II SO/Łd 10/10

Dnia 7 grudnia 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Sędziowie Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska (spr.), Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka, Protokolant Asystent sędziego Jarosław Moraczewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2010 roku sprawy z wniosku P. L. M. o wymierzenie Kierownikowi Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w P. grzywny za nie przekazanie skargi do sądu p o s t a n a w i a: 1. wymierzyć Kierownikowi Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w P. grzywnę w wysokości 100 (sto) złotych z tytułu nieprzekazania skargi do sądu; 2. odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do przekazania skargi sądowi; 3. zasądzić od Kierownika Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w P. na rzecz P. L. M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 16 sierpnia 2010 roku P. L. M. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, za pośrednictwem Kierownika Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w P., skargę na bezczynność tego podmiotu w sprawie udostępnienia informacji publicznej. W dniu 16 września 2010 roku P. L. M. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosek o ukaranie Kierownika Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w P. grzywną, o której stanowi art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W uzasadnieniu skarżący napisał, że 15 – dniowy termin na przekazanie skargi do Sądu upłynął z dniem 31 sierpnia 2010 roku. Tymczasem z rozmowy telefonicznej przeprowadzonej przez skarżącego w dniu 15 września 2010 roku z pracownikiem Sądu wynika, że skarga nie została przekazana do Sądu. W odpowiedzi na wniosek Kierownik Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w P. wniósł o jego oddalenie. Nadto, organ wniósł o przywrócenie terminu do przekazania skargi do Sądu oraz o odrzucenie skargi. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że skarżący pismem z dnia 29 lipca 2010 roku wystąpił z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej. Pismem z dnia 9 sierpnia 2010 roku, doręczonym skarżącemu w dniu 16 sierpnia 2010 roku, została udzielona informacja publiczna. W tym samym dniu wpłynęła do organu skarga na bezczynność. Po sprawdzeniu, że informacja została udzielona, organ uznał, iż zaszła w sprawie omyłka i pismo zostało dołączone do akt. W konkluzji organ wskazał, że Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w P. znajduje się w bardzo złej sytuacji finansowej. Jak wynika z dokumentów załączonych do akt sądowych o sygnaturze II SAB/Łd 51/10, skarga wraz z aktami sprawy została nadana listem poleconym w dniu 29 października 2010 roku, a wpłynęła do Sądu dnia 3 listopada 2010 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, iż co do zasady, skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 1 i 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Odmienne regulacje w tym przedmiocie wynikać mogą z przepisów szczególnych. Jednym z takich przepisów jest art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.). Zgodnie z jego treścią, do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym że: 1) przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi, 2) skargę rozpatruje się w terminie 30 dni od dnia otrzymania akt wraz z odpowiedzią na skargę. Postępowanie wszczęte wnioskiem skarżącego skierowanym do Kierownika Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w P. dotyczyło dostępu do informacji publicznej i toczyło się na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wynika z tego, że termin na przekazanie skargi do Sądu wynosił 15 dni od daty otrzymania skargi. Stosownie zaś do art. 55 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 tej ustawy, Sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Przytoczony przepis art. 55 § 1 nie obliguje Sądu do wymierzenia grzywny lecz pozostawia tę kwestę uznaniu składu orzekającego. Oznacza to, iż przy rozstrzyganiu wniosku skarżącego należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, tj.: jej charakter, przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz okoliczność, czy organ przed rozpatrzeniem wniosku obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (por. m.in. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, str. 259). W literaturze przedmiotu występowały rozbieżności co do potrzeby wymierzania organowi grzywny w sytuacji, gdy przed zastosowaniem tej sankcji organ wykonał ciążące na nim obowiązki. Część komentatorów stała na stanowisku, że ponieważ grzywna ma dyscyplinować organ do przesłania sądowi administracyjnemu skargi wraz z aktami i stanowiskiem organu, dopełnienie przez organ tego obowiązku, choćby z uchybieniem terminu, ale zanim Sąd orzeknie w sprawie wymierzenia grzywny, czyni postępowanie w przedmiocie jej wymierzenia bezprzedmiotowym i należy je umorzyć (tak: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2006; J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis, str. 166-167). Jednakże w doktrynie i orzecznictwie wyrażany był również pogląd, który Sąd w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę podziela, że wniosek skarżącego należy merytorycznie rozpoznać, niezależnie od momentu wykonania przez organ ciążącego na nim obowiązku. Nie ma podstaw bowiem do przyjęcia, że w omawianej sytuacji Sąd nie może takiego wniosku uwzględnić i wymierzyć organowi grzywny. Pogląd taki zaprezentowany został przede wszystkim w uchwale Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 roku, sygn. akt II GPS 3/09, w której stwierdzono, że przepis art. 161 § 1 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ma zastosowania w przypadku, gdy po wniesieniu wniosku o wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi organ przekazał skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Przechodząc zatem do merytorycznego rozpoznania wniosku stwierdzić należy, że w świetle okoliczności sprawy nie budzi wątpliwości fakt, iż Kierownik Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w P. nie uczynił zadość wymogowi przekazania skargi do Sądu w terminie 15 dni od daty jej otrzymania. Skoro bowiem skargę na bezczynność tego podmiotu P. L. M. skierował do WSA w Łodzi za pośrednictwem organu w dniu 16 sierpnia 2010 roku, organ ten obowiązany był najpóźniej do dnia 31 sierpnia 2010 roku przekazać Sądowi przedmiotową skargę wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Organ obowiązek ten zrealizował wysyłając odpowiednie dokumenty do Sądu dopiero w dniu 29 października 2010 roku. Reasumując, uchybienie terminu przekazania skargi do Sądu obejmowało 59 dni. Wniosek o ukaranie organu grzywną z powodu nieprzekazania skargi Sądowi w terminie wynikającym z przepisu art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, został skierowany do Sądu w dniu 15 września 2010 roku. Biorąc więc pod uwagę fakt, iż skarga wraz z niezbędnymi dokumentami została doręczona do Sądu, (chociaż po terminie), a jednocześnie organ wyjaśnił przyczyny zaistniałego opóźnienia, Sąd uznał za wystarczające nałożenie grzywny w kwocie 100 zł. Za nałożeniem grzywny w tej wysokości przemawia również okoliczność, iż skarga na bezczynność wpłynęła do organu po dacie udzielenia stronie żądanej informacji publicznej. W tym samym bowiem dniu skarżący odebrał przesyłkę pocztową zawierającą informację publiczną, a do organu wpłynęła skarga na bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej. W ocenie Sądu, przepis art. 55 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ma na celu przede wszystkim wyegzekwowanie od organu administracji wypełnienia przezeń obowiązków procesowych, jego represyjno- prewencyjny charakter o tyle ma znaczenie, iż może zapobiec zaistnieniu takiej sytuacji w przyszłości. Reasumując: obowiązek określony w art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej został wykonany po terminie. Zatem nałożenie grzywny przewidzianej w art. 55 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w okolicznościach tej konkretnej sprawy, Sąd uznał za zasadne. Z tych względów, orzekł jak w punkcie pierwszym postanowienia. O zwrocie kosztów postępowania rozstrzygnął jak w punkcie 3 postanowienia na mocy art. 200 i 205 § 1 przy zastosowaniu art. 64 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Odnosząc się zaś do wniosku organu o przywrócenie terminu do przekazania skargi do Sądu, to stosownie do regulacji art. 86 § 1 zd. I Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, Sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z treści cytowanego przepisu wynika, że instytucja przywrócenia terminu ma zastosowanie jedynie do stron (w znaczeniu strony skarżącej i uczestników postępowania), a nie do organu administracji. Z tego powodu Sąd wniosek organu o przywrócenie terminu do przekazania Sądowi skargi odrzucił na mocy art. 88 w zw. z art. 64 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. K.O.