II SAB/Łd 60/11

Dnia 18 października 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA: Jolanta Rosińska Sędziowie Sędzia WSA: Czesława Nowak – Kolczyńska Sędzia WSA: Sławomir Wojciechowski (spr.) Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Orzechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2011 roku przy udziale --- sprawy ze skargi M. Ł. na bezczynność Prezydenta Miasta R. w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji - zobowiązuje Prezydenta Miasta R. do wydania, w terminie jednego miesiąca od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku, aktu załatwiającego wniosek M. Ł. o wznowienie postępowania z dnia 10 sierpnia 2009 roku. LS W dniu 15 lipca 2011r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęła skarga M. Ł. na bezczynność Prezydenta Miasta R. w sprawie wznowienia postępowania w kierunku wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...]r. ustalającej warunki zabudowy. Skarżący wyjaśnił, iż decyzją z dnia [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w wyniku rozpatrzenia jego odwołania od decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...]r. odmawiającej wznowienia postępowania i wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji tego organu z dnia [...]r. ustalającej warunki zabudowy, uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Przy czym do dnia wystąpienia do Sądu z niniejszą skargą organ I instancji nie wydał żadnego rozstrzygnięcia, a powinien był, co wynika także z decyzji organu II instancji, wznowić postępowanie. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta R. wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu swego stanowiska organ wyjaśnił, iż decyzją z dnia [...]. ustalił warunki zabudowy, która to decyzja na wniosek inwestora została zmieniona decyzją z dnia [...]r. Następnie w dniu 10 sierpnia 2009r. M. Ł. wystąpił z wnioskiem o wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji z dnia [...]r. z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Natomiast pismem z dnia 6 października 2009r. wystąpił do Wojewody [...] ze skargą na bezczynność organu. Skarga według właściwości została przekazana do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które postanowieniem z dnia [...]r. uznało skargę za uzasadnioną i zakreśliło termin do załatwienia sprawy do dnia [...]r. Decyzją z dnia [...]r. organ I instancji odmówił wznowienia postępowania, jednakże w wyniku odwołania skarżącego, decyzją z dnia [...]r. Kolegium uchyliło w całości decyzję z dnia [...]r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Postanowieniem z dnia [...]r. Prezydent Miasta R. wznowił postępowanie w sprawie wniosku M. Ł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 powołanego aktu). Analogiczne unormowanie zawarte zostało w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Zgodnie natomiast z art. 149 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W pierwszej kolejności podnieść wypada, iż zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę do Sądu można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Z koeli przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 §2 p.p.s.a.). W przypadku skargi na bezczynność organu, wyczerpanie środków zaskarżenia oznacza wystąpienie przez stronę z zażaleniem do organu wyższego stopnia, stosownie do art. 37 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Zgodnie z którym na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Powyższe znajduje potwierdzenie w dotychczas wypracowanym stanowisku judykatury. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 29 kwietnia 1998 r. (I SAB/Gd 8/97) "stosownie do art. 34 ust. 1 ustawy o NSA jednym z koniecznych warunków dopuszczalności skargi jest wyczerpanie środków odwoławczych w postępowaniu administracyjnym. Takim środkiem w przypadku skargi na bezczynność organu będzie zażalenie z art. 37 K.p.a." (postanowienie NSA z dnia 17 października 1997 r., IV SAB 31/97, publ. OSP 1998/10/185). Orzecznictwo to, wobec obecnego brzmienia nowych przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zachowuje nadal swoją aktualność. W rozpoznawanej sprawie, skarżący skierował do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. zażalenie na bezczynność Prezydenta Miasta R. w przedmiotowej sprawie. Wprawdzie postanowieniem z dnia [...]r. Kolegium uznało skargę za uzasadnioną, w następstwie czego decyzją z dnia [...]r. Prezydent Miasta R. odmówił wznowienia postępowania. Jednakże w wyniku odwołania skarżącego, decyzją z dnia [...]r. Kolegium uchyliło w całości decyzję z dnia [...]r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Niemniej jednak decyzja organu I instancji z dnia [...]r. została wyeliminowana z obrotu prawnego, co oznacza, iż wniosek skarżącego o wznowienie postępowania nie został załatwiony. Powracając do meritum sprawy, a co za tym do rozstrzygnięcia czy Prezydent Miasta R. pozostaje w bezczynności, w ocenie Sądu nie sposób nie zgodzić się ze skarżącym. Wbrew stanowisku organu, wywiedzionemu w odpowiedzi na skargę, postanowienie z dnia [...]r. nie czyni zadość wnioskowi skarżącego o wznowienie postępowania. Przypomnieć trzeba, iż w dniu 10 sierpnia 2009r. M. Ł. wystąpił z wnioskiem o wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji z dnia [...]r. z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Decyzją z dnia [...]r. Prezydenta Miasta R. odmówił wznowienia postępowania, jednakże w wyniku odwołania skarżącego, decyzją z dnia [...]r. Kolegium uchyliło w całości decyzję z dnia [...]r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Postanowieniem z dnia [...]r. Prezydent Miasta R. wznowił postępowanie w sprawie wniosku M. Ł. Niemniej jednak postanowienia tego nie można traktować jako czyniącej zadość wnioskowi skarżącego z dnia 10 sierpnia 2009r., a co za tym załatwiającego sprawę. Wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania z przyczyn określonych przez wnoszącego w art. 145 § 1 pkt. 4 K.p.a. jest wymogiem formalnym do dalszego prowadzenia postępowania i nie może być traktowane jako załatwienie sprawy. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wszczęte postępowanie administracyjne musi być zakończone załatwieniem sprawy (art. 104 § 1 K.p.a.). Kodeks postępowania administracyjnego dopuszcza zaś zakończenie wszczętego postępowania wyłącznie w formie decyzji (por.: wyrok NSA z dnia 11 stycznia 1994 r., SAB/Wr 31/93, publ.: ONSA 1995/1/29; wyrok NSA z dnia 2 lutego 2001 r., I SA 2046/99 ; dostępny Lex nr 54126). Oznacza to, iż skoro skarżący wnosił o wznowienie postępowania, wskazując jako podstawę przepis art. 145 §1 pkt 4 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego i postępowanie takie zostało wznowione – postanowieniem Prezydenta Miasta R. z dnia [...]r., to po przeprowadzeniu postępowania co do przyczyn wznowienia organ winien wydać rozstrzygniecie mając na uwadze uregulowanie przepisu art. 151 K.p.a. Na marginesie podkreślić trzeba, iż z zaistniałego stanu bezczynności nie usprawiedliwiają podnoszone w odpowiedzi na skargę okoliczności związane z koniecznością przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego sprowadzającego się do wykonania wytycznych zawartych w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego. Bezczynność organu w niniejszej sprawie jest oczywista. Wskazuje na to chociażby fakt, iż po wydaniu przez organ II instancji decyzji kasacyjnej z dnia [...]r., przez ponad rok organ I instancji nie podjął żadnego rozstrzygnięcia pomimo wyraźnej regulacji prawnej obligującej go do załatwienia sprawy w terminach określonych w art. 35 i art. 36 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Dopiero po przesłaniu skargi na bezczynność dnia 15 lipca 2011 r., wydał postanowienie z dnia [...]r. Jednakże i ono, jak było wykazane wcześniej nie czyni zadość wnioskowi skarżącego z dnia 10 sierpnia 2009r. o wznowienie postępowania administracyjnego. Wobec powyższego skargę na bezczynność należało na podstawie art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uwzględnić zobowiązując organ do wydania we wskazanym w wyroku terminie aktu załatwiającego złożony wniosek. ar