II SO/Łd 10/21

Dnia 20 lipca 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2021 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku M. Ś. o wymierzenie Dyrektorowi [...] Liceum Ogólnokształcącego im. A w Ł. grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. za nieprzekazanie skargi na bezczynność tego organu z dnia 10 maja 2021 roku w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej p o s t a n a w i a: 1. wymierzyć Dyrektorowi [...] Liceum Ogólnokształcącego im. A w Ł. grzywnę w kwocie 500 (pięćset) złotych; 2. zasądzić od Dyrektora [...] Liceum Ogólnokształcącego im. A w Ł. na rzecz M. Ś. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. dc Pismem z dnia 10 czerwca 2021 r. M. Ś. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (t.j.: Dz. U. z 2019r., poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", oraz art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 2176), powoływanej dalej jako "u.d.i.p.", o wymierzenie Dyrektorowi [...] Liceum Ogólnokształcącego im. A w Ł. grzywny za nieprzekazanie jego skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący wniósł ponadto o zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że w dniu 12 kwietnia 2021 r. skarżący złożył za pośrednictwem poczty elektronicznej wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie protokołów z posiedzeń Rady Pedagogicznej we wskazanym okresie, protokołów z posiedzeń Rady Rodziców we wskazanym okresie, aktualnego statutu szkoły, miesięcznego wynagrodzenia brutto Dyrektora we wskazanym okresie wraz z wyszczególnionymi dodatkami i/lub premiami. Informacje miały zostać przesłane w formie cyfrowej na wskazany adres skrzynki ePUAP. Wobec nieudostępnienia żądanej informacji skarżący w dniu 10 maja 2021 r. wniósł drogą elektroniczną za pośrednictwem organu skargę na jego bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarga nie została jednak przekazana do Sądu w ustawowym terminie. W odpowiedzi na wniosek Dyrektor [...] Liceum Ogólnokształcącego im. A w Ł. poinformował, że na adres skrzynki [...] Liceum Ogólnokształcącego im. A w Ł. o identyfikatorze [...] nie wpłynął żaden wniosek o udostępnienie informacji publicznej, ponaglenie czy skarga na bezczynność. W załączonym do pisma wniosku o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie skargi jako podmiot zobowiązany wskazany jest Dyrektor [...] Liceum Ogólnokształcącego im. A przy ul. B 26, przy czym szkoła nie znajduje się pod tym adresem od 2013 roku, kiedy to nastąpiło jej włączenie w Zespół Szkół Nr [...] na ulicy C. Od 1 września 2018 r. [...] Liceum Ogólnokształcące im. A w Łodzi funkcjonuje jako samodzielna jednostka pod adresem [...] Ł., ul D 17. Prawidłowy adres do korespondencji, w tym skrytki ePUAP, widnieje na stronie BIP szkoły. Wobec tego, że wniosek o udzielenie informacji publicznej został nieprawidłowo zaadresowany na skrzynkę, która nie jest skrzynką szkoły, Dyrektor [...] Liceum Ogólnokształcącego im. A w Ł. uznał wniosek o wymierzenie grzywny za niezasadny. W piśmie z dnia 29 czerwca 2021 r. skarżący wyjaśnił, że skarga oraz wniosek o wymierzenie grzywny zostały wysłane z użyciem platformy Mój Gov/ePUAP przy wybieraniu adresata z predefiniowanej listy podmiotów. Na portalu Mój Gov/ePUAP, podczas wysyłania ogólnego pisma do urzędu, adres skrzynki nie jest wyświetlany - wybiera się jedynie podmiot z listy. W związku z tym skarżący wybrał odpowiedni podmiot "[...] LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE IM.A"), który, jak później się okazało, był przypisany do starej bądź nieobsługiwanej skrzynki. Adres podmiotu był widoczny na liście oficjalnej rządowej aplikacji, a UPP dotarło pomyślnie, co zdaniem skarżącego świadczy o jego aktualności. Skarżący sprawdził, że na platformie Mój Gov/ePUAP podmiot występuje jednocześnie w dwóch wariantach jako: "[...] LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE IM.A" oraz "LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE NR [...] IM. A W ŁODZI". Są to dwie osobne pozycje na liście, odpowiednio stara i nowa skrzynka, jednakże wyszukując po liczbie rzymskiej, tak jak to uczynił, nie pojawiają się obie pozycje. W Rejestrze Szkół i Placówek Oświatowych (nr [...]) nie ma podanego adresu ePUAP, a szkoła widnieje pod nazwą [...] LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE IM. A, co także wskazuje na starą skrzynkę. Zdaniem skarżącego wszelkie skutki błędów czy nieprawidłowości w zakresie kształtowania i obsługiwania przez organy administracji publicznej oficjalnych systemów służących do komunikacji z tymi organami, np. poczty elektronicznej czy systemu ePuap, nie mogą być przerzucane na korzystających z tych systemów, a więc na podmioty korzystające z konstytucyjnego prawa dostępu do informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Wniosek skarżącego o wymierzenie grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. jest zasadny. Zgodnie z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2020 roku, poz. 2176) dalej jako: "u.d.i.p.", przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Przepis art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz. U. z 2019 roku, poz. 2325, dalej jako: "p.p.s.a.") stanowi z kolei, iż w razie niezastosowania się do powyższego obowiązku, Sąd może na wniosek skarżącego orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., a więc do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z Komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 lutego 2021 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2020 r. (M.P. poz. 137) przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2020 roku wyniosło 5167,47 zł. Jak wynika z akt sprawy, skarga na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej została skierowana za pośrednictwem organu na adres jego elektronicznej skrzynki podawczej. Skarżący w dniu 10 maja 2021 r. wysłał skargę na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej wybierając z listy adresatów umieszczonej na stronie www.gov.pl (poprzez panel Mój Gov) adresata o nazwie "[...] Liceum Ogólnokształcące im. A w Ł.". W tym też dniu otrzymał Urzędowe Poświadczenie Przedłożenia. Do dnia dzisiejszego organ nie przekazał jednak do tutejszego Sądu skargi z dnia 10 maja 2021 r. twierdząc, że jej nie otrzymał. Dokonując analizy akt sprawy, a w szczególności wyjaśnień organu administracji publicznej, Sąd doszedł do przekonania, że dla wspomnianej jednostki budżetowej zostały utworzone dwie elektroniczne skrzynki podawcze. Jedna została zarejestrowana pod nazwą "[...] Liceum Ogólnokształcącego im. A ([...] Ł., woj. [...])", a druga została zarejestrowana pod nazwą "Liceum Ogólnokształcące nr [...] im. A w Ł. ([...] Ł., woj. [...])". Organ administracji wskazuje, że od 2018 r. Liceum funkcjonuje jako samodzielna jednostka pod adresem: ul. D 17, [...] Ł., a prawidłowy adres do korespondencji, w tym skrytki ePUAP, widnieje na stronie BIP szkoły. Oceniając argumentację stron niniejszego postępowania w świetle obowiązujących przepisów prawa należy powołać w pierwszej kolejności art. 16 ust. 1a ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 670), zgodnie z którym podmiot publiczny udostępnia elektroniczną skrzynkę podawczą, spełniającą standardy określone i opublikowane na e-PUAP przez ministra właściwego do spraw informatyzacji oraz zapewnia jej obsługę. Z kolei zgodnie z art. 3 pkt 17 powołanej ustawy elektroniczna skrzynka podawcza to dostępny publicznie środek komunikacji elektronicznej służący do przekazywania dokumentu elektronicznego do podmiotu publicznego przy wykorzystaniu powszechnie dostępnego systemu teleinformatycznego. Stosownie natomiast do art. 3 pkt 13 elektroniczna platforma usług administracji (e-PUAP) to system teleinformatyczny, w którym instytucje publiczne udostępniają usługi przez pojedynczy punkt dostępowy w sieci Internet. Warto też zwrócić uwagę, że zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 września 2011 r. w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępniania formularzy, wzorów i kopii dokumentów elektronicznych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 180), podmioty publiczne informują na swoich stronach podmiotowych Biuletynu Informacji Publicznej, zwanego dalej "BIP", o udostępnionym adresie elektronicznej skrzynki podawczej. Zgodnie natomiast z § 8 powołanego rozporządzenia Minister umożliwia podmiotom publicznym tworzenie elektronicznych skrzynek podawczych na ePUAP (ust. 1). Utworzenie elektronicznej skrzynki podawczej na ePUAP oznacza upoważnienie ministra do obsługi doręczeń za pomocą ePUAP do podmiotów, o których mowa w ust. 1, i doręczeń realizowanych przez te podmioty (ust. 2). Doręczenia dokonywane za pomocą ePUAP uważa się za dokonane przez podmiot publiczny lub do podmiotu publicznego, który utworzył na ePUAP elektroniczną skrzynkę podawczą. Za pomocą ePUAP możliwe jest przekazywanie doręczanych podmiotowi publicznemu dokumentów elektronicznych do jego systemu teleinformatycznego (ust. 3). Powołane wyżej regulacje prawne prowadzą do wniosku, że podmiot, który utworzył elektroniczną skrzynkę podawczą, tj. podmiot publiczny, jest podmiotem zobowiązanym do zapewnienia obsługi doręczeń za pomocą ePUAP, co z kolei oznacza, że jest zobowiązany do zapewnienia prawidłowego funkcjonowania elektronicznej skrzynki podawczej. Wobec tego za niewystarczające uznać należy wyjaśnienia organu administracji, że adres skrzynki, na który została wysłana skarga, nie był prawidłowy. Skrzynka podawcza dla podmiotu o nazwie odpowiadającej oficjalnej nazwie szkoły tj. "[...] Liceum Ogólnokształcące im. A" została bowiem utworzona i jej adres nie został zmieniony w czasie przekształceń jednostki. Ponadto, jak podnosi skarżący, adres elektronicznej skrzynki podawczej utworzonej na platformie www.gov.pl nie jest widoczny podczas wybierania adresata z dostępnej dla nadawcy listy - widoczna jest jedynie nazwa podmiotu. Warto też zaznaczyć, że wbrew stanowisku organu adresu elektronicznej skrzynki podawczej nie sposób odnaleźć na stronie BIP szkoły. Jak zauważył skarżący, adres nie widnieje także w Rejestrze Szkół i Placówek Oświatowych. Wobec tego skarżący miał prawo oczekiwać, że istniejący na liście publicznych podmiotów adres skrzynki podawczej pod nazwą "[...] Liceum Ogólnokształcącego im. A ([...] Ł., woj. [...])" jest prawidłowy. Tym bardziej, że otrzymał Urzędowe Poświadczenie Przedłożenia. Wobec tego Sąd doszedł do przekonania, że wniosek o wymierzenie grzywny organowi za nieprzekazanie jego skargi zasługuje na uwzględnienie. Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych, które tutejszy Sąd w pełni podziela, zgodnie z którym wszelkie skutki trudności, błędów czy nieprawidłowości w zakresie kształtowania i obsługiwania przez organy administracji publicznej oficjalnych systemów służących do komunikacji z tymi organami, np. poczty elektronicznej czy systemu e-PUAP, nie mogą być przerzucane na korzystających z tych systemów, a więc na podmioty korzystające z konstytucyjnego prawa dostępu do informacji publicznej (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 listopada 2015 r., sygn. akt I OZ 1414/15, orzeczenia.nsa.gov.pl). Ryzyko nieodebrania przez organ korespondencji kierowanej na adres utworzonej skrzynki podawczej i nadal funkcjonującej na liście podmiotów publicznych obciążało zatem organ, a nie skarżącego. Końcowo przypomnieć należy, że grzywna, o jakiej mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., ma charakter mieszany, tj. dyscyplinująco – restrykcyjny, a wyłączną, materialnoprawną przesłanką wymierzenia tejże grzywny jest niewypełnienie obowiązku przekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 23 września 2014 r., sygn. akt I OZ 759/14, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W tej sytuacji przyczyny, które spowodowały nieprzekazanie Sądowi skargi pozostają bez znaczenia w sprawie wymierzenia grzywny, mogą mieć jedynie wpływ na jej wysokość. Ustalenie wysokości wymierzonej grzywny pozostawione zostało miarkowaniu Sądu, a jedynie jej górną granicę określono w art. 154 § 6 p.p.s.a. Okoliczności przedmiotowej sprawy potwierdzają niewykonanie przez organ obowiązku przekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami w terminie określonym w art. 21 pkt 1 u.d.i.p., co przesądza o zasadności wniosku o wymierzenie grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. Odnosząc się zaś do kwestii wysokości wymierzonej grzywny Sąd uwzględnił rozmiar przekroczenia terminu, jakiego dopuścił się organ oraz okoliczności faktyczne, które legły u podstaw tego uchybienia i na tej podstawie doszedł do przekonania, że w realiach niniejszej sprawy będzie ona adekwatna do stopnia naruszenia obowiązku ciążącego na organie administracji publicznej. Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w punkcie pierwszym postanowienia na mocy art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania Sąd postanowił w punkcie drugim postanowienia na podstawie art. 200 p.p.s.a. dc