II SO/Łd 14/23

Dnia 26 października 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi –Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Marcin Olejniczak po rozpoznaniu w dniu 26 października 2023 roku na posiedzeniu niejawnym na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. B. o wymierzenie P. spółce z o.o. w L. grzywny za nieprzekazanie skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej p o s t a n a w i a: 1. wymierzyć P. spółce z o.o. w L. grzywnę w wysokości 200 zł (dwieście złotych); 2. zasądzić od P. spółce z o.o. w L. na rzecz wnioskodawcy J.B. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. J. B. wniósł, na podstawie art. 55 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi o wymierzenia grzywny P. spółka z o.o. w L., w związku z nieprzekazaniem skargi na bezczynność w zakresie rozpatrzenia wniosku z 27 lutego 2023 r. o wydanie, w trybie udostępnienia informacji publicznej, pełnej dokumentacji przetargowej. W uzasadnieniu wyjaśnił, że 22 czerwca 2023 r. złożył w placówce pocztowej skargę na bezczynność P. sp. z o.o. w zakresie rozpatrzenia wniosku z dnia 27 lutego 2023 r. o wydanie pełnej dokumentacji przetargowej (udostępnienie informacji publicznej). Skarga została doręczona 27 czerwca 2023 r. Do 4 sierpnia 2023 r. skarga nie została przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, co uzasadnia zastosowanie przepisu art. 55 § 1 p.p.s.a. W odpowiedzi na wniosek P. sp. z o.o. wniosła o jego odrzucenie ewentualnie oddalenie wniosku i umorzenie postępowania. W ocenie spółki, skarżący nie posiada legitymacji do złożenia wniosku o wymierzenie grzywny, w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a., bowiem nie brał udziału w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej we własnym imieniu tylko działał jako pełnomocnik M. S. i w takim kontekście prowadził ze spółką korespondencję w przedmiocie udostępnienia żądanej informacji . Zdaniem spółki wniosek z 27 lutego 2023 r. został złożony w imieniu M. S., a J. B. działał jako zawodowy pełnomocnik. Spółka odpowiedziała na wniosek w drodze e-mail 10 marca 2023 r., iż nie ma prawnego obowiązku udostępniania podmiotom trzecim historycznych danych przetargowych. Korespondencja e-mail prowadzona przez skarżącego, począwszy od złożonego lutego 2023 r. wniosku (wyraźnie w imieniu M. S.), a wskazanego w skardze na bezczynność jako podstawa tej skargi, prowadzona był z adresu e-mail [...], a więc związanego z prowadzoną przez wnioskodawcę działalnością gospodarczą. Dodatkowo każdy e-mail był opatrzony informacją w stopce, iż jest on radcą prawnym, a więc zawodowym pełnomocnikiem. Nie ulega więc wątpliwości, iż J. B. występował z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w imieniu osoby trzeciej, a nie we własnym imieniu. Dalsza korespondencja, którą wnioskodawca załączył do skargi na bezczynność, prowadzona była jako kontynuacja sprawy wniosku z 27 lutego 2023 r. z uwagi tożsamość żądanych informacji, na co w zarówno w skardze na bezczynność jak i we wniosku o wymierzenie grzywny wskazuje sam skarżący. Skoro wyraźnie powołuje się na wniosek z 27 lutego 2023 r., złożony w imieniu M. S., działającego przez pełnomocnika, radcę prawnego J. B., to pełnomocnik w swoim własnym imieniu nie jest uprawniony do podpisania skargi na bezczynność, a tym samym nie jest uprawniony do złożenia wniosku o wymierzenie grzywny gdyż nie był stroną sprawy o udostępnienie informacji publicznej. W tym kontekście skarżący nie może skutecznie złożyć skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego gdyż zgodnie z art. 50 § 1 nie jest uprawniony do złożenia skargi jako podmiot, który nie złożył wniosku o udostępnienie informacji publicznej (nie był stroną postępowania administracyjnego). Brak legitymacji do złożenia skargi powoduje, iż wniosek powinien zostać odrzucony. Z ostrożności, w przypadku stwierdzenia braku przesłanek do odrzucenia wniosku, spółka wyjaśniła, że nie jest podmiotem posiadającym informacje publiczne jak również podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Spółka nie wykonuje zadań publicznych, zajmuje się naprawą taboru kolejowego. Do przetargów organizowanych przez spółkę nie mają zastosowania przepisy ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych Skarga na bezczynność została nadana na adres sądu 3 października 2023 r., i zarejestrowana pod sygnaturą akt II SAB/Łd 107/23. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek jest zasadny. Zgodnie z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902 - u.d.i.p.) do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 roku, poz. 1634 - p.p.s.a.) z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Stosownie art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do powyższego obowiązku, sąd może na wniosek skarżącego orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., a więc do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym (art. 55 § 1 p.p.s.a.). Judykatura podnosi, że przedmiot zaskarżenia określony w art. 55 § 1 p.p.s.a. obejmuje nie tylko zaniechanie przekazania sądowi skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy, ale także zwłokę organu w dopełnieniu tej czynności (postanowienie NSA z 7 maja 2014 r., I OZ 343/14, LEX nr 1467276, postanowienie NSA z 12 marca 2014 r., I OZ 158/14, LEX nr 1449949). Ustalenie wysokości wymierzonej grzywny ustawodawca pozostawił uznaniu sądu, określając jedynie jej górną granicę w art. 154 § 6 p.p.s.a. Oznacza to, iż to sąd ocenia, jaka wysokość grzywny w danej sprawie będzie adekwatna do okoliczności uchybienia obowiązkowi prawem przez organ. Z akt sprawy (nadesłanych także przy skardze na bezczynność) wynika, że 27 lutego 2023 r. J. B., działając w imieniu M. S. wniósł o wydanie dokumentacji przetargowej, w sprawie odbudowy toru nr 54, wymiany rozjazdu 77 bocznicy kolejowej, nie wskazując we wniosku . W odpowiedzi, pismem z 9 marca 2023 r. (wysłanym mailem 10 marca 2023r.) spółka wyjaśniła, że nie ma obowiązku udostępniania żądanej dokumentacji. J. B. mailem z 20 marca 2023 r. zwrócił się w trybie u.d.i.p. o przesłanie ww. dokumentów, a mailem z 18 maja 2023 r. ponowił wniosek o udostepnienie żądanej informacji publicznej. Mailem z 24 maja 2023 r. spółka podtrzymała stanowisko wyrażone we wcześniejszym piśmie wysłanym 10 marca 2023 r.. Następnie J. B. wniósł skargę (datowaną na 26 maja 2023 r., wpływ do organu według prezentaty 27 czerwca 2023 r.) na bezczynność spółki w sprawie udostępnienia żądanej informacji publicznej. Wobec tego, stosownie do art. 21 pkt 1 u.d.i.p. przekazanie akt i odpowiedzi na skargę powinno nastąpić w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Nie ulega zatem wątpliwości, iż spółka nie wypełniła obowiązku przekazania do sądu skargi na bezczynność, złożonej przez skarżącego. W postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. sąd bada jedynie, czy organ bądź podmiot, do którego skarga została skierowana wykonał obowiązki określone w art. 54 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Przekazanie sądowi administracyjnemu skargi jest bezwzględne i obligatoryjne, niezależne od tego, czy dany podmiot uznaje, że skarga nie należy do kognicji sądu administracyjnego, czy też uważa, że nie jest organem w rozumieniu p.p.s.a., albo nie jest dysponentem żądanych informacji, bądź stwierdzi że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej. Już tylko samo złożenie skargi stanowi żądanie strony nadania skardze określonego biegu i obliguje podmiot, do którego skarga ta została skierowana, do uczynienia zadość temu żądaniu. Nie jest on uprawniony do dokonywania ocen dopuszczalności skargi i żądania jej przekazania, a także zasadności skargi. Zwłaszcza w sprawach z zakresu informacji publicznej. Ocena, czy złożona skarga należy do kognicji sądu administracyjnego należy bowiem wyłącznie do kompetencji sądu administracyjnego, który będzie orzekał w oparciu o skargę, akt i odpowiedź na skargę złożoną przez organ (postanowienie NSA z 8 grudnia 2022 r., III OZ 732/22, LEX nr 3440148). Już tylko samo złożenie skargi stanowi żądanie strony nadania skardze określonego biegu i obliguje podmiot, do którego skarga ta została skierowana do uczynienia zadość temu żądaniu. Nie jest on uprawniony do dokonywania ocen zasadności skargi i żądania jej przekazania. To dopiero bowiem sąd administracyjny w toku postępowania zainicjowanego skargą zobowiązany jest dokonać tych ocen i ustalić, czy skarga, będąca pismem kierowanym do sądu, mieści się w zakresie właściwości sądów administracyjnych, czy żądane informacje były informacją publiczną oraz czy adresat wniosku o udzielenie tych informacji zobowiązany był do rozpoznania wniosku stosownie do przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, a także w realiach niniejszej sprawy kto zwrócił się z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej. Forma załatwienia wniosku, okoliczność czy spółka jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia wnioskowanej informacji, a także jaki podmiot składał wniosek o jej udzielenie będzie, jak już wspomniano weryfikowana w postępowaniu objętym skargą na bezczynność spółki. Zatem żadna okoliczność nie zwalnia tego podmiotu od obowiązku przekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego. Wymierzając grzywnę za niedopełnienie obowiązku przekazania skargi wraz z aktami sprawy, sąd wziął pod uwagę, iż ustawodawca pozostawił swobodę w decyzji co do wymiaru jej wysokości, tj. określił jedynie górną granicę jej wysokości. Sąd uznał, że wymierzona grzywna w wysokości 200 zł będzie adekwatna do stopnia naruszenia obowiązku ciążącego, a zarazem uczyni zadość funkcji prewencyjnej. Celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., jest nie tylko funkcja dyscyplinująca (mająca na celu doprowadzenie do wykonania przez organ administracji ciążącego na nim obowiązku procesowego), ale również funkcja represyjna. Ta druga służy ochronie wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa strony do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki. Poza tym, grzywna pełni również funkcję prewencyjną, albowiem ukaranie nią służy także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ administracji, jak i przez inne organy administracji. W wymiarze indywidualnym ukarany organ administracji będzie wszak chciał uniknąć powtórzenia takiej sytuacji, choćby z uwagi na związane z tym uszczuplenie środków finansowych (por. uchwała postanowienie NSA z 11 maja 2012 r., I OZ 328/12). Wymierzona grzywna stanowi sankcję dla organu za nieterminowe przekazanie skargi wraz z odpowiedzią na skargę. W świetle okoliczności sprawy zdaniem sądu nie było podstaw do wymierzenia grzywny w wyżej wysokości albowiem z uwagi na przekazanie skargi przez organ nie było potrzeby dyscyplinowania organu w zakresie realizacji obowiązku ustawowego, który w sprawie organ ostatecznie wykonał. Mając na uwadze powyższe sąd, na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji postanowienia. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a. w punkcie 2 sentencji postanowienia. abo