II SO/Łd 13/18

Dnia 14 listopada 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 listopada 2018 roku sprawy z wniosku A. S. o wymierzenie Burmistrzowi K. grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi za nieprzekazanie skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej za okres od 1 sierpnia 2016 roku do 1 sierpnia 2017 roku postanawia: wymierzyć Burmistrzowi K. grzywnę w wysokości 500 (pięćset) złotych. a.bł. Pismem z 23 lipca 2018 r., doprecyzowanym pismami z 12 sierpnia i 9 października 2018 r., A. S. złożył do sądu administracyjnego wniosek o wymierzenie Burmistrzowi K. grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) – w skrócie: "p.p.s.a" – za nieprzekazanie skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej za okres od 1 sierpnia 2016 r. do 1 sierpnia 2017 r. W uzasadnieniu wniosku A. S. wyjaśnił, że Burmistrz K. przekazał do sądu tylko jedną jego skargę na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej za okres od 1 sierpnia 2017 r. do dnia udostępnienia informacji publicznej, co jest przedmiotem zawisłego postępowania o sygn. akt II SAB/Łd 96/18. Organ administracji natomiast nie przekazał do sądu drugiej jego skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej za okres od 1 sierpnia 2016 r. do 1 sierpnia 2017 r. W związku z powyższym skarżący wniósł o wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. W odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny pełnomocnik Burmistrza K. wyjaśnił, że 6 czerwca 2018 r. A. S. wniósł skargę na bezczynność organu administracji w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. 21 czerwca 2018 r. ww. skarga wraz z odpowiedzią oraz aktami sprawy została złożona w Biurze Podawczym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, a zatem w terminie 15 dni, zgodnie z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1330) – zwanej dalej: "u.d.i.p.". Postępowanie w powyższym przedmiocie prowadzone jest przez sąd pod sygn. akt II SAB/Łd 96/18. 3 sierpnia 2018 r. wpłynęło do organu z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wezwanie, z którego wynikało, że organ nie przekazał jednej ze skarg złożonych przez A. S.. Wykonując wezwanie – 10 sierpnia 2018 r. wysłano skargę wraz z odpowiedzią i aktami sprawy do sądu. W toku wyjaśnienia zaistniałej sytuacji stwierdzono, że w 6 czerwca 2018 r. rzeczywiście wpłynęły do organu 2 skargi A. S. na bezczynność Burmistrza K.. Nie zauważono różnicy między tymi skargami, gdyż były one o identycznej treści i zostały potraktowane jako jedna skarga. Zdaniem pełnomocnika organu pomyłka taka może się zdarzyć, gdy skargi co do meritum są identycznej, a jedyna różnica występuje w treści uzasadnienia skarg i jest to jedynie inny numer pisma gminy na pierwszej stronie każdej z nich –[...] i [...]. Pierwsza została przekazana w terminie 15 dni od daty wpływu, a druga po wezwaniu sądu. W związku pełnomocnik organu wniósł o oddalenie wniosku o ukaranie Burmistrza K. grzywną, tym bardziej, że jedna skarga (dotycząca tej samej kwestii) została przekazana do sądu w ustawowym terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek skarżącego o wymierzenie grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. jest zasadny. Stosownie do ww. przepisu w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 54 § 2 p.p.s.a. organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie 30 dni od dnia jej otrzymania. Pamiętać jednak należy, że skarga dotyczy bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, a w myśl art. 21 pkt 1 u.d.i.p. przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Przepis art. 21 pkt 1 u.d.i.p. stanowi lex specialis w stosunku do przepisu art. 54 § 2 p.p.s.a. Grzywna przewidziana w art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter fakultatywny, co oznacza, że nawet w razie spełnienia wskazanych w tym przepisie przesłanek, sąd nie jest zobligowany do jej orzeczenia. Przepis ten pozostawia bowiem po stronie sądu pewną dozę uznania, o czym świadczy użyty w jego treści zwrot "może". Również ustalenie wysokości wymierzonej grzywny pozostawione zostało miarkowaniu sądu, a jedynie jej górną granicę określono w art. 154 § 6 p.p.s.a. Obowiązkiem sądu jest natomiast uwzględnienie wszystkich okoliczności sprawy. Występowanie z wnioskiem o ukaranie organu grzywną nie może mieć na celu jedynie funkcji represyjnej – tak w postanowieniu NSA z dnia 19 maja 2016r., sygn. akt II OZ 498/16, orzeczenie dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl. Wniosek o wymierzenie grzywny stanowi bowiem przede wszystkim środek dyscyplinujący działanie organu, a jego celem jest przeciwdziałanie "przetrzymywaniu" skarg przez organy administracji i tym samym uniemożliwianiu rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny. Przepis art. 55 § 1 p.p.s.a. jest zatem ściśle związany z wniesieniem skargi i określa sekwencję działań, które mogą być podjęte w celu doprowadzenia do rozpoznania sprawy, a więc wniosek o wymierzenie organowi grzywny jest zasadny wtedy, gdy skarga została wniesiona do organu, ale mimo upływu ustawowego terminu, nie została sądowi przekazana, co świadczyłoby o naruszeniu przez organ prawa strony do rozpoznania sprawy przez sąd. Jak wynika z akt sprawy skargi A. S. na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej za okres od 1 sierpnia 2016 r. do 1 sierpnia 2017 r. oraz od 1 sierpnia 2017 r. do dnia udostępnienia informacji publicznej zostały złożone w siedzibie organu 6 czerwca 2018 r. Stosownie zatem do art. 21 pkt 1 u.d.i.p. obowiązkiem organu było zatem przekazanie obu skarg sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę najpóźniej do 21 czerwca 2018 r. We wskazanym terminie organ przekazał sądowi tylko tę drugą skargę, ale załączył do niej odpowiedź na pierwszą z nich. W związku z powyższym Przewodniczący Wydziału II wezwał pełnomocnika organu do nadesłania właściwej odpowiedzi na skargę wraz z aktami administracyjnymi sprawy, która została zarejestrowana pod sygn. akt II SAB/Łd 96/18. Jednocześnie poinformowano pełnomocnika organu, że nadesłana odpowiedź na skargę dotyczy skargi A. S. na bezczynność Burmistrza K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej obejmującej okres od 1 sierpnia 2016 r. do 1 sierpnia 2017 r., która nie została przekazana do sądu. W wykonaniu nałożonego obowiązku organ przesłał właściwą odpowiedź na skargę, jednak wbrew twierdzeniom pełnomocnika organu, skarga w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej obejmującej okres od 1 sierpnia 2016 r. do 1 sierpnia 2017 r., nie została przekazana do sądu. Jak wynika z przedstawionych wyżej okoliczności faktycznych sprawy organ nie wywiązał się z ustawowych obowiązków. Nie ulega bowiem wątpliwości, że organ wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 54 § 2 p.p.s.a. w zw. art. 21 pkt 1 u.d.i.p., nie przekazał do sądu skargi A. S. na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej obejmującej okres od 1 sierpnia 2016 r. do 1 sierpnia 2017 r., co uprawniało sąd do wymierzenia grzywny. W ocenie sądu wysokość grzywny w kwocie 500 zł jest adekwatna do stopnia naruszenia obowiązku ciążącego na organie. Z jednej strony nie można bowiem pominąć faktu, że skarżący wniósł do sądu za pośrednictwem organu administracji dwie prawie identycznie brzmiące skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W ich treści skarżący nie wskazał, że dotyczą one żądania udostępnienia informacji publicznej z różnych okresów, a jedynie podał znak pisma organu [...] i[...], co spowodowało przekonanie organu, że skarżący wniósł tylko jedną skargę na bezczynność. Jednakże z drugiej strony podkreślenia wymaga okoliczność, że pomimo uświadomienia organowi przez sąd, że jedna ze skarg A. S. nie została do sądu przekazana, organ nadal nie wywiązał się z ustawowego obowiązku. Pamiętać również należy, że wymierzenie grzywny nie zwalnia organu z obowiązku przekazania skargi na bezczynność, jeżeli do dnia wydania postanowienia w tym przedmiocie, organ ciążącego na nim obowiązku nie wykonał. Jeżeli organ nie przekaże sądowi skargi mimo wymierzenia grzywny, sąd może na żądanie skarżącego rozpoznać sprawę na podstawie nadesłanego odpisu skargi, gdy stan faktyczny i prawny przedstawiony w skardze nie budzi uzasadnionych wątpliwości (art. 55 § 2 p.p.s.a.). O rażących przypadkach naruszenia obowiązków, o których mowa w § 2 lub w art. 54 § 2, skład orzekający lub prezes sądu zawiadamia organy właściwe do rozpatrywania petycji, skarg i wniosków (art. 55 § 3 p.p.s.a.). a.bł.