II SAB/Łd 98/25
WyrokWSA w Łodzi2025-10-02
Skład orzekający: Magdalena Sieniuć, Agnieszka Grosińska-Grzymkowska, Beata Czyżewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezydent Miasta pozostaje w bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej, w tym kompletnych umów wraz z załącznikami oraz kopii faktur, a także czy anonimizacja danych zawartych w umowach jest uzasadniona?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Prezydent Miasta dopuścił się bezczynności w zakresie udostępnienia kompletnych umów wraz z załącznikami oraz kopii faktur, ponieważ załączniki te stanowią integralną część umów i podlegają udostępnieniu jako informacja publiczna. Sąd stwierdził również, że anonimizacja danych urzędników i osób współpracujących przy umowach była nieuzasadniona, gdyż osoby te należy uznać za pełniące funkcje publiczne, a ich dane nie podlegają ograniczeniu ze względu na prywatność w tym kontekście. W związku z tym Sąd zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku w pełnym zakresie i stwierdził bezczynność organu, jednocześnie uznając, że nie nastąpiło rażące naruszenie prawa.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o udostępnienie kompletnych umów wraz z załącznikami oraz kopii faktur zawartych między Gminą Miasto Z. a Fundacją M. lub M.G. Organ częściowo udostępnił informacje, nie przekazując załączników i anonimizując pewne dane. Skarżący wniósł skargę na bezczynność organu, argumentując, że załączniki są integralną częścią umów, a dane osób pełniących funkcje publiczne nie powinny być anonimizowane. Organ bronił swojego stanowiska, twierdząc, że załączniki nie stanowią informacji publicznej, a anonimizacja była uzasadniona ochroną danych osobowych.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zobowiązał Prezydenta Miasta Z. do rozpatrzenia wniosku skarżącego w pełnym zakresie w terminie 14 dni od doręczenia prawomocnego wyroku, stwierdził bezczynność organu bez rażącego naruszenia prawa oraz zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 2 października 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Sieniuć Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska Asesor WSA Beata Czyżewska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 października 2025 roku sprawy ze skargi P. J. na bezczynność Prezydenta Miasta Z. w sprawie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Prezydenta Miasta Z. do rozpatrzenia wniosku P. J. z dnia 17 kwietnia 2025 r. w pełnym zakresie, w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi prawomocnego wyroku; 2. stwierdza, że Prezydent Miasta Z. dopuścił się bezczynności, która miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa; 3. zasądza od Prezydenta Miasta Z. na rzecz skarżącego P. J. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Pismem z 16 czerwca 2025 r. P.J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Prezydenta Miasta Z. w sprawie udostępnienia informacji publicznej zgodnie z wnioskiem z 17 kwietnia 2025 r., domagając się: pkt 1 - stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności, pkt 2 - zobowiązania organu do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku, w zakresie nieudostępnionych informacji tj.: braku załączenia do przekazanej odpowiedzi załączników do umów, anonimizacji nagłówków przekazanych umów, anonimizacji adresów mailowych urzędników, do których wysyłano maile z fakturami, anonimizacji osób wskazanych do bieżącej współpracy przez strony umowy, anonimizacji urzędników i ich funkcji, którzy podpisali się na ostatnich stronach umowy; pkt 3 - zasądzenia od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.
W motywach skargi jej autor wyjaśnił, że 17 kwietnia 2025 r. skarżący za pośrednictwem poczty elektronicznej złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej następującej treści: "Mając na uwadze prawomocny wyrok WSA w Łodzi II SA/Łd 67/21 (III OSK 6307/21) zwracam się o przesłanie kompletnych umów, porozumień itp. (wraz z załącznikami) zawartych pomiędzy Gminą Miasto Z. oraz Fundacją M. lub też samym M.G. od początku roku 2020 do chwili obecnej. Jeśli w wyniku zawartych ww. umów były wystawiane faktury na Gminę Miasto Z. proszę również o przedstawienie ich kopii." Jako sposób i formę udostępnienia wnioskowanych informacji skarżący wskazał przesłanie skanów dokumentów na adres poczty elektronicznej.
30 kwietnia 2025 r. organ częściowo udostępnił informacje w zakresie kopii umów oraz faktur. Nie przekazał załączników do umów, o które skarżący wyraźnie wnioskował, które zgodnie z zapisami umów - paragraf 16: "Załączniki do umowy stanowią jej integralną część. Załącznik stanowi szczegółowy harmonogram, data imprezy oraz czynności objęte jej zakresem oraz KRS Fundacji."
Odrębną kwestią - zdaniem skarżącego - jest anonimizacja przesłanych umów w zakresie: nagłówków przekazanych umów, adresów mailowych urzędników, do których wysyłano maile z fakturami, osób wskazanych do bieżącej współpracy przez strony umowy, urzędników i ich funkcji, które podpisały się na ostatnich stronach umowy. Doszło więc tylko do częściowego udostępnienia informacji podlegającej udostępnieniu na wniosek. Zdaniem skarżącego, osoby wskazane w umowie do reprezentowania stron oraz podpisujące umowę z racji możliwości wpływania na gospodarowanie mieniem Gminy Miasto Z. znacznej wartości (umowy w sumie opiewają na setki tysięcy złotych) są osobami pełniącymi funkcje publiczne i ich dane nie powinny być w tym wypadku anonimizowane. Podobnie treść nagłówków umów oraz urzędowe adresy mailowe osób pełniących funkcje publiczne nie powinny podlegać anonimizacji. Pomimo upływu ustawowego terminu, organ pozostaje w bezczynności w sprawie udostępnienia informacji w tej części wniosku, która nie została udostępniona.
W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta Z. wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania. Zdaniem organu, wnioskowane dane zostały udostępnione skarżącemu. Załączniki do umowy stanowiły jedynie dokumenty pomocnicze, tj. harmonogram zawierający datę imprezy oraz aktualny odpis z Krajowego Rejestru Sądowego dotyczący Fundacji będącej stroną umowy.
Organ odnosząc się do zarzutu dotyczącego rzekomej bezczynności w zakresie nieudostępnienia załączników do umów podniósł, że załączniki te tj. harmonogram imprezy oraz odpis z Krajowego Rejestru Sądowego Fundacji nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 oraz art. 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. W przedmiotowym przypadku harmonogram imprezy stanowi wyłącznie pomocniczy dokument organizacyjny, zawierający datę wydarzenia oraz orientacyjny plan działań. Nie odnosi się on do żadnych decyzji administracyjnych, nie dokumentuje czynności organu władzy publicznej ani nie dotyczy realizacji zadań publicznych w rozumieniu ustawy.
Odpis z KRS Fundacji jest dokumentem rejestrowym, dostępnym publicznie, który może zostać samodzielnie pobrany przez każdego obywatela z ogólnodostępnego rejestru prowadzonego przez Ministerstwo Sprawiedliwości. Tym samym nie sposób uznać, że jego ponowne przekazywanie w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej ma jakiekolwiek znaczenie z punktu widzenia przejrzystości działania organów administracji publicznej. Jest to dokument jawny, dostępny dla każdego obywatela. Numer KRS fundacji wskazany został na każdej z przekazanych umów.
Organ zaznaczył, że załączniki, o których pisze skarżący nie zawierają treści stanowiących istotny element informacji o działalności organu, a co za tym idzie - nie można mówić o realnym pozbawieniu dostępu do informacji publicznej w rozumieniu ustawy. Nie ma więc podstaw aby uznać, że organ w tym zakresie pozostaje w bezczynności.
W zakresie zarzutu dotyczącego anonimizacji fragmentów treści umów, organ wyjaśnił, że anonimizacji podlegały wyłącznie dane nie wpływające na treść stosunku prawnego, takie jak: numer wewnętrzny wydziału oraz adresy e-mail pracowników Urzędu oraz osób wskazanych do bieżącej współpracy przez strony umowy jak również dane urzędników podpisujących się na ostatnich stronach umowy (nie zawierających jednakże umowy w imieniu organu). Dane te dotyczą pracowników oraz osób trzecich, którzy nie pełnią funkcji publicznych w rozumieniu przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. W związku z powyższym, nie podlegają one udostępnieniu jako informacja publiczna. Ich anonimizacja pozostaje uzasadniona i zgodna z obowiązującymi przepisami prawa, w szczególności z przepisami o ochronie danych osobowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszym rzędzie wyjaśnić trzeba, że Sąd rozpoznał sprawę niniejszą na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 935 z późn.zm. - dalej w skrócie "p.p.s.a."), który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Taka sytuacja ma miejsce w rozpatrywanej sprawie, ponieważ przedmiotem zaskarżenia jest bezczynność organu.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Obejmuje ona, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a, a więc wówczas gdy organ pomimo ciążącego na nim obowiązku nie wydaje decyzji administracyjnej, postanowienia albo też uchyla się od podjęcia innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa bądź też uchyla się od wydania pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach, opinii zabezpieczającej i odmowy wydania opinii zabezpieczającej.
Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: pkt 1 - zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; pkt 2 - zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; pkt 3 - stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Ponadto, według art. 149 § 2 p.p.s.a., Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
W rozpatrywanej sprawie zasadniczą osią sporu pomiędzy stronami postępowania jest ustalenie, czy Prezydent Miasta Z. pozostaje bezczynny w sprawie wniosku skarżącego z 17 kwietnia 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie kompletnych umów, porozumień (wraz z załącznikami) zawartych pomiędzy Gminą Miasto Z. a Fundacją M. lub też samym M.G. od początku roku 2020 do chwili obecnej oraz kopii faktur wystawianych na Gminę Miasto Z. w wyniku realizacji umów.
Odnosząc się do powyższych kwestii spornych podnieść należy, że zgodnie z art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. z 1997 r., nr 78, poz. 483) obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (ust. 1). Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3). Tryb udzielania informacji, o których mowa w ust. 1 i 2, określają ustawy, a w odniesieniu do Sejmu i Senatu ich regulaminy (ust. 4).
Problematyka dostępu do informacji publicznej unormowana została przez ustawodawcę w przepisach ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r., poz. 902 - dalej w skrócie "u.d.i.p."). Według art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Przykładowy katalog informacji publicznych podlegających udostępnieniu wymienia art. 6 ust. 1 u.d.i.p.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że definicja pojęcia "informacji publicznej", wynikająca z art. 1 ust. 1 w związku z art. 6 u.d.i.p., ma szeroki zakres przedmiotowy i obejmuje każdą wiadomość wytworzoną przez szeroko rozumiane władze publiczne i osoby pełniące funkcje publiczne lub odnoszącą się do władz publicznych, a także wytworzoną lub odnoszącą się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem publicznym. Katalog informacji wymienionych w art. 6 u.d.i.p. ma otwarty charakter i wymienia jedynie przykładowe kategorie danych, które stanowią informację publiczną (vide: wyrok z 4 lutego 2016 r. sygn. akt I OSK 2223/14 - www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W jedynym z wyroków Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził zaś, że w u.d.i.p. nie określono zamkniętego katalogu informacji publicznej, ponieważ ustawodawca chciał, aby społeczeństwo posiadało instrument do jak najszerszej kontroli instytucji publicznych. Taki instrument, aby był sprawny, powinien obejmować jak największą liczbę stanów faktycznych. Liczba ta nie może być ograniczona, ponieważ dynamiczny charakter stosunków społeczno-gospodarczych rodzi nowe sytuacje, w których pojawia się aktywność podmiotów publicznych. Ta aktywność w państwie demokratycznym powinna być poddana kontroli społecznej za pośrednictwem narzędzia, jakim jest prawo dostępu do informacji publicznej. Dlatego też uznaje się, że w demokratycznym państwie prawa jak najszerszy katalog informacji musi być przedmiotem kontroli społecznej (vide: wyrok z 30 września 2015 r. sygn. akt I OSK 2093/14 - dostępny j.w.).
Podmiotami zobowiązanymi do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). Obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.).
Zgodnie z art. 7 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznych następuje w drodze: ogłaszania informacji publicznych, w tym dokumentów urzędowych, w Biuletynie Informacji Publicznej, o którym mowa w art. 8 (pkt 1); udostępniania, o którym mowa w art. 10 i 11 (pkt 2) - czyli na wniosek; w drodze wyłożenia lub wywieszenia w miejscach ogólnie dostępnych; przez zainstalowane w miejscach ogólnie dostępnych, urządzenia umożliwiające zapoznanie się z tą informacją; wstępu na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, i udostępniania materiałów, w tym audiowizualnych i teleinformatycznych, dokumentujących te posiedzenia (pkt 3); udostępniania w portalu danych, o których mowa w ustawie z dnia 11 sierpnia 2001 r. o otwartych danych i ponownym wykorzystywaniu informacji sektora publicznego (Dz.U. poz. 1641), zwanym dalej "portalem danych" (pkt 4).
Według art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2).
Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1).
Ustawa o dostępie do informacji publicznej wymienia trzy formy załatwienia sprawy w przedmiocie udzielenia informacji na wniosek zainteresowanego podmiotu. Mianowicie, organ, do którego wniesiono wniosek winien udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej (art. 10 u.d.i.p.) bądź też odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.) albo umorzyć postępowanie (art. 14 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), wydając decyzję administracyjną.
Bezczynność organu na gruncie przepisów u.d.i.p. polega więc na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, albo też udziela informacji niepełnej, czy też niezgodnej z wnioskiem, niejasnej, czy niewiarygodnej oraz gdy odmawia jej udzielenia w nieprzewidzianej do tej czynności formie, ponadto nie informuje strony o tym, że nie posiada wnioskowanej informacji. Jeżeli natomiast żądanie nie dotyczy informacji publicznej, wówczas organ powinien poinformować o tym autora wniosku zwykłym pismem, jeśli zaś tego nie czyni pozostaje bezczynny.
Sąd dokonując oceny skargi na bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej bada wyłącznie to, czy podmiot, do którego zostało skierowane żądanie o udostępnienie informacji publicznej należy do kręgu podmiotów zobowiązanych w rozumieniu art. 4 u.d.i.p. oraz czy wnioskowana informacja ma charakter informacji publicznej i na tym tle ocenia sposób rozpoznania wniosku.
W rozpatrywanej sprawie bezspornym jest, że Prezydent Miasta Z. będący adresatem wniosku, jako organ władzy publicznej, jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej w świetle art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., jeśli tylko ją posiada.
Informacje, których udostępnienia domagał się skarżący wnioskiem z 17 kwietnia 2025 r., a mianowicie kompletne umowy, porozumienia wraz z załącznikami zawarte od początku roku 2020 do chwili obecnej pomiędzy Gminą Miasto Z. a Fundacją M. lub też samym M.G. oraz wystawione z tego tytułu Gminie Miasto Z. kopie faktur co do zasady posiadają walor informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 w zw. art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a i pkt 5 lit. c u.d.i.p., jako informacje o danych publicznych w tym treść i postać dokumentów urzędowych oraz informacje o majątku publicznym, w tym majątku jednostek samorządu terytorialnego. Zgodnie z art. 6 ust. 2 u.d.i.p. dokumentem urzędowym w rozumieniu ustawy jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy.
Jak zostało to już zaakcentowane na wstępie rozważań pojęcie informacji publicznej jest zarówno przez doktrynę, jak i orzecznictwo sądów administracyjnych rozumiane bardzo szeroko, co wiąże się z upowszechnieniem zasady transparentności życia publicznego i podwyższenia świadomości prawnej społeczeństwa. Uwzględniając konstrukcję ustawową "informacji publicznej" oraz kierując się wyrażoną w art. 61 Konstytucji RP gwarancją do uzyskania tej informacji, przyjąć także należy, że informacją publiczną w rozumieniu ustawy jest w szczególności treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, w tym treść dokumentów używanych przy realizacji przewidzianych prawem zadań niezależnie od tego, od kogo pochodzą. Zatem o zakwalifikowaniu określonej informacji, jako podlegającej udostępnieniu w rozumieniu u.d.i.p., decyduje kryterium rzeczowe, tj. treść i charakter informacji. Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie jednomyślnie przyjmuje się również, że informacje publiczne muszą dotyczyć sfery istniejących już faktów, a nie niezmaterializowanych w jakiejkolwiek postaci zamierzeń podejmowania określonych działań (tak m.in. I. Kamińska, M. Rozbicka - Ostrowska, Komentarz do art. 1, (w) I. Kamińska, M. Rozbicka - Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, wyd. III LEX/el; wyrok NSA z 19 grudnia 2019 r., I OSK 238/19 - dostępny j.w.).
W tak rozumianym pojęciu informacji publicznej mieści się, jak jednolicie przyjmuje się w judykaturze, udostępnienie umów cywilnoprawnych zawieranych przez administrację publiczną z podmiotami zewnętrznymi w stosunku do tej administracji. Każdy kontrahent władzy publicznej, otrzymujący korzyści pochodzące ze środków publicznych, jest osobą mającą związek z pełnieniem funkcji publicznej, o której mowa w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. i w zakresie, w jakim informacje dotyczą tego związku, podlegają udostępnieniu jako publiczne (vide: wyrok WSA w Warszawie z 1 lipca 2020 r., II SA/Wa 574/20 - Lex nr 3056072; wyrok WSA we Wrocławiu z 6 listopada 2019 r., IV SA/Wr 167/19 - Lex nr 2750655). Kontrahent administracji publicznej decydując się na zawarcie umowy cywilnoprawnej, musi liczyć się z tym, że jego dane, jak i szczegóły kontraktu zostaną upublicznione. Umowa cywilnoprawna podlega jednakże ujawnieniu wyłącznie ze względu na swój charakter, a mianowicie dlatego, że na jej podstawie osoby je zawierające otrzymają wynagrodzenie ze środków publicznych lub będą czerpać korzyści z rozporządzania majątkiem publicznym lub będą realizować zadania publiczne (vide: wyrok NSA z 25 września 2019 r., I OSK 613/19 - Lex nr 2725487).
Nie budzi wobec tego wątpliwości, że kompletne umowy, porozumienia oraz kopie faktur wystawionych z tytułu realizacji tych umów, których udostępnienia domagał się skarżący stanowią informację publiczną, podlegającą udostępnieniu w trybie przewidzianym przepisami u.d.i.p. Błędne, a zarazem niekonsekwentne w świetle udzielonej odpowiedzi na skargę, jest stanowisko organu, że załączniki do umów, które co wyraźnie umknęło uwadze organu, stanowią integralną część każdej z umów, nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 w zw. z art. 6 u.d.i.p. Nie wytrzymuje krytyki pogląd organu, jakoby harmonogram imprezy, która co należy podkreślić finansowana jest ze środków publicznych, na podstawie umowy zawartej przez Gminę Miasto Z. z Fundacją M. lub też samym M.G., stanowi wyłącznie pomocniczy dokument organizacyjny, nie dokumentujący czynności organu władzy publicznej ani nie dotyczący realizacji zadań publicznych w rozumieniu ustawy. Harmonogram imprezy, data imprezy i czynności objęte jej zakresem, podobnie zresztą jak każdy inny załącznik do umowy, są istotnym elementem umowy dokumentującym czynność organu władzy publicznej, posiadającym zresztą jak sama umowa walor dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 6 ust. 2 u.d.i.p.
Analogicznie rzecz się przedstawia, jeśli chodzi o odpis z KRS Fundacji. Niewątpliwie rację ma organ twierdząc, że odpis z KRS jest dokumentem rejestrowym, dostępnym publicznie, który może zostać pobrany przez każdego obywatela z ogólnodostępnego rejestru prowadzonego przez Ministerstwo Sprawiedliwości. Godzi się jednak podkreślić, że odpis z KRS jest integralną/nierozłączną częścią umów. Ponadto organ byłby zwolniony z obowiązku udostępnienia przedmiotowej informacji na wniosek skarżącego, zgodnie z art. 10 ust. 1 u.d.i.p., tylko wówczas, gdyby została ona udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub portalu danych, co w tym wypadku nie ma miejsca.
Przypomnieć trzeba, że zgodnie z art. 8 u.d.i.p. tworzy się urzędowy publikator teleinformatyczny - Biuletyn Informacji Publicznej - w celu powszechnego udostępniania informacji publicznej, w postaci ujednoliconego systemu stron w sieci teleinformatycznej, zwany dalej "Biuletynem Informacji Publicznej" (ust. 1). Informacje publiczne są udostępniane w Biuletynie Informacji Publicznej przez podmioty, o których mowa w art. 4 ust. 1 i 2 (ust. 2). Podmioty, o których mowa w art. 4 ust. 1 i 2, obowiązane są do udostępniania w Biuletynie Informacji Publicznej informacji publicznych, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3, pkt 4 lit. a tiret drugie, lit. c i d i pkt 5. Podmioty, o których mowa w zdaniu pierwszym, mogą udostępniać w Biuletynie Informacji Publicznej również inne informacje publiczne (ust. 3). Podmioty, o których mowa w art. 4 ust. 1 i 2, są obowiązane do udostępniania w Biuletynie Informacji Publicznej informacji dotyczących sposobu dostępu do informacji publicznych będących w ich posiadaniu i nieudostępnionych w Biuletynie Informacji Publicznej (ust. 4). W przypadku wyłączenia jawności informacji publicznej, w Biuletynie Informacji Publicznej podaje się zakres wyłączenia, podstawę prawną wyłączenia jawności oraz wskazuje się organ lub osobę, które dokonały wyłączenia, a w przypadku, o którym mowa w art. 5 ust. 2, podmiot, w interesie którego dokonano wyłączenia jawności (ust. 5). Podmioty udostępniające informacje publiczne w Biuletynie Informacji Publicznej są obowiązane do: pkt 1 - oznaczenia informacji danymi określającymi podmiot udostępniający informację; pkt 2 - podania w informacji danych określających tożsamość osoby, która wytworzyła informację lub odpowiada za treść informacji; pkt 3 - dołączenia do informacji danych określających tożsamość osoby, która wprowadziła informację do Biuletynu Informacji Publicznej; pkt 4 - oznaczenia czasu wytworzenia informacji i czasu jej udostępnienia; pkt 5- zabezpieczenia możliwości identyfikacji czasu rzeczywistego udostępnienia informacji (ust. 6).
Stosownie zaś do treści art. 9 ust. 1 u.d.i.p. Minister właściwy do spraw informatyzacji tworzy stronę główną Biuletynu Informacji Publicznej: pkt 1 - zawierającą wykaz podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 i 2, wraz z odnośnikami umożliwiającymi połączenie z ich stronami; pkt 2 - zapewniającą dostęp do informacji publicznej oraz możliwość jej przeszukiwania w systemie, o którym mowa w ust. 4a; pkt 3 - zapewniającą dostęp do portalu danych. Podmioty, o których mowa w art. 4 ust. 1 i 2, przez zastosowanie systemu, o którym mowa w ust. 4a, albo innego systemu teleinformatycznego, tworzą własne strony Biuletynu Informacji Publicznej, na których udostępniają informacje podlegające udostępnieniu w tej drodze (ust. 2). Podmioty, o których mowa w art. 4 ust. 1 i 2, są obowiązane przekazać ministrowi właściwemu do spraw informatyzacji informacje niezbędne do zamieszczenia na stronie, o której mowa w ust. 1 (ust. 3). Minister właściwy do spraw informatyzacji: pkt 1 - gromadzi i udostępnia adresy wskazujące strony Biuletynu Informacji Publicznej tworzone przez podmioty, o których mowa w art. 4 ust. 1 i 2; pkt 2 - gromadzi i udostępnia dane o liczbie pobrań stron, o których mowa w pkt 1; pkt 3 - nieodpłatnie udostępnia system, o którym mowa w ust. 4a (ust. 4). Scentralizowany System Dostępu do Informacji Publicznej stanowi system teleinformatyczny, który umożliwia tworzenie stron Biuletynu Informacji Publicznej, o których mowa w ust. 2, oraz przetwarzanie informacji publicznych, w tym ich przeszukiwanie według kryteriów przedmiotowych i podmiotowych (ust. 4a).
Nie budzi wobec tego wątpliwości Sądu, że organ udostępniając skarżącemu niekompletne umowy, zrealizował wniosek dostępowy z 17 kwietnia 2025 r. zaledwie częściowo, co uzasadnia postawiony w skardze zarzut bezczynności.
W ocenie Sądu, w okolicznościach kontrolowanej sprawy brak było również podstaw do dokonywania anonimizacji nagłówków umów, adresów e-mailowych urzędników, do których wysyłano e-maile z fakturami, osób wskazanych do bieżącej współpracy przez strony umowy, urzędników i ich funkcji, którzy podpisali się na ostatnich stronach umowy. Zdaniem organu, za anonimizacją danych w tym zakresie przemawiał fakt, że dane te dotyczą pracowników oraz osób trzecich, nie pełniących funkcji publicznych w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, zatem nie podlegają one udostępnieniu jako informacja publiczna. Ich anonimizacja pozostaje zgodna z obowiązującymi przepisami prawa, w szczególności z przepisami o ochronie danych osobowych.
Stwierdzić w związku z tym trzeba, że zgodnie z art. 5 ust. 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Według art. 5 ust. 2 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy, przy czym ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.
Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej ustawodawca ustanowił zamknięty katalog wyjątków uzasadniających ograniczenia prawa do informacji publicznej składający się z czterech elementów: informacji niejawnych, innych tajemnic ustawowo chronionych, prywatności osoby fizycznej i tajemnicy przedsiębiorcy. Z powyższego wynika, że art. 5 ust. 1 u.d.i.p. w zakresie informacji niejawnych odsyła wprost do przepisów o ochronie informacji niejawnych, a jeżeli chodzi o inne tajemnice - do ustaw określających takie tajemnice. Z kolei, wskazaną w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. przesłankę prywatności osoby fizycznej należy rozpatrywać w świetle konstytucyjnego prawa do prywatności uregulowanego w art. 47 Konstytucji RP, który to przepis nakłada na władze publiczne obowiązek ochrony chronionych prawem dóbr jednostki przed nieuzasadnioną ingerencją oraz do przepisów o ochronie danych osobowych.
W przypadku kolizji dwóch konstytucyjnych praw, tj. z jednej strony konstytucyjnego prawa do informacji, zagwarantowanego w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, z drugiej prawa do prywatności - nie można bezwzględnie przyznać priorytetu temu pierwszemu, ponieważ nie istnieje formuła zagwarantowania obywatelom dostępu do informacji za wszelką cenę. Nie można jednak również wykluczyć możliwości ingerencji w sferę prywatną za pomocą prawa do informacji publicznej (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 czerwca 2002 r., sygn. K 11/02, OTK-A 2002, nr 4, poz. 43). Pogodzenie obu powyższych wartości konstytucyjnych może i powinno być realizowane, a jednym ze sposobów sprostania temu zadania jest animizacja danych. Zastosowanie tego trybu jednak nie może być automatyczne i wymaga analizy sytuacji faktycznej i prawnej podmiotu, którego dotyczy wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Niewątpliwie bowiem inna będzie sytuacja osoby fizycznej (konsumenta) związanej z podmiotem publicznym umową cywilnoprawną, a inna przedsiębiorcy, który na skutek takiej umowy staje się beneficjentem środków publicznych. W zależności od rodzaju świadczonej usługi i statusu w obrocie gospodarczym osoba zawierająca umowę cywilnoprawną z organem publicznym może oczekiwać ochrony swoich danych osobowych - lecz w zróżnicowanym stopniu. Zatem, w sytuacji konfliktu pomiędzy prawem do informacji publicznej a prawem do prywatności w sprawach o ujawnienie danych osobowych strony umowy cywilnoprawnej zawartej z podmiotem wykonującym zadania publiczne lub wydatkującym środki publiczne należy każdorazowo ocenić, czy ujawnienie takich danych jest konieczne dla realizacji zasady jawności życia publicznego oraz czy takie ujawnienie nie byłoby nadmierną ingerencją w prawo do prywatności osób podpisujących taką umowę. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 3 marca 2020 r., I OSK 165/19 (www.orzeczenia.nsa.gov.pl) animizacja danych zawartych w żądanych dokumentach, jako dopuszczalna bezdecyzyjna forma ograniczenia dostępu do części żądanych danych, jest wypełnieniem obowiązków wynikających z u.d.i.p. tylko w sytuacji, gdy czynność ta nie pozbawi dokumentów waloru informacyjnego, jaki wynika ze złożonego wniosku. W przeciwnym razie należałoby wydać decyzję odmawiającą udostępnienia żądanej informacji publicznej, w całości lub w określonym zakresie, co w rozpoznawanej sprawie niewątpliwie nie miało miejsca.
W ocenie Sądu, w okolicznościach kontrolowanej sprawy brak było podstaw do dokonywania anonimizacji danych osobowych pracowników Urzędu Miasta Z. wskazanych do bieżącej współpracy przez strony umowy jak również danych urzędników podpisujących się na ostatnich stronach umowy, numerów telefonów czy adresów służbowych e-maili pracowników urzędu. Nie budzi wątpliwości Sądu, że pracownika wyznaczonego do współpracy przez strony umowy czy też podpisującego się na ostatnich stronach umowy, należy uznać również za osobę pełniącą funkcję publiczną, a więc osobę, do której nie odnoszą się ograniczenia w prawie do informacji publicznej ze względu na prywatność osoby fizycznej czy ochronę danych osobowych. Za osoby pełniące funkcje publiczne w rozumieniu art. 5 ust. 2 u.d.i.p. należy bowiem uznać pracowników, którzy w ramach swoich obowiązków wykonują zadania mające wpływ na podejmowanie decyzji i realizują w ten sposób, w pewnym zakresie, nałożone na tę instytucję zadania publiczne, tj. mają wpływ na sferę publiczną (vide: wyrok NSA z 25 lutego 2025 r., III OSK 7482/21; www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
A zatem, przedstawienie informacji publicznej innej niż ta, której oczekuje wnioskodawca, nieadekwatnej do treści wniosku, niepełnej (częściowej), co ma miejsce w realiach rozpatrywanej sprawy, czyni w pełni zasadnym zarzut bezczynności organu.
14-dniowy termin, przewidziany w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., liczony od dnia złożenia wniosku, w trakcie którego organ powinien udostępnić informację publiczną bądź też ustosunkować się do wniosku w prawem przewidzianym trybie, biegł od 17 kwietnia 2025 r. do 30 kwietnia 2025 r. W tym terminie organ pismem z 30 kwietnia 2025 r. ustosunkował się częściowo do wniosku skarżącego, udzielając mu informacji niepełnej. Z tego też względu skarżący pismem z 16 czerwca 2025 r. wywiódł skargę do tutejszego Sądu. W dacie wniesienia skargi, co jest kwestią niesporną, organ pozostawał w bezczynności.
Skoro wniosek skarżącego nie został rozpatrzony w pełnym zakresie Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zobowiązał Prezydenta Miasta Z. do rozpatrzenia wniosku P. J. z dnia 17 kwietnia 2025 r. w pełnym zakresie, w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi prawomocnego wyroku, o czym orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku.
W punkcie 2 sentencji wyroku Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a., stwierdził, że Prezydent Miasta Z. dopuścił się bezczynności, która miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa.
Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 22 listopada 2023 r. sygn. akt I OSK 1879/22 (dostępny j.w.) ustawodawca nie zdefiniował kryteriów stanu rażącego naruszenia prawa, dokonanie kwalifikacji bezczynności lub przewlekłości pozostawiono uznaniu sądu orzekającego. Uznanie to opiera się na analizie całokształtu okoliczności sprawy, przy uwzględnieniu pewnych wskazań ustawowych, zasad doświadczenia życiowego i zawodowego. Taka kwalifikacja będzie więc zasadna, gdy stan bezczynności lub przewlekłości jest znaczny, oczywisty, uporczywy i nie daje się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa. Przy ocenie sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była ona rażąca, znaczenie mają okoliczności jakie spowodowały zwłokę organu, jego działania w toku rozpoznawania sprawy oraz stopień przekroczenia terminów. Rażące naruszenie prawa oznacza więc wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie braku podejmowania przez organ jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy oraz w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. W rozpatrywanej sprawie taka sytuacja nie zaistniała. Bezczynność organu nie wynikała z jego złej woli, nie miała również cech celowego ignorowania złożonego wniosku, a tym samym i obowiązków nałożonych na organ przepisami prawa.
W przedmiocie kosztów postępowania sądowego należnych skarżącemu od organu Sąd orzekł w punkcie 3 sentencji wyroku, mając na względzie dyspozycję art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. Zasądzona kwota stanowi równowartość uiszczonego przez skarżącego wpisu od skargi.
dc
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło