarżących udzielił wyczerpującej informacji na wszystkie zawarte we wniosku z dnia 23 lutego 2023 r. pytania, podając jednocześnie na adres witryny internetowej, pod którym skarżący mogą uzyskać informacje na temat szczepień. Organ podkreślił, że zarówno w treści skargi, jak i w jakimkolwiek piśmie ją poprzedzającym skarżący nie kwestionowali udzielonej jej informacji, jako niepełnej lub niejasnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności wskazać należy, że skarga M. W. i A. N. została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, stosownie do uprawnienia wynikającego z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r. poz. 1634) – dalej: p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) w związku z art. 3 § 1p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przy czym jak wynika z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Ponadto w myśl § 2 przywołanego przepisu sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi skarżący, reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, uczynili bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Sanitarnego w Z. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, w zakresie określonym we wniosku skarżących z dnia 23 lutego 2023 r.
Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności, wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. (por. wyroki NSA z 25 września 2018 r., I OSK 1467/18; z 15 grudnia 2017 r., I FSK 1238/16; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej ma zaś miejsce w sytuacji, gdy podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej posiadając żądaną informację, nie udostępnia jej i nie wydaje decyzji o odmowie udostępnienia, lub też informuje wnioskodawcę, że wnioskowana informacja nie jest informacją publiczną w sytuacji, gdy taką informację stanowi. Nie można natomiast zarzucić bezczynności adresatowi wniosku, jeżeli nie posiada on informacji wskazanej we wniosku. W takim przypadku podmiot publiczny powinien o tym fakcie powiadomić wnioskującego (por. wyroki NSA z 18 kwietnia 2012 r., I OSK 192/12; z 30 września 2015 r., I OSK 2093/14; www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Szczegółowe unormowania dotyczące dostępu do informacji publicznej regulują przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902) -dalej: u.d.i.p. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Przykładowy, otwarty katalog informacji publicznej został określony w art. 6 u.d.i.p. Prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu, z zastrzeżeniem art. 5, a wykonanie tego prawa nie wymaga wykazania interesu prawnego lub faktycznego (art. 2 ust. 1-2 u.d.i.p.). Ponadto, jak wynika z art. 5 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych (ust. 1), jak również ze względu na prywatność osoby fizycznej lub przedsiębiorcy, przy czym ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji oraz w przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa (ust. 2). Zgodnie z art. 10 ust. 1 u.d.i.p. informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1-2 u.d.i.p.). Zgodnie z art. 14 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Stosownie do art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Do decyzji, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego z tym, że: 1) odwołanie od decyzji rozpoznaje się w terminie 14 dni; 2) uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji zawiera także imiona, nazwiska i funkcje osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji, oraz oznaczenie podmiotów, ze względu na których dobra, o których mowa w art. 5 ust. 2, wydano decyzję o odmowie udostępnienia informacji.
Podkreślenia wymaga również, że w przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej rzeczą sądu, w pierwszej kolejności jest ustalenie czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Zakres podmiotowy wyznacza wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.), zaś zakres przedmiotowy obejmuje pojęcie "informacji publicznej" (art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p). Dopiero stwierdzenie, że podmiot, do którego zwróciła się strona skarżąca był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, oraz że żądana przez stronę informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów powołanej ustawy, pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić danemu podmiotowi bezczynność.
W rozpoznawanej sprawie, zdaniem Sądu wniesiony przez skarżących w dniu 23 lutego 2023 r. wniosek spełniał minimalne wymogi determinujące skuteczne wystąpienie z żądaniem udzielenia informacji publicznej, to jest: został złożony w formie pisemnej, został podpisany przez wnioskodawców, określał w sposób dokładny adresata wniosku – Powiatowego Inspektora Nadzoru Sanitarnego w Z., organ rządowej administracji zespolonej w województwie, który niewątpliwie jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, wymienionym w art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.; jak również obejmował jasne sformułowanie, co do przedmiotu wnioskowanej informacji. Powyższe ustalenia nie są kwestionowane przez żadną ze stron postępowania.
Bezspornym pozostaje również ta okoliczność, że w przewidzianym prawem terminie, pismem z dnia 10 marca 2023 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Sanitarnego w Z. udzielił skarżącym informacji publicznej obejmującej swoim zakresem odpowiedzi na wszystkie 23 pytania, zawarte we wniosku z dnia 23 lutego 2023 r. Wobec braku określenia przez wnioskodawców formy w jakiej żądają oni udzielenia informacji publicznej, w/w pismo zostało przesłane skarżącym na adres wskazany we wniosku, za pośrednictwem operatora pocztowego, w sposób tożsamy w jaki został złożony wniosek z dnia 23 lutego 2023 r. i doręczone dorosłemu domownikowi, czego skarżący nie kwestionują.
Strona skarżąca kwestionuje natomiast zakres udzielonych jej informacji, które w ocenie pełnomocnika skarżących nie są wystarczające do uznania, że organ zadośćuczynił ciążącemu na nim obowiązkowi udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej. Przy czym, co należy podkreślić, a na co słusznie wskazuje Powiatowy Inspektor Nadzoru Sanitarnego w Z., wywodząc powyższy zarzut pełnomocnik skarżących nie wyjaśnia w jakim zakresie udzielone stronom odpowiedzi na zadane przez nich pytania, zawarte we wniosku z dnia 23 lutego 2023 r. uznaje za niepełne, czy też niewystarczające. Brak argumentacji w tym zakresie uniemożliwia dokonanie jakiejkolwiek oceny zasadności stawianych zarzutów przez Sąd, jaki możliwości odniesienia się do nich przez organ, który zdaniem skarżących pozostaje w bezczynności.
Wobec powyższego Sąd stwierdza, iż wbrew stanowisku skarżących, przywołane wyżej okoliczności znajdujące potwierdzenie w przedłożonej do akt sprawy dokumentacji, pozwalają na uznanie, że brak jest podstaw do stawiania Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Sanitarnemu w Z. zarzutu bezczynności, co czynni wniesioną skargę bezzasadną.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło