II SO/Łd 5/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. W. i J. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych wniesionego przed złożeniem przez A. W. i J. W. skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy p o s t a n a w i a: odmówić skarżącym przyznania prawa pomocy. II SO/Łd 5/11 UZASADNIENIE W dniu 14 lipca 2011r. A. W. i J. W. złożyli bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wypełniony urzędowy formularz o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawcy wskazali w formularzu, iż prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, źródłem utrzymania jest emerytura A. W. w wysokości 1 488,40 zł oraz wynagrodzenie za pracę i świadczenie rentowe J. W. w łącznej kwocie 1 946,13 zł. Nadto są właścicielami mieszkania o powierzchni 32,80 m², innych nieruchomości nie posiadają. Z zestawienia wydatków wynika, iż z osiąganych dochodów pokrywają co miesiąc składkę na ubezpieczenie na życie w wysokości 66 zł, raty kredytu w kwotach: 80 zł, 162,85 zł i 799,10 zł, spłatę karty kredytowej w wysokości 96,54 zł, opłaty za telefon w kwocie 29 zł, opłaty za mieszkanie w wysokości 159,28 zł, za światło 40 zł, za gaz w wysokości 80 zł, wydatki na leki w kwocie 80 zł. Nadto raz w roku wnioskodawcy uiszczają podatek od nieruchomości w wysokości 35 zł i podatek gruntowy w wysokości 158 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) powoływanej dalej jako p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w treści art. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Podkreślić należy, iż prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania, a wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za jego uwzględnieniem. Udzielenie prawa pomocy jest bowiem formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu jest obiektywnie niemożliwe. Ze złożonego przez wnioskodawców formularza wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz z oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym wynika, że są właścicielami mieszkania o powierzchni 32,80 m², prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, na utrzymanie którego dysponują kwotą 3 434,53 zł, na którą składa się świadczenie rentowe i wynagrodzenie J. W. oraz świadczenie emerytalne A. W. Zadeklarowane przez wnioskodawców stałe, co miesięczne wydatki zamykają się w kwocie 1 592,77 zł, zatem do dyspozycji wnioskodawców pozostaje co miesiąc kwota 1 841,76 zł. Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu wnioskodawcy nie uprawdopodobnili, iż nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prosty rachunek matematyczny wskazuje, iż co miesiąc wnioskodawcy dysponują wolną kwotą około 1 800 zł, w tej sytuacji, przy uwzględnieniu dodatkowych kosztów zakupu żywności i odzieży, stwierdzić należy, iż dysponują kwotą, z której są w stanie uiścić kwotę tytułem wpisu sądowego. Twierdzenie takie jest dodatkowo uprawnione, gdyż występując wpierw z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych wnioskodawcy mogli poczynić odpowiednie oszczędności na ten cel. Ponadto fakt spłaty zaciągniętych kredytów nie przesądza o braku możliwości poniesienia kosztów postępowania, bowiem dla oceny zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy nie tyle istotna jest wysokość deklarowanych przez stronę wydatków, co kwota wydatków uznawanych za niezbędne do zaspokojenia podstawowych potrzeb rodziny i zapewnienia jej prawidłowego funkcjonowania. Tymczasem spłata kredytów nie uzasadnia twierdzenia, że jest to wydatek, którego ponoszeniu należy przyznać pierwszeństwo przed wydatkami związanymi z udziałem w postępowaniu przed sądem administracyjnym. W orzecznictwie sądowym ukształtowało się już stanowisko, że zobowiązania cywilnoprawne (raty kredytu) nie mogą mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2006r., I OZ 83/06, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślić jednocześnie trzeba, iż obecne rozstrzygnięcie złożonego wniosku nie wyklucza prawa do złożenia kolejnego, nowego winsoku o przyznanie prawa pomocy wraz ze skargą. Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art. 243 §1, art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. ar