II SO/Łd 10/11

Dnia 15 grudnia 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku J. D. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie o sygnaturze akt II SAB/Wa 195/11 ze skargi J. D. na przewlekłe prowadzenia postępowania przez Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie stwierdzenia nieważności dotychczas wydanych w sprawie decyzji administracyjnych postanawia: 1. odrzucić wniosek o wyłączenie sędziego Bronisława Szydło; 2. w pozostałej części pozostawić wniosek bez rozpatrzenia. j.m. Skargą z dnia 2 maja 2011r. J. D. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie stwierdzenia nieważności dotychczas wydanych w sprawie decyzji administracyjnych. Sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt II SAB/Wa 195/11. Na rozprawie w dniu 13 września 2011r. skarżący wniósł o wyłączenie wszystkich sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Na pytanie przewodniczącego o uzasadnienie powyższego wniosku skarżący oświadczył, iż sąd ten nie ma prawa rozpatrywać tego wniosku, w związku z tym nie może go uzasadnić. Postanowieniem z dnia 6 października 2011r. sygn. akt I OW 154/11 Naczelny Sąd Administracyjny wyznaczył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi do rozpoznania wniosku J. D. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie o sygn. akt II SAB/Wa 195/11. Zarządzeniem z dnia 19 października 2011r. wnioskodawca został wezwany do usunięcia braków formalnych wniosku w terminie 7 dni od daty doręczenie wezwania pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania poprzez wskazanie imiennie sędziów, których dotyczy wniosek o wyłączenie oraz podanie przyczyn uzasadniających wyłączenie, a także powołania okoliczności lub powodów uprawdopodobniających istnienie przyczyn wyłączenia. W odpowiedzi na powyższe wezwanie w piśmie z dnia 6 listopada 2011r. wnioskodawca, powołując się na art. 45 i art. 184 Konstytucji RP, art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, a także art. 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oświadczył, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznawał co najmniej pięćdziesiąt zainicjowanych przez niego spraw, jednakże w jego ocenie nigdy nie rozpoznał sprawy uczciwie, sprawiedliwie. Wymieniony Sąd w jego sprawach nigdy nie stał na straży: Konstytucji RP, praworządności. Nigdy nie dążył do dogłębnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do rozpatrzenia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes skarżącego. Dodał, iż z analizy dotychczasowych orzeczeń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie można wyciągnąć wniosek, że jego prawo do dochodzenia roszczeń finansowych z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej jest fikcją. Wnioskodawca podniósł, iż wyznaczony przez Sąd termin na przedstawienie okoliczności budzących wątpliwości co do bezstronności sędziów w ponad pięćdziesięciu sprawach, wskazanie imienne sędziów oraz przyczyn uzasadniających wyłączenie jest zbyt krótki, dlatego może przedstawić tylko kilka przykładów świadczących o braku bezstronności Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Następnie wnioskodawca wskazał sygn. akt: II SAB 37/03, II SAB 201/03, II SA 544/03 i II SA/Wa 702/09 kwestionując zasadność wydanych w tych sprawach rozstrzygnięć, a nadto odnośnie sprawy o sygn. akt II SA/Wa 702/09 stwierdził, iż Sąd bezprawnie nie wyłączył od udziału w sprawie sędziego WSA Bronisława Szydło. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zwrócił się do Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z prośbą o udzielenie informacji, czy sędzia WSA Bronisław Szydło orzeka w tym Sądzie. W odpowiedzi Prezes Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pismem z dnia 7 grudnia 2011r. poinformował, że sędzia WSA Bronisław Szydło z dniem 6 marca 2010r. przeszedł w stan spoczynku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 18 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej w skrócie p.p.s.a.) sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jeszcze jest pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Powody wyłączenia trwają także po ustaniu uzasadniającego je małżeństwa, opieki lub kurateli (art. 18 § 2 p.p.s.a.). Stosownie natomiast do art. 18 § 3 p.p.s.a. sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi. Niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 p.p.s.a., sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie (art. 19 p.p.s.a.). Zgodnie zatem z art. 20 § 1 p.p.s.a. wniosek o wyłączenie sędziego strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia. Wniosek taki, jak każde pismo procesowe powinien spełniać warunki formalne określone w art. 46 i art. 64 § 2 p.p.s.a., a w szczególności musi zawierać: a) wskazanie sędziego, którego dotyczy; b) podanie przyczyny uzasadniającej wyłączenie; c) uprawdopodobnienie tej przyczyny wyłączenia przez wskazanie dowodów, które mają czynić prawdopodobnymi podane przez stronę okoliczności. Ponieważ przepisy Działu II Rozdziału 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują wyłączenia danego sądu i wszystkich sędziów w nim orzekających od rozpoznania sprawy, a zezwalają jedynie na wyłączenie konkretnego, indywidualnie wskazanego sędziego, wobec tego w przypadku zgłoszenia żądania wyłączenia w stosunku do kilku sędziów koniecznym warunkiem do rozpatrzenia wniosku o wyłączenie jest wskazanie imion i nazwisk tych sędziów jak też, odniesienie przyczyn wyłączenia do każdego z nich z osobna. Precyzyjne określenie z imienia i nazwiska sędziego lub sędziów w ramach złożonego wniosku o wyłączenie ma na celu umożliwienie precyzyjnego rozpatrzenia wniosku w tym przedmiocie w świetle ewentualnych podstaw wyłączenia. Wniosek o wyłączenie sędziego, który nie zawiera wymogów powołanych powyżej nie może otrzymać prawidłowego biegu na skutek niezachowania warunków formalnych, a tym samym podlega on, stosownie do treści art. 49 § 1 p.p.s.a., na wezwanie przewodniczącego uzupełnieniu lub poprawieniu w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 lutego 2008r., sygn. akt I OZ 112/08; z dnia 11 września 2008r., sygn. akt I OZ 674/08; z dnia 2 grudnia 2008r., sygn. akt I OZ 886/08 – wszystkie dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, w skrócie CBOSA). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy w pierwszej kolejności stwierdzić, że wniosek J. D. w zakresie wyłączenia sędziego WSA Bronisława Szydło jest niedopuszczalny, bowiem wskazany sędzia nie orzeka w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie od dnia 6 marca 2010r., bowiem w tej dacie przeszedł w stan spoczynku, dlatego też nie ma podstaw do żądania wyłączenia od orzekania sędziego, który nie będzie orzekał w sprawie. Z kolei niedopuszczalny wniosek o wyłączenie sędziego podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA z dnia 18 lipca 2008r., sygn. akt I OZ 358/08; z dnia 26 listopada 2009r., sygn. akt I OW 194/09 – dostępne w CBOSA). Natomiast w pozostałym zakresie przedmiotowy wniosek należało pozostawić bez rozpoznania wobec niezupełnienia braków formalnych wniosku. Wnioskodawca, poza wskazaniem sędziego WSA Bronisława Szydło, nie wskazał bowiem imiennie innych sędziów, których dotyczy wniosek o wyłączenie. Stanowczo należy zatem podkreślić, iż instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony, dając możliwość eliminowania przyczyn, które mogłyby skutkować wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu konkretnego sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy, jest istotną gwarancją procesową. Jednakże tylko obiektywnie zaistniałe i konkretnie sformułowane zastrzeżenia co do bezstronności sędziego przy rozstrzyganiu określonej sprawy, stanowić mogą prawem przewidzianą podstawę wniosku o wyłączenie sędziego. Tym samym wniosek o wyłączenie sędziego powinien odnosić się do osoby konkretnego sędziego i być oparty na podstawach wskazujących na istnienie takich indywidualnych, odnoszących się do tego sędziego okoliczności, które mogą wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie (por. powołane wyżej postanowienie NSA z dnia 26 listopada 2009r., sygn. akt I OW 194/09). Na marginesie podnieść należy, że okoliczności powołane przez wnioskodawcę, które jego zdaniem przemawiają za koniecznością wyłączenia sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie od rozpoznania jego skargi w żaden sposób nie spełniają przesłanek wynikających z przytoczonych wyżej przepisów art. 18 i 19 p.p.s.a. Subiektywne przeświadczenie J. D. o prowadzeniu przez sąd postępowania w sposób wadliwy i stronniczy, fakt wydania orzeczenia niekorzystnego dla strony, jak również fakt kilkudziesięciu spraw z udziałem strony toczących się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, nie stanowią wystarczających przesłanek uzasadniających wyłączenie orzekających w nim sędziów. Odnośnie zarzutu wnioskodawcy, co do zbyt krótkiego terminu do usunięcia braków formalnych wniosku o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie należy stwierdzić, iż termin określony w art. 49 § 1 p.p.s.a. jest terminem ustawowym, który nie podlega skracaniu ani przedłużaniu. Podkreślić natomiast należy, iż w chwili składania wniosku o wyłączenie sędziego okoliczności lub powody uprawdopodobniające przyczyny, które mogłyby skutkować wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu konkretnego sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy powinny być stronie wiadome, zatem siedmiodniowy termin do wskazania imiennie sędziów, których dotyczy wniosek o wyłączenie oraz podanie przyczyn uzasadniających wyłączenie, a także powołania okoliczności lub dowodów uprawdopodobniających istnienie przyczyn wyłączenia ma na celu umożliwienie rozpoznania wniosku przez sąd. Nie oznacza to jednak, iż dopiero od daty doręczenia wezwania do usunięcia braków formalnych wniosku strona będzie ustalać okoliczności lub poszukiwać dowodów uprawdopodobniających istnienie przyczyn wyłączenia. Jak już wyżej podniesiono instytucja wyłączenia sędziego ma na celu zapewnienie stronie gwarancji sprawiedliwego rozpoznania sprawy z jej udziałem przez niezależny, bezstronny i niezawisły sąd, natomiast nie może ona służyć do przewlekania postępowania. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1 postanowienia, natomiast na podstawie art. 49 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w pkt 2. j.m. ----------------------- 5