II SO/Łd 7/25

Dnia 21 lipca 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agata Sobieszek – Krzywicka po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2025 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku K. A. o wymierzenie Dyrektorowi Miejskiego Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Krośniewicach grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi za nieprzekazanie skargi na bezczynność organu w sprawie udostępnienia informacji publicznej postanawia: 1. wymierzyć Dyrektorowi Miejskiego Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Krośniewicach grzywnę w kwocie 200 (dwieście) złotych; 2. zasądzić od Dyrektora Miejskiego Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Krośniewicach na rzecz K. A. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. ał K. A. pismem z dnia 3 czerwca 2025 r., w oparciu o art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej również jako: "p.p.s.a."), złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosek o wymierzenie Dyrektorowi Miejskiego Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Krośniewicach grzywny za nieprzekazanie skargi na bezczynność organu w sprawie udostępnienia informacji publicznej oraz o zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania wedle norm przepisanych. W uzasadnieniu swojego pisma wnioskodawczyni wskazała, iż w dniu 25 marca 2025 r. złożyła za pośrednictwem poczty elektronicznej oraz poprzez platformę ePUAP dwa wnioski o udostępnienie informacji publicznej. W dniu 7 maja 2025 r. wnioskodawczyni skierowała do Sądu skargę na bezczynność organu, jednak do chwili złożenia wniosku o wymierzenie grzywny skarga ta nie została przekazana Sądowi. W piśmie z dnia 11 lipca 2025 r. organ administracji wniósł o oddalenie wniosku o wymierzenie grzywny. W uzasadnieniu swojego stanowiska organ przyznał, iż nie kwestionuje faktu przekazania skargi wnioskodawczyni na bezczynność z uchybieniem terminu. Opóźnienie w przekazaniu skargi faktycznie miało miejsce i tego rodzaju sytuacja jest dalece niepożądana, jednak nie było ono działaniem celowym, lecz stanowiło błąd, będący wypadkową kilku okoliczności, które miały miejsce w czerwcu 2025 r. Organ wskazał, iż na przełomie maja i czerwca 2025 r. w Miejskim Zakładzie Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Krośniewicach były prowadzone równolegle dwie niezależne od siebie kontrole – kontrola Komisji Rewizyjnej Rady Miasta Krośniewice (od 22 maja do 30 maja 2025 r.) oraz kontrola Państwowej Inspekcji Pracy (od 30 kwietnia 2025 r. do 13 czerwca 2025 r.). Wiązały się one z koniecznością tymczasowej reorganizacji pracy MZGKiM, zwłaszcza że były to kontrole angażujące dużą część pracowników. W czerwcu ponadto zaczął się okres urlopowy, co dodatkowo przełożyło się na wydolność MZGKiM, zwłaszcza ze względu na rotacje pośród kadry. Ponadto w czerwcu trwały prace nad aktualizacją planu finansowego MZGKiM, co stanowi dość złożony proces, wymagający bieżącego współdziałania ze Skarbnikiem Gminy. Z punktu widzenia MZGKiM były to działania kluczowe. Dodatkowo organ podkreślił, iż termin dla przekazania skargi, wynikający z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 902, dalej również jako: "u.d.i.p."), jest terminem szczególnym, różniącym się od ogólnego 30-dniowego terminu. W sytuacji, gdy w okresie od maja do czerwca 2025 r. funkcjonowanie MZGKiM napotykało pewnego rodzaju trudności – zwłaszcza o charakterze organizacyjnym – o wiele łatwiej było dopuścić się uchybienia terminu do przekazania skargi. Uchybienie to stanowiło w istocie pomyłkę, która być może nie zaistniałaby, gdyby nie nietypowy natłok spraw, z którymi mierzyli się pracownicy MZGKiM, przez co jednostka funkcjonowała w sposób niestandardowy. Wreszcie organ wskazał, iż samo opóźnienie w przekazaniu skargi było w istocie nieznaczne i nie wpłynęło w jakikolwiek sposób na sytuację skarżącej. Przy piśmie z dnia 9 czerwca 2025 r. (nadanym, według informacji zawartych w systemie śledzenia przesyłek P. S.A., w dniu 9 czerwca 2025 r.) organ przekazał skargę K. A. na bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej. Została ona zarejestrowana pod sygn. II SAB/Łd 84/25 i, zgodnie z zarządzeniem z dnia 12 czerwca 2025 r., rozdzielona na skargi dotyczące dwóch odrębnych wniosków z dnia 25 marca 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej. Druga ze skarg została zarejestrowana pod sygn. II SAB/Łd 85/25. Analiza akt wymienionych powyżej spraw wskazuje, że skarga na bezczynność wpłynęła do organu w dniu 9 maja 2025 r., a przekazana do Sądu została 9 czerwca 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Wniosek okazał się zasadny. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. (art. 54 § 2 zd. 1 p.p.s.a.). Jak natomiast stanowi art. 21 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. W myśl art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., a więc do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej (art. 64 § 3 p.p.s.a.). Przesłankami uprawniającymi sąd do wymierzenia grzywny organowi jest stosowny wniosek skarżącego oraz stwierdzenie niezastosowania się przez organ do obowiązków z art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd zaś orzeka o grzywnie według swego uznania i wymierza ją w wysokości adekwatnej do stopnia niewypełnienia przez organ obowiązku przekazania skargi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie, z uwzględnieniem okresu, w jakim organ pozostawał w zwłoce oraz okoliczności faktycznych, które legły u podstaw uchybienia przez organ temu obowiązkowi. Oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a. pełni również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy więc także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09, dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: "www.orzeczenia.nsa.gov.pl", dalej również jako: "CBOSA"). Jak wskazano powyżej, analiza akt spraw Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi o sygn. II SAB/Łd 84/25 oraz II SAB/Łd 85/25 wskazuje, iż skarga K. A. na bezczynność Dyrektora Miejskiego Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Krośniewicach w udostępnieniu informacji publicznej wpłynęła do organu w dniu 9 maja 2025 r. Zatem wynikający z art. 21 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. termin na jej przekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi upływał z dniem 26 maja 2025 r. (24 maja 2025 r. przypadał bowiem w sobotę). Tymczasem została ona przekazana do Sądu dopiero w dniu 9 czerwca 2025 r. Niewątpliwie zatem organ nie wywiązał się z obowiązku przekazania skargi w ustawowym terminie. Wskazał jednakże, iż nie było to działanie celowe, a wynikało z trudności organizacyjnych, spowodowanych toczącymi się w Zakładzie kontrolami oraz okresem urlopowym. Jednocześnie z wyjaśnień Dyrektora wynika, iż w jego ocenie opóźnienie było nieznaczne i nie wywołało negatywnych skutków u skarżącej. Taka argumentacja nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślić należy, iż dla wymierzenia grzywny za nieprzekazanie w terminie skargi do sądu administracyjnego nie ma żadnego znaczenia to, z jakiego powodu skarga nie została przez organ przekazana do sądu w terminie. Obowiązkiem organów jest bowiem znajomość obowiązujących przepisów prawa, a także taka organizacja pracy, w tym również jej zaplecza technicznego, która zapewni terminowe wypełnianie nałożonych prawem obowiązków. Grzywna wymierzana na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. znajduje swoją podstawę faktyczną w samym fakcie nieprzekazania w terminie skargi do sądu administracyjnego przez podmiot, do którego wpłynęła i przeciwko któremu jest skierowana (por. postanowienie NSA z 27 stycznia 2022 r., sygn. III OZ 21/22, publ. CBOSA). Nietrafna jest również argumentacja zawarta w odpowiedzi na wniosek, zgodnie z którą nałożenie na organ grzywny wydaje się nieuzasadnione, bowiem nieprzekazanie skargi sądowi administracyjnemu w terminie, chociaż było nieprawidłowe, nie wywołało żadnego negatywnego skutku dla sytuacji prawnej skarżącej. Takie zachowanie organu naruszyło bowiem konstytucyjne prawo skarżącej do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki. Natomiast celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a, nie jest wyłącznie zapewnienie przekazania skargi do sądu oraz wymierzenie organowi kary za niewypełnienie nałożonych prawem obowiązków. Jak wskazano powyżej, ma ona również funkcję prewencyjną, mającą na celu zapobiec naruszeniom prawa w przyszłości. W tych okolicznościach zaistniały przesłanki zastosowania grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. Wymierzając organowi grzywnę za niedopełnienie obowiązku przekazania skargi wraz z aktami sprawy, Sąd wziął pod uwagę, iż ustawodawca pozostawił swobodę w decyzji co do wymiaru jej wysokości, tj. określił jedynie górną granicę jej wysokości. Sąd zważył specyfikę i charakter okoliczności rozpatrywanej sprawy, oraz to, że zakres i forma działania sądu administracyjnego nie powinna wykraczać poza to, co jest konieczne do osiągnięcia celu, jakim jest sądowa kontrola wykonywania zadań przez organy administracji publicznej. W ocenie Sądu grzywna w wysokości 200 zł jest adekwatna do stopnia naruszenia obowiązku ciążącego na organie administracji, a zarazem czyni zadość funkcji dyscyplinującej, represyjnej i prewencyjnej. Zważywszy na wskazywane przez organ nadzwyczajne obłożenie obowiązkami, które legło u podstaw nieprzekazania skargi oraz nieznaczne przekroczenie terminu, grzywna w przywołanej wysokości jest w wystarczającym stopniu dotkliwa, czym spełnia funkcje represyjną a jednocześnie w pełni realizuje zadania dyscyplinujące i prewencyjne. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. i art. 64 § 3 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 postanowienia. O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął w punkcie 2 postanowienia na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. ds