II SAB/Łd 86/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Sędzia NSA Anna Stępień (spr.) Protokolant asystent sędziego Anna Dębowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lipca 2010 r. sprawy ze skargi Krajowego Stowarzyszenia A z siedzibą w B. na bezczynność Starosty Powiatu [...} w przedmiocie załatwienia sprawy z wniosku dotyczącego odtworzenia i przywrócenia funkcji rowu melioracyjnego na działce postanawia - odrzucić skargę. W dniu 17 listopada 2009 r. Krajowe Stowarzyszenie A. z siedzibą w B. złożyło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Starosty B. w przedmiocie załatwienia wniosku L.K., pełnomocnika Z.K., w sprawie odtworzenia i przywrócenia funkcji rowu melioracyjnego na działce nr ewid. 223 w obrębie Ł., gmina Z. W motywach skargi strona wskazała, że pismem z dnia 30 maja 2008 r. Starosta B. potwierdził zasadność wniosku L.K. i poinformował o uruchomieniu niezbędnych procedur, celem odtworzenia i przywrócenia funkcji rowu melioracyjnego. Wobec bezczynności Starosty w przedmiocie wspomnianego wniosku L.K. pismem z dnia 25 listopada 2008 r. zwrócił się do Stowarzyszenia z prośbą o pomoc. Stowarzyszenie z kolei wystąpiło do organu z zapytaniem, z jakiego powodu zobowiązania Starosty nie zostały wykonane. Rzeczone zapytanie zostało jednak zignorowane, co świadczy o nieuzasadnionej bezczynności Starosty B. W dniu 14 kwietnia 2009 r. Stowarzyszenie zaskarżyło bezczynność Starosty do Wojewody [...], który następnie pismem z dnia 21 kwietnia 2009 r. przekazał skargę - zgodnie z właściwością - Radzie Powiatu B. Pismem procesowym z dnia 23 czerwca 2009 r. Stowarzyszenie zwróciło się do Wojewody [...] z wnioskiem o stwierdzenie nieważności uchwały Rady Powiatu B. z dnia [...] r. nr [...] podjętej w przedmiocie bezzasadności przekazanej do rozpoznania skargi oraz wniosło zażalenie w trybie art. 37 § 1 k.p.a. na bezczynność Starosty Powiatu B. w przedmiocie załatwienia wniosku L.K. w sprawie odtworzenia i przywrócenia funkcji rowu melioracyjnego na działce nr ewid. 223 w obrębie Ł. W dniu 30 czerwca 2009 r. na skutek interwencji L.K. przeprowadzono wizję w terenie, która potwierdziła zasadność jego żądań. Wobec powyższych okoliczności skarga na bezczynność Starosty jest - w ocenie Stowarzyszenia - w pełni uzasadniona. Odpowiadając na skargę Starosta B. wniósł o jej odrzucenie bądź ewentualnie o jej oddalenie i podkreślił, że w dniu 24 kwietnia 2008 r. do Starostwa wpłynął wniosek L.K., będącego pełnomocnikiem Z.K., z prośbą o skontrolowanie działki nr 223 obręb Ł., gm. Z. w celu doprowadzenia do swobodnego spływu wody z działki nr 128/10 na działkę nr 223 - rów, będący własnością Skarbu Państwa, który fizycznie nie istnieje. W dniu 30 maja 2008 r. po przeprowadzeniu wizji w terenie Starostwo poinformowało zainteresowanych o uzasadnionej konieczności odtworzenia i przywrócenia funkcji rowu melioracyjnego na działce nr 223, informując jednocześnie, że w celu wykonania zobowiązań uruchomione zostały procedury mające na celu uzyskanie pozwoleń od właścicieli przyległych działek na wejście na teren ich nieruchomości. Pismem z dnia 25 listopada 2008 r. strona skarżąca zwróciła się do Starostwa z zapytaniem o realizację zobowiązania z dnia 30 maja 2008 r. Na powyższe pismo organ w dniu 23 grudnia 2008 r. udzielił stronie odpowiedzi. W związku z kolejnymi sygnałami L.K. o naruszeniu stosunków wodnych na działce nr 128/10 w dniu 13 marca 2009 r. przeprowadzono kolejne oględziny nieruchomości, podczas których stwierdzono niewielką ilość wody zalegającą w bruzdach ziemi. Stwierdzono ponadto, że udrożnienie rowu melioracyjnego nie będzie możliwe, ponieważ w większości przypadków właściciele nieruchomości nie wyrazili zgody na wejście na teren ich działek, a nadto w granicy działki nr 125 widoczna jest zabudowa. Z tego też powodu wykonanie rowu na działce nr 223, bez możliwości odpływu, nie miałoby znaczenia. Wobec powyższych ustaleń organ poinformował zainteresowanych o wyniku kontroli w terenie oraz o możliwości zapobiegania zalewaniu działki nr 128/10, poprzez zatrzymanie wody wpływającej na działkę w rowie przydrożnym drogi gminnej przy wjeździe na posesję. W dniu 15 kwietnia 2009 r. Stowarzyszenie skierowało do Wojewody skargę na bezczynność Starostwa w sprawie wniosku L.K., uzasadniając ją brakiem odpowiedzi na pismo z dnia 25 listopada 2008 r. Zarzut ten był - według Starosty - nieprawdziwy, bowiem, jak zostało to już podniesione, odpowiedź została udzielona w dniu 24 grudnia 2008 r. Odnosząc się następnie do zarzutu przeniesienia kompetencji w zakresie udrożnienia rowu melioracyjnego na gminę, Starosta podniósł, że w piśmie z dnia 15 czerwca 2009 r. organ zwrócił uwagę na brak możliwości prawnych do udrożnienia rowu i konieczność udrożnienia rowu przy drodze gminnej, co w przyszłości zapobiegałoby zalewaniu spornej działki przez wody spływające z pól i z posesji położonych wyżej. W tych okolicznościach nie można - zdaniem Starosty - mówić o przerzuceniu kompetencji, ponieważ w rozpoznawanej sprawie nie chodzi o rów melioracyjny (działka nr 223), lecz o rów przydrożny, znajdujący się przy wjeździe na posesję nr 128/10 Z.K., którego reprezentuje L.K. Jednocześnie organ wyjaśnił, że nie przekazał dokumentacji sprawy zgodnie z właściwością do Urzędu Gminy Z., ponieważ Starosta rozpatrywał wniosek dotyczący udrożnienia rowu melioracyjnego, a nie przydrożnego. W takim przypadku nie można mówić o przekazaniu sprawy zgodnie z art. 65 k.p.a., ponieważ przepis ten miałby zastosowanie, gdyby przedmiotem sprawy był ten sam rów. Na zakończenie swoich wywodów Starosta podniósł, że pismem z dnia 21 grudnia 2009 r. Wydział Geodezji, Kartografii i Katastru poinformował, iż działka nr 223 w ramach modernizacji ewidencji gruntów i założenia ewidencji budynków i lokali dla obrębu Ł., gm. Z. została zlikwidowana, a odcinki rowu włączono do działek przyległych. Skarżący, w dodatkowo złożonym piśmie z dnia 31 grudnia 2009r., podtrzymał swoje stanowisko, zarzucając Staroście bezczynność i dopuszczenie się samowolnej likwidacji rowu melioracyjnego. Wystąpił ponadto z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, który nie został uwzględniony. W dniu 13 kwietnia 2010r. do sprawy wstąpił pełnomocnik skarżącego w osobie radcy prawnego, który złożył ponadto pełnomocnictwo od uczestnika postępowania Z.K. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Stosownie bowiem do treści art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm. ), zwanej dalej p.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Z przepisu tego wynika w sposób bezsporny, iż aby organizacja społeczna mogła skutecznie wnieść skargę do sądu ( na określony akt bądź na bezczynność ) muszą być kumulatywnie spełnione dwie przesłanki, tj. 1/ organizacja jest uprawniona do wniesienia skargi w sprawie dotyczącej interesów prawnych innych osób - w zakresie jej statutowej działalności oraz 2/ organizacja ta brała udział w postępowaniu administracyjnym. W niniejszej sprawie, w ocenie sądu, żadna z tych przesłanek nie została przez skarżącego spełniona. Celem skarżącego - Krajowego Stowarzyszenia A. z siedzibą w B., jak wynika z załączonego do akt statutu oraz wypisu z Krajowego Rejestru Sądowego Oddziału Centralnej Informacji w P., jest niesienie pomocy społecznej, kulturalnej, naukowej i oświatowej osobom fizycznym, będących w kryzysowych sytuacjach. Przedmiotowa sprawa dotycząca odtworzenia i przywrócenia funkcji rowu melioracyjnego nie mieści się - w ocenie sądu - w żadnej ze wskazanych wyżej kategorii spraw, nawet w szerokim rozumieniu spraw dotyczących niesienia pomocy społecznej. Trzeba przy tym zauważyć, iż pomoc ta ma dotyczyć osób fizycznych będących jednocześnie w kryzysowych, a więc w bardzo trudnych, przełomowych, bez wyjścia - sytuacjach, co nie wynika z ani z akt, ani z charakteru sprawy. Stowarzyszenie swe cele realizuje poprzez: - spotkania z osobami fizycznymi, - organizowanie imprez kulturalno-oświatowych, - udzielanie porad w sprawach społecznych, - pomoc i doradztwo w załatwianiu spraw socjalno-bytowych. Mając na uwadze zarówno cele skarżącego Stowarzyszenia, jak i sposób ich realizacji, należy stwierdzić, iż pierwsza z dwóch przesłanek, o których mowa w art. 50 § 1 p.p.s.a., nie została spełniona. Ponadto załączone akta administracyjne wskazują na to, iż skarżący nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym, co stanowi drugą z niezbędnych przesłanek, by móc skutecznie złożyć skargę do sądu. Stosownie bowiem do treści art. 31 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem: 1/ wszczęcia postępowania, 2/ dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym słuszny interes strony. Organ administracji publicznej, uznając żądanie organizacji społecznej za uzasadnione, postanawia o wszczęciu postępowania z urzędu lub o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu. Na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania lub dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji społecznej służy zażalenie ( art. 31 § 2 k.p.a. ). W przedmiotowej sprawie skarżący z wnioskiem o wszczęcie postępowania bądź o dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w sprawie zainicjowanej wnioskiem pełnomocnika A.K., nie występował, czego sam skarżący nie kwestionuje. Zwrócił się jedynie do organu z zapytaniem, z jakiego powodu Starosta nie wykonał zobowiązania dotyczącego uruchomienia niezbędnych procedur do odtworzenia i przywrócenia funkcji rowu melioracyjnego, na które - jak wynika z akt - uzyskał odpowiedź. Przy czym należy ją jedynie traktować jako reakcję grzecznościową, a nie ze skutkiem dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu administracyjnym, o które skarżący nie zabiegał. W tym miejscu trzeba podkreślić, iż legitymacja skargowa przysługuje organizacji społecznej tylko wówczas, gdy brała ona udział w postępowaniu administracyjnym jako uczestnik postępowania, co winno wynikać z postanowienia organu o dopuszczeniu jej do udziału w postępowaniu administracyjnym. Wynika to nie tylko wprost z brzmienia przepisu art. 50 § 1 p.p.s.a w zw. z art. 31 § 1 i 2 k.p.a., ale także z utrwalonego na tym tle orzecznictwa sądów administracyjnych ( por. np. postanowienie NSA z dnia 13 czerwca 2008r. sygn. II OZ 594/08 – LEX nr 493604, wyrok NSA z dnia 22 marca 2006r. sygn. II FSK 536/05 oraz wyrok WSA z dnia 12 listopada 2007r. sygn. IV SA/Wa 1324/07 – LEX nr 425387 ). Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdza, że skarga Krajowego Stowarzyszenia A. z siedzibą w B. podlega, jako niedopuszczalna, odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 50 § 1 p.p.s.a. i w zw. z art. 31 § 1 i § 2 k.p.a. W tej sytuacji bez znaczenia jest okoliczność, iż zażalenie skarżącego na bezczynność organu, złożone w trybie art. 37 § 1 k.p.a., wniesione zostało do Wojewody [...] zamiast do Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej, który od 15 listopada 2008r. jest organem wyższego stopnia w stosunku do starosty w sprawach stosunków wodnych, co wynika z art. 4 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. - Prawo wodne ( tekst jedn. Dz.U. z 2005r. nr 239, poz. 2019 ze zm. ). B.C.