III SA/Łd 101/11

WyrokWSA w Łodzi2011-06-08

Skład orzekający: Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny jest zobowiązany do wydania postanowienia w sprawie zwrotu nienależnie pobranych kosztów egzekucyjnych, czy też zwrot ten powinien nastąpić w formie czynności materialno-technicznej?
Ratio decidendi
Zwrot nienależnie pobranych kosztów egzekucyjnych następuje w formie czynności materialno-technicznej, a nie w drodze postanowienia, jeśli nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 64c § 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. brak żądania strony wydania takiego postanowienia lub brak sytuacji, w której koszty obciążają wierzyciela, a wierzyciel i organ egzekucyjny są tym samym podmiotem.
Stan faktyczny
Skarżący A. W. domagał się zwrotu nienależnie pobranych kosztów egzekucyjnych. Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał postanowienie o zwrocie części tych kosztów. Po odmowie uzupełnienia tego postanowienia, skarżący wniósł zażalenie, które Dyrektor Izby Skarbowej uznał za wniesione z uchybieniem terminu. Następnie Dyrektor Izby Skarbowej, działając na podstawie art. 54 § 3 PPSA, uchylił własne postanowienie stwierdzające uchybienie terminu i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego, umarzając postępowanie pierwszej instancji. Skarżący zaskarżył to postanowienie, domagając się merytorycznego rozpoznania sprawy i zwrotu wszystkich wyegzekwowanych kwot. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 8 czerwca 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Protokolant ref. staż. Bartosz Adamus po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2011 roku sprawy ze skargi A. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia oraz zwrotu kosztów egzekucyjnych oddala skargę. W dniu 8 czerwca 2010 roku A. W. wystąpił do Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego Ł. – G. z wnioskiem o zwrot wyegzekwowanych kwot w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego w dniu [...], nr [...]. Postanowieniem z dnia [...], Nr [...] Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego Ł.-G., na podstawie art. 17 § 1 i art. 64 c § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2005r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.) orzekł o zwrocie na rzecz A. W. kwoty 8.761,19 złotych wraz z należnymi odsetkami ustawowymi w kwocie 965,30 zł tytułem nienależnie pobranych kosztów egzekucyjnych. W piśmie z dnia 19 lipca 2010 roku skarżący na podstawie art. 111 § 1 k.p.a. wniósł o uzupełnienie powyższego postanowienia o rozstrzygnięcie w przedmiocie zwrotu kwot wyegzekwowanych na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] za okres od dnia 1 września 2005 roku do dnia 31 grudnia 2008 roku. Postanowieniem z dnia [...], nr [...] Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego Ł. – G., na podstawie art. 123 § 1 w związku z art. 111 § 1 k.p.a., odmówił uzupełnienia postanowienia z dnia 8 lipca 2010 roku. W dniu 1 września 2010 roku A. W. złożył zażalenie na postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego Ł.-G. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie częściowego zwrotu wyegzekwowanych kwot. Postanowieniem z dnia [...], nr [...], na podstawie art. 134 w związku z art. 144 i art. 57 § 1 k.p.a. oraz art. 17 § 1 i art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. stwierdził, że zażalenie A. W. wniesione zostało z uchybieniem ustawowego terminu do jego złożenia. Na powyższe postanowienie A. W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. (sygn. akt III SA/Łd 659/10) Postanowieniem z dnia [...], nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. działając w oparciu o art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt. 2 w związku z art. 144, art. 111 § 1 i § 2 k.p.a., uchylił w całości zaskarżone do Sądu postanowienie z dnia [...], nr [...] oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego Ł. – G. z dnia [...] i umorzył postępowanie w pierwszej instancji. W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, iż wydając postanowienie z dnia 28 października 2010 roku o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia nie wziął pod uwagę faktu, iż pismem z dnia 19 lipca 2010 roku skarżący w trybie art. 111 § 1 k.p.a. złożył wniosek o uzupełnienie postanowienia z dnia 8 lipca 2010 roku. Stosownie zaś do treści art. 111 § 1 k.p.a. strona może w terminie czternastu dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji zażądać uzupełnienia co do rozstrzygnięcia, bądź co do prawa odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach. W przypadkach określonych w § 1 termin dla strony do wniesienia odwołania, powództwa lub skargi biegnie od dnia doręczenia jej odpowiedzi (art. 111 § 2 k.p.a.). W rozpoznawanej sprawie, postanowieniem z dnia [...], Nr [...] Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego Ł.-G. odmówił uzupełnienia postanowienia z dnia [...]. Powyższe rozstrzygnięcie zostało doręczone stronie w dniu 25 sierpnia 2010 roku. W związku z powyższym 7-dniowy termin do złożenia zażalenia na postanowienie z dnia 8 lipca 2010 roku rozpoczął swój bieg w dniu następującym po dniu, w którym doręczono zobowiązanemu postanowienie z dnia 19 sierpnia 2010 roku, tj. w dniu 26 sierpnia 2010 roku i upłynął w dniu 1 września 2010 roku. Wobec powyższego Dyrektor Izby Skarbowej podzielił stanowisko strony skarżącej zawarte w skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na postanowienie z dnia 28 października 2010 roku, że zażalenie zostało wniesione w terminie. Odnosząc się natomiast merytorycznie do zarzutów zawartych w zażaleniu podniósł, iż organ egzekucyjny uwzględniając żądanie skarżącego dokonał zwrotu kwoty 8 761,19 zł wraz z odsetkami ustawowymi w kwocie 965,30 zł tytułem nienależnie pobranych kosztów egzekucyjnych. Przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewidują natomiast możliwości wydawania orzeczeń w przedmiocie zwrotu kosztów egzekucyjnych. Zgodnie bowiem z treścią art. 64c § 3 tej ustawy, jeżeli po pobraniu od zobowiązanego należności z tytułu kosztów egzekucyjnych okaże się, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem, należności te, wraz z naliczonymi od dnia ich pobrania odsetkami ustawowymi, organ egzekucyjny zwraca zobowiązanemu, a jeżeli niezgodne z prawem wszczęcie i prowadzenie egzekucji spowodował wierzyciel, obciąża nimi wierzyciela. W myśl natomiast art. 64 c § 7 i § 8 organ egzekucyjny wydaje postanowienie w przedmiocie kosztów na żądanie zobowiązanego albo z urzędu, jeżeli koszty te obciążają wierzyciela. Na postanowienie to przysługuje zażalenie. Żądanie, o którym mowa w § 7, nie podlega rozpatrzeniu, jeśli zostało wniesione po upływie 14 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, a w przypadku zakończenia postępowania egzekucyjnego wskutek wyegzekwowania wykonania obowiązku, liczonych od dnia powiadomienia zobowiązanego o wysokości pobranych kosztów egzekucyjnych. Zgodnie z przyjętą linią orzecznictwa użyte w art. 64c § 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wyrażenie "postanowienie w sprawie kosztów" należy rozumieć w ten sposób, że może ono dotyczyć zarówno wysokości tych kosztów, jak i zasady ich ponoszenia, w szczególności, gdy obciążają one wierzyciela. To właśnie w postępowaniu "w sprawie kosztów egzekucyjnych" powinny być rozstrzygane szczególne okoliczności przewidziane w art. 64c § 3 lub § 4 ww. ustawy, decydujące o rozdziale tych kosztów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjny z dnia 20.01.2009 r. sygn. akt II FSK 1027/08). Ewentualna konieczność zwrotu kosztów może powstać już jako następstwo wykonania tego postanowienia w formie czynności materialno-technicznej. W związku z powyższym w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., nie było podstaw do wydania postanowienia w sprawie "zwrotu kwoty 8.761,19 zł wraz z należnymi odsetkami ustawowymi w kwocie 965,30 zł naliczonymi do dnia przekazania zwrotu wnioskodawcy tytułem nienależnie pobranych kosztów egzekucyjnych do tytułu wykonawczego o nr [...] wystawionego w dniu 10 stycznia 2000 roku przez Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-W. obejmującego zaległość w podatku akcyzowym za lipiec i sierpień 1999 roku. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący podniósł, iż we wniosku z dnia 8 czerwca 2010 roku wystąpił o zwrot wszystkich wyegzekwowanych kwot od dnia 1 września 2005 roku do dnia umorzenia postępowania. Po rozpoznaniu powyższego wniosku, postanowieniem z dnia 8 lipca 2010 roku Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego Ł.-G. orzekł jedynie w jego części tj. orzekł o zwrocie kwot wyegzekwowanych w okresie od dnia 31 grudnia 2008 roku do dnia 3 lutego 2010 roku. Nie orzekł natomiast o kwotach wyegzekwowanych w okresie od dnia 1 września 2005 roku do dnia 30 grudnia 2008 roku. Zdaniem skarżącego organ odwoławczy uchylając postanowienie z dnia [...] oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego Ł.- G. z dnia [...] powinien orzec co do meritum, a nie umarzać postępowanie w pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. podtrzymał w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniósł o oddalenie skargi. Na rozprawie, która odbyła się w dniu 20 kwietnia 2011 roku pełnomocnik Dyrektora Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi. Oświadczył, że nie posiada informacji kiedy doręczono skarżącemu postanowienie z dnia 12 lutego 2010 roku o umorzeniu postępowania egzekucyjnego i czy na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.- W. z dnia [...] o odmowie zwrotu wyegzekwowanej kwoty skarżący złożył zażalenie, wskazując jednocześnie, że organ I instancji nie powinien wydawać postanowienia o zwrocie kosztów egzekucyjnych, ponieważ skarżący nie złożył wniosku o zwrot kosztów. W głosie do protokołu rozprawy z dnia 27 kwietnia 2011 roku Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wskazał, że postępowanie egzekucyjnego prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [....], nr [...] zostało umorzone postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...], doręczonym skarżącemu w dniu 3 lutego 2010 roku. Natomiast w aktach sprawy brak jest dowodu doręczenia skarżącemu postanowienia Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego Ł.-G. z dnia [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art. 1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu tzn. czy jest on zgodny z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Organ odwoławczy prawidłowo uchylił własne postanowienie z dnia [...] o stwierdzeniu, iż zażalenie A. W. na postanowienie z dnia [...] zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Zgodnie z treścią art. 54 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002r., w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonego postanowienia, organ którego działalność lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Z wymienionego przepisu wynika, iż warunkiem skorzystania z uprawnienia do autokontroli jest uwzględnienie skargi w całości a więc uznanie za uzasadnione zarówno zarzutów oraz wniosków skargi jak i wskazanej w niej podstawy prawnej. Jak wynika z zebranego materiału dowodowego postanowienie organu I instancji z dnia [...]. zostało doręczone skarżącemu w dniu 13 lipca 2010r. Następnie w dniu 19 lipca 2010r. A. W. złożył wniosek o jego uzupełnienie o rozstrzygnięcie w przedmiocie zwrotu wyegzekwowanych kwot pieniężnych za okres od 1 września 2005r. do 31 grudnia 2008r. Na skutek tego wniosku postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego Ł.-G. odmówił uzupełnienia swojego postanowienia z [...]. Postanowienie to zostało doręczone skarżącemu w dniu 25 sierpnia 2010r. zaś w dniu 1 września 2010r. złożył on zażalenie na postanowienie z [...]. Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. stwierdził, iż zażalenie zostało wniesione z uchybieniem wymaganego terminu. Na postanowienie to A. W. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi (sygn. akt III SA/Łd 650/10). Zgodnie z treścią art.111 § 1 kpa, strona może w terminie czternastu dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji zażądać jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia bądź co do prawa odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach. W myśl art.111 § 2 kpa, w przypadkach określonych w § 1 termin dla strony do wniesienia odwołania, powództwa lub skargi biegnie od dnia doręczenia jej odpowiedzi. Przepis art. 111 kpa, poprzez przepis art.144 kpa, ma również zastosowanie do postanowień. Z treści przepisu art.111 § 1 i 2 kpa wynika, iż w przypadku zgłoszenia żądania uzupełnienia decyzji (postanowienia) przesunięty jest początek liczenia terminu do wniesienia odwołania(zażalenia) na dzień doręczenia stronie odpowiedzi tzn. decyzji (postanowienia) uzupełniającej lub odmawiającej uzupełnienia. Orzeczenie o uzupełnieniu decyzji (postanowienia) lub o odmowie jej uzupełnienia nie ma bytu samodzielnego i pozostaje częścią aktu, którego uzupełnienia domaga się strona; w szczególności dzieli losy tego aktu w postępowaniu odwoławczym (zażaleniowym). Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 12 listopada 2000r. w spr. II SA/Gd 1783/98 (ONSA nr 1 z 2002r. poz.23). W rozpoznawanej sprawie w dniu 19 lipca 2010r. A. W. złożył wniosek o uzupełnienie postanowienia organu I instancji z [...] i w przedmiocie tego wniosku w dniu 19 sierpnia 2010r. organ wydał postanowienie, które doręczono skarżącemu 25 sierpnia 2010r. Od dnia 25 sierpnia 2010r. rozpoczął zatem bieg terminu do wniesienia zażalenia a nie od dnia doręczenia postanowienia z [...]. (13 sierpnia 2010r.). Zażalenie zostało wniesione w dniu 1 września 2010r. czyli w wymaganym terminie. Organ odwoławczy trafnie zatem uznał, iż brak było podstaw do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia i uchylił własne postanowienie z dnia [...]. W przekonaniu sądu spełnione zostały przesłanki do uwzględnienia skargi na postanowienie z [...]. określone w art.54 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Skarga na wymienione postanowienie została bowiem uwzględniona w całości i nastąpiło to przed rozpoczęciem rozprawy w sprawie III SA/Łd 659/10 (16 lutego 2011r.). Jak wynika z treści skargi podniesiono w niej, iż organ odwoławczy błędnie przyjął za początek biegu terminu do wniesienia zażalenia dzień 13 lipca 2010r., zamiast dzień 25 sierpnia 2010r. Skarżący wnosił także aby po uchyleniu postanowienia z [...] organ odwoławczy rozpoznał jego sprawę a mianowicie jego zażalenie na postanowienie z 8 lipca 2010r. Wymienione zarzuty i wnioski zostały w całości uwzględnione przez organ odwoławczy a więc można uznać, iż spełnione zostały przesłanki określone w art.54 § 3 p.p.s.a do uchylenia postanowienia z [...]. Konsekwencją uchylenia przez organ odwoławczy własnego postanowienia z [...] było ponowne rozpoznanie przez organ II instancji sprawy żądania skarżącego zwrotu wyegzekwowanych kwot pieniężnych zawartego w piśmie z dnia 8 czerwca 2010r. Należy zaznaczyć, iż przeciwko A. W. było prowadzone postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...], nr [...] wystawionego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-W. Do dnia 24 grudnia 2008r. postępowanie to prowadził Urząd Skarbowy Ł.-W. Pismem z dnia 24 grudnia 2008r. tytuł wykonawczy został przekazany, zgodnie z właściwością miejscową, do Drugiego Urzędu Skarbowego Ł.-G. (data wpływu pisma do tego organu – 31 grudnia 2008r.) i dalej postępowanie egzekucyjne było prowadzone przez ten organ. Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego z [...] zaś postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego Ł.-G. również umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie wymienionego tytułu wykonawczego. W dniu 8 czerwca 2010r. A. W. złożył pismo zawierające żądanie zwrotu wszystkich kwot wyegzekwowanych od dnia 1 września 2005r. do dnia umorzenia postępowania wraz z ustawowymi odsetkami. Pismo to zostało złożone do Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-W. i Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego Ł.-G. Niniejsza sprawa dotyczy zwrotu kwot wyegzekwowanych od skarżącego przez Drugi Urząd Skarbowy Ł.-G. tzn. w okresie od 31 grudnia 2008r. do dnia umorzenia postępowania egzekucyjnego. Jeżeli chodzi o zwrot kwot wyegzekwowanych przed dniem 31 grudnia 2008r. przez Urząd Skarbowy Ł.-W. to w tym przedmiocie toczyło się odrębne postępowanie przed tym organem i postępowanie to nie jest przedmiotem niniejszej sprawy. Podkreślić należy, iż wszystkie kwoty pieniężne wyegzekwowane prze Drugi Urząd Skarbowy Ł.-G. tzn. od 31 grudnia 2008r. do dnia umorzenia postępowania egzekucyjnego, zostały zaliczone na poczet kosztów egzekucyjnych. W związku z czym żądanie skarżącego zwrotu kwot ściągniętych przez ten organ jest w istocie żądaniem zwrotu należności z tytułu kosztów egzekucyjnych. Zgodnie z treścią art.64c § 3 ustawy z 17 czerwca 1966r,. postępowanie egzekucyjne w administracji (Dz.U. nr 229 z 2005r. poz.1954 z późn. zm.) jeżeli po pobraniu od zobowiązanego należności z tytułu kosztów egzekucyjnych okaże się, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem, należności te wraz z naliczonymi od dnia ich pobrania odsetkami ustawowymi, organ egzekucyjny zwraca zobowiązanemu, a jeżeli niezgodne z prawem wszczęcie i prowadzenie egzekucji spowodował wierzyciel obciąża nimi wierzyciela z zastrzeżeniem § 3a. W myśl art.64c § 7 wymienionej ustawy organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych na żądanie zobowiązanego albo z urzędu jeżeli koszty te obciążają wierzyciela. Na postanowienie to przysługuje zażalenie. Zgodnie z treścią art.64c § 8 cytowanej ustawy żądanie, o którym mowa w § 7 nie podlega rozpatrzeniu, jeżeli zostało wniesione po upływie 14 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego a w przypadku zakończenia postępowania egzekucyjnego wskutek wyegzekwowania wykonania obowiązku – od dnia powiadomienia zobowiązanego o wysokości pobranych kosztów egzekucyjnych. W rozpoznawanej sprawie wszystkie należności z tytułu kosztów zostały wyegzekwowane przez Drugi Urząd Skarbowy Ł.-G. po upływie terminu przedawnienia zobowiązania objętego tytułem wykonawczym z [...] (tj. po 1 września 2005r.). W związku z czym egzekucja po 1 września 2005r. była prowadzona niezgodnie z prawem i skarżącemu należy się zwrot wyegzekwowanych należności wraz z ustawowymi odsetkami naliczonymi od dnia ich pobrania. Organy administracji obu instancji nie kwestionowały zresztą tej okoliczności i uznały za zasadne żądanie strony zawarte w piśmie z dnia 8 czerwca 2010r. Oznacza to, iż skarżącemu winny zostać zwrócone wszystkie ściągnięte należności z tytułu kosztów egzekucyjnych wraz z ustawowymi odsetkami. Zasadnicze znaczenie w niniejszej sprawie ma kwestia w jaki sposób winny zostać zwrócone należności z tytułu kosztów a mianowicie czy organ egzekucyjny winien wydać postanowienie w tym zakresie. W przepisie art.64c § 3 ustawy z 17 czerwca 1966r. użyto sformułowania, iż w razie prowadzenia egzekucji niezgodnie z prawem organ egzekucyjny zwraca zobowiązanemu należności z tytułu kosztów. W § 7 natomiast określono przesłanki kiedy organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie kosztów. Analiza obu przepisów wskazuje zatem, iż postanowienie w przedmiocie kosztów jest wydawane tylko w sytuacjach określonych w § 7. Jeżeli przesłanki te nie zostaną spełnione to organ egzekucyjny nie wydaje postanowienia. W takim przypadku zwrot kosztów, w przekonaniu sądu, dokonuje się w formie czynności materialno – technicznej a nie postanowienia. Sąd podzielił pogląd w tej kwestii wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. W rozpoznawanej sprawie nie zostały spełnione przesłanki określone w art.64c § 7, uzasadniające wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych. Nie zostało bowiem zgłoszone przez skarżącego żądanie wydania takiego postanowienia. Analiza pisma A. W. z dnia 8 czerwca 2010r. wskazuje, iż żąda on zwrotu wszystkich wyegzekwowanych od niego kwot pieniężnych wraz z ustawowymi odsetkami. Z pisma tego nie wynika, iż zgłasza on żądanie wydania postanowienia w przedmiocie zwrotu kosztów. Żadne ze sformułowań tego pisma nie wskazuje, że skarżący wnosi o wydanie postanowienia a jedynie chodzi mu o zwrot ściągniętych kwot pieniężnych. Brak zatem podstaw do uznania, iż spełniona została przesłanka do wydania postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych w postaci zgłoszenia żądania wydania postanowienia przez zobowiązanego. Nie została również spełniona druga przesłanka wydania postanowienia, o której mowa w art.64c § 7 a mianowicie, że postanowienie jest wydawane z urzędu, jeżeli koszty te obciążają wierzyciela. Przesłanka ta, w przekonaniu sądu, dotyczy sytuacji gdy wierzyciel i organ egzekucyjny są różnymi podmiotami. W takim przypadku gdy okaże się, że egzekucja była prowadzona niezgodnie z prawem, to organ egzekucyjny wydaje postanowienie w przedmiocie obciążenia kosztami wierzyciela. Przesłanka to nie dotyczy natomiast sytuacji gdy wierzycielem i organem egzekucyjnym jest ten sam podmiot. W ocenie sądu, w takim przypadku nie ma logicznego uzasadnienia wydawanie postanowienia, w którym organ egzekucyjny obciąża się sam siebie kosztami. Sytuacja taka ma miejsce w rozpoznawanej sprawie gdyż urząd skarbowy jest jednocześnie wierzycielem i organem egzekucyjnym. W związku z czym, zdaniem sądu, brak było podstaw do wydawania z urzędu przez organ egzekucyjny postanowienia w sprawie kosztów. Skoro zatem nie zostały spełnione przesłanki określone w art.64c § 7 ustawy z 17 czerwca 1966r. do wydania postanowienia w sprawie zwrotu ściągniętych kosztów egzekucyjnych, to zwrot tych kosztów winien nastąpić w formie czynności materialno-technicznej. Brak było zatem podstaw do wydania postanowienia przez organ I instancji w przedmiocie zwrotu ściągniętych kosztów egzekucyjnych. Organ odwoławczy trafnie więc uchylił postanowienie z dnia 8 lipca 2010r. jako wydane bez podstawy prawnej. W razie uchylenia zaskarżonej decyzji (postanowienia) katalog rozstrzygnięć organu odwoławczego został określony w art.138 § 1 pkt.2 kpa. Przepis ten przewiduje, iż organ odwoławczy wówczas bądź orzeka co do istoty sprawy bądź umarza postępowanie pierwszej instancji. W przekonaniu sądu, organ II instancji, po uchyleniu postanowienia z 8 lipca 2010r. słusznie umorzył postępowanie pierwszej instancji. Skoro bowiem zwrot ściągniętych należności z tytułu kosztów egzekucyjnych następuje w formie czynności materialno-technicznej a nie postanowienia i należności te zostały przekazane skarżącemu na jego rachunek bankowy to postępowanie przed organem I instancji stało się bezprzedmiotowe. Sprawa zwrotu ściągniętych kosztów nie podlegała bowiem załatwieniu w drodze postanowienia i brak jest przedmiotu postępowania administracyjnego. W przekonaniu sądu, organ odwoławczy trafnie uchylił postanowienie z dnia 8 lipca 2010r. i umorzył postępowanie pierwszej instancji. A. W. w złożonej skardze nie zgadza się z tym, iż przyznano mu jedynie zwrot wyegzekwowanych kwot pieniężnych w okresie od 31 grudnia 2008r. do 3 lutego 2010r. Domaga się on aby zwrócono mu również kwoty pieniężne wyegzekwowane we wcześniejszym okresie tzn. od 1 września 2005r. do 30 grudnia 2008r. Należy zaznaczyć, iż przedmiotem niniejszego postępowania jest zwrot kwot pieniężnych wyegzekwowanych od skarżącego przez Drugi Urząd Skarbowy Ł.–G. Dotyczy to okresu, w którym postępowanie egzekucyjne prowadził ten organ czyli od 31 grudnia 2008r. do 3 lutego 2010r. Wszystkie ściągnięte w tym okresie należności wraz z ustawowymi odsetkami zostały zwrócone skarżącemu. We wcześniejszym okresie tzn. od 1 września 2005r. do 30 grudnia 2010r. postępowanie egzekucyjne prowadził Urząd Skarbowy Ł.–W. i od tego organu A. W. winien dochodzić wyegzekwowanych w tym czasie należności. Skarżący zwrócił się do tego organu o zwrot wyegzekwowanych kwot pieniężnych i, jak wynika z akt administracyjnych, postanowieniem z dnia [...]. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. – W. odmówił zwrotu kwot wyegzekwowanych po dniu 1 września 2005r. W aktach administracyjnych brak jest jednak tego postanowienia i nie wiadomo czy skarżący złożył na nie zażalenie i ewentualnie jaki był dalszy przebieg tego postępowania. Nie jest to jednak przedmiotem niniejszego postępowania. A. W. winien zatem dochodzić zwrotu należności wyegzekwowanych w okresie od 1 września 2005r. do 30 grudnia 2008r. od Urzędu Skarbowego Ł.–W. a nie od Drugiego Urzędu Skarbowego Ł.–G. Reasumując sąd uznał, iż skarga nie jest zasadna. Organ odwoławczy słusznie uznał, iż zażalenie A. W. na postanowienie organu I instancji z dnia 8 lipca 2010r. zostało złożone w wymaganym terminie. Trafnie zatem uchylił własne postanowienie z [...] w oparciu o treść przepisu art.54 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Uzasadnione było również uchylenie postanowienia organu I instancji z 8 lipca 2010r. i umorzenie postępowania pierwszej instancji. W świetle przepisów art.64c § 3,7 i 8 ustawy z 17 czerwca 1966r. brak było podstawy prawnej do wydania postanowienia w przedmiocie zwrotu wyegzekwowanych należności z tytułu kosztów. Zwrot kwoty wyegzekwowanej w okresie od 31 grudnia 2008r. do 3 lutego 2010r. nastąpił w formie czynności materialno – technicznej i cała ta suma wraz z ustawowymi odsetkami została przelana na rachunek bankowy skarżącego. W związku z czym postępowanie przed organem I instancji stało się bezprzedmiotowe i należało je umorzyć. Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przez organ administracji przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonego postanowienia. Mając to na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r., sąd oddalił skargę A. W. a.ł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło