II SO/Łd 14/20

Dnia 6 maja 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku K. S. o wymierzenie Prezydentowi Miasta S. grzywny w trybie art. 55 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi za nieprzekazanie skargi na zarządzenie Prezydenta Miasta S. z dnia [...] nr [...] w sprawie utworzenia spółki przymusowej dla zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej [...] w S., nadania jej statutu oraz wyznaczenia organów spółki postanawia: 1. wymierzyć Prezydentowi Miasta S. grzywnę w wysokości 1000 (tysiąc) złotych; 2. zasądzić od Prezydenta Miasta S. na rzecz K. S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. B.A. W dniu 16 lipca 2020 r. M. S. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z wnioskiem o wymierzenie Prezydentowi Miasta S. grzywny w trybie art. 55 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi za nieprzekazanie skargi na zarządzenie Prezydenta Miasta S. z dnia [...] nr [...] w sprawie utworzenia spółki przymusowej dla zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej [...] w S., nadania jej statutu oraz wyznaczenia organów spółki. Ponadto strona wniosła o zasądzenie w trybie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu wniosku jego autorka wskazała, że 13 marca 2020 r. wniosła bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na zarządzenie Prezydenta Miasta S. z dnia [...] nr [...] w sprawie utworzenia spółki przymusowej dla zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej [...] w S., nadania jej statutu oraz wyznaczenia organów spółki. Sąd pismem z 26 marca 2020 r. sygn. III DK/Łd 10/20 przekazał ją organowi celem udzielenia w terminie 30 dni odpowiedzi oraz nadesłania akt sprawy. Pomimo upławu trzech miesięcy organ nie przesłał akt sprawy ani odpowiedzi na skargę. Zdaniem strony nic nie uzasadnia tak dużej zwłoki ze strony organu, tym bardziej, że wszelkie obostrzenia związane z pandemią koronawirusa o ile miały w ogóle wpływ na działanie organu już dawno przestały obowiązywać. Odpowiadając na wniosek organ reprezentowany przez pełnomocnika będącego adwokatem wniósł o zawieszenie postępowania z uwagi na śmierć wnioskodawczyni, która nastąpiła 20 sierpnia 2020 r., a w dalszej kolejności o oddalenie wniosku. Podkreślił, że skarga została przesłana przez Sąd do Prezydenta Miasta S. pismem z 26 marca 2020 r. i faktycznie wpłynęła do organu 30 marca 2020 r. Gwałtowny rozwój epidemii w powiązaniu z reakcją władz państwowych spowodował paraliż działalności państwa w wielu jego sferach, w tym w płaszczyźnie działalności organów administracji. Potwierdzone przypadki koronawirusa wśród pracowników urzędu miasta w S. spowodowały przymusową kwarantannę wielu osób. Skutkiem tego było wprowadzenie pracy zmianowej i pracy zdalnej. Tym samym zostały znacznie uszczuplone zasoby personalne magistratu. Trudna sytuacja epidemiczna zaczęła się stabilizować z początkiem czerwca 2020 r. Jednocześnie organ wyjaśnił, że skarżąca w styczniu wystąpiła do Wojewody [...] o objęcie Zarządzenia nr [...] Prezydenta Miasta S. postępowaniem nadzorczym. W rezultacie do dnia sporządzenia niniejszej odpowiedzi organ nie dysponował oryginałem zaskarżonego zarządzenia, który wraz z aktami sprawy i skargą mógłby zostać przekazany do WSA w Łodzi. Z tych względów skarga nie została przekazana do Sądu. Pełnomocnik organu poinformował także, że skarga wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy zostanie przekazana do Sądu 31 sierpnia 2020 r. w odrębnej korespondencji, podkreślając że zaistniała sytuacja ma charakter incydentalny. Podsumowując organ wniósł o odstąpienie od wymierzenia grzywny za nieterminowe wypełnienie obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. Postanowieniem z 10 grudnia 2020 r. Sąd zawiesił postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi. Postanowieniem z 26 marca 2021 r. Sąd, na podstawie art. 128 § 1 pkt 1 p.p.s.a. podjął zawieszone postępowanie z udziałem K. S. jako następcy prawnego zmarłej wnioskodawczyni M. S.. W odpowiedzi na wezwanie Sędziego z 26 marca 2021 r., pismem procesowym z 9 kwietnia 2021 r. K. S. oświadczył, że podtrzymuje wniosek o wymierzenie organowi grzywny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Wniosek o wymierzenie grzywny jest uzasadniony. Stosownie do treści art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r, poz. 2325 z późn.zm. – dalej w skrócie "p.p.s.a.") organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Z kolei, w myśl art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6, a więc do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Wobec powyższego wymierzenie organowi grzywny uzależnione jest od spełnienia dwóch warunków: stwierdzenia uchybienia przez organ trzydziestodniowemu terminowi do przekazania sądowi skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę, bez względu na jego przyczyny oraz złożenia stosownego wniosku przez stronę. Należy również podkreślić, że dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. z uchybieniem terminu przez organ nie skutkuje oddaleniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny, czy też umorzeniem postępowania sądowoadministracyjnego. W uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r., II GPS 3/09 (ONSAiWSA 2010/1/2) podniesiono bowiem, iż skoro z art. 54 § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika obowiązek dochowania określonego terminu, to uchybienie tej powinności mieści się w "niezastosowaniu się do obowiązków", będącym przesłanką wymierzenia grzywny na podstawie art. 55 § 1 tej ustawy. W istocie zatem przedmiot zaskarżenia określony w art. 55 § 1 ustawy obejmuje nie tylko zaniechanie przekazania sądowi skargi wraz z odpowiedzią na skargę i akt sprawy, ale także zwłokę organu w dopełnieniu tej czynności. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że organ otrzymał skargę 30 marca 2020 r. i nie wykonał ustawowego obowiązku przekazania skargi w terminie 30 dni od dnia jej otrzymania. Skarga wraz aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, nadana została na poczcie 15 marca 2021 r. Do Sądu wpłynęła 17 marca 2021 r., o czym świadczy prezentata i zarejestrowana za sygn. akt II SA/Łd 169/21. Zatem, organ wykonał spoczywający nań obowiązek niemalże z rocznym opóźnieniem. Wymierzenie grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. ma przede wszystkim na celu zdyscyplinowanie organu, ale również ma stanowić sankcję za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Grzywna wymierzana na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter mieszany: dyscyplinujący, represyjny i prewencyjny. Uwzględniając wobec tego rolę jaką ma spełnić rozważana grzywna oraz fakt, że organ przekazał skargę z niemalże rocznym opóźnieniem, Sąd uznał, że grzywna w wysokości 1000 zł powinna stanowić dostateczną represję za uchybienie ustawowego terminu do przekazania skargi i zdyscyplinować organ do przestrzegania prawa. Określając wysokość grzywny Sąd wziął przede wszystkim pod uwagę fakt, że naruszenie przez organ terminów do przesłania skargi w zasadniczej mierze wiązało się z trwającą epidemią covid-19, a co za tym idzie paraliżem pracy organu, zachorowaniami i kwarantannami pracowników organu, a w rezultacie koniecznością reorganizacji pracy. Jednakże powyższa okoliczność nie mogła stanowić podstawy do odstąpienia od wymierzenia grzywny, jak wnosił o to pełnomocnik organu. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia. O kosztach postępowania sądowego Sąd rozstrzygnął w punkcie drugim sentencji postanowienia w trybie art. 200 i art. 205 § 1 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. B.A.