III SA/Łd 1018/11

WyrokWSA w Łodzi2012-02-29

Skład orzekający: Krzysztof Szczygielski, Ewa Alberciak, Monika Krzyżaniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dodatek mieszkaniowy może zostać przyznany osobie, która posiada tytuł prawny do lokalu, ale faktycznie w nim nie zamieszkuje z powodu konfliktu z byłym małżonkiem?
Ratio decidendi
Dodatek mieszkaniowy przysługuje osobie, która stale zamieszkuje i gospodaruje w lokalu, a nie tylko posiada do niego tytuł prawny. W przypadku braku faktycznego zamieszkiwania w lokalu, nawet przy spełnieniu innych kryteriów, dodatek nie może zostać przyznany, ponieważ jego celem jest rekompensata kosztów utrzymania lokalu faktycznie zajmowanego przez wnioskodawcę.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego do lokalu, do którego posiadał tytuł prawny, jednakże z powodu konfliktu z byłą żoną nie mógł faktycznie wejść do lokalu i w nim zamieszkać. Organy administracji odmówiły przyznania dodatku, uznając, że skarżący nie spełnia przesłanki stałego zamieszkiwania i gospodarowania w lokalu. Skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego, podtrzymując swoje stanowisko.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.) Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Protokolant Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lutego 2012 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego 1. oddala skargę; 2. przyznaje adwokatowi P. K. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł., przy ul. [...], kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu i nakazuje wypłacić powyższą kwotę adwokatowi P. K. z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Decyzją z dnia [...] r., nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – dalej Kpa.; art. 2, art. 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. z 2001 r. Nr 71, poz. 734 ze zm.); art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tj. Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...]r., nr [...] orzekającą o odmowie przyznania R.S. dodatku mieszkaniowego. Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny: W dniu 10 lutego 2011 r. R. S. wystąpił z wnioskiem o przyznanie dodatku mieszkaniowego. We wniosku podał, że zajmuje lokal mieszkalny położony w P. przy ul.A. . Do wniosku załączył kserokopie wyroków Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 28 czerwca 2008 r., sygn. akt II C 807/04 i Sądu Apelacyjnego w Łodzi I Wydział Cywilny z dnia 6 lutego 2007 r., sygn. akt I ACa 1212/06 potwierdzających prawo do zamieszkiwania i wyłącznej dyspozycji w małym pokoju w w/w lokalu. W deklaracji o wysokości dochodów wnioskodawca oświadczył, że pod powyższym adresem prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a jego średni miesięczny dochód za ostatnie trzy miesiące poprzedzające dzień złożenia wniosku, tj. za miesiące listopad i grudzień 2010 r. i styczeń 2011 r. wyniósł 252, 44 zł. W celu weryfikacji danych zawartych we wniosku organ pierwszej instancji uznał za zasadne przeprowadzenie wywiadu środowiskowego pod adresem P., ul.A. Termin przeprowadzenia wywiadu został ustalony z wnioskodawcą i wyznaczony na dzień 24 lutego 2011 r. W wyznaczonym terminie upoważnieni przez Prezydenta Miasta P. pracownicy Wydziału Spraw Lokalowych Urzędu Miejskiego w P. spotkali się z R. S. na klatce schodowej domu przy ul.A. Wnioskodawca oświadczył, że nie posiada klucza do w/w lokalu, ponieważ jego była żona wymieniła zamki w drzwiach wejściowych. Podejmowane przez stronę próby dostania się do mieszkania okazały się bezskuteczne. Postanowieniem z dnia [...] r. organ pierwszej instancji dołączył do akt niniejszej sprawy dokumentację sprawy dotyczącej wniosku R. S. o przyznanie dodatku mieszkaniowego na okres od 1 września 2010 r. do 28 lutego 2011 r., zakończonej ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...]r. orzekającą o odmowie przyznania wnioskowanego świadczenia. Z akt powyższej sprawy wynika, iż R. S. w przedmiotowym lokalu nie zamieszkuje na stałe i nie gospodaruje. Ponadto z uwagi na złożenie skarżącego do akt sprawy kserokopii decyzji Miejskiego Centrum Pomocy Społecznej w P. przyznających mu zasiłek celowy na dofinansowanie kosztów utrzymania w wysokości 100 zł miesięcznie (odpowiednio na miesiące grudzień 2010 r. oraz styczeń i luty 2011 r.) organ pierwszej instancji wystąpił o udostępnienie dokumentów dotyczących w/w spraw. Z przekazanych przez MCPS w P. kserokopii dokumentów wynika, że wyznaczony na dzień 24 lutego 2011 r. wywiad środowiskowy nie odbył się, bowiem skarżący nie posiadał klucza do drzwi wejściowych, w których była żona zmieniła zamki. Wnioskodawca nie wyraził zgody na wezwanie policji. Oświadczył, że zamierza wystąpić do sądu o podział majątku. Oświadczył również, że pomimo, iż na co dzień przebywa w C., to P. stanowią jego centrum życiowe. Tutaj ma lekarza rodzinnego, jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna. Mając powyższe na uwadze Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...] roku odmówił R. S. przyznania dodatku mieszkaniowego. Uzasadniając wskazał, że podany we wniosku adres P., ul. A. nie jest faktycznym miejscem zamieszkania strony. Natomiast dodatek mieszkaniowy nie może służyć do pokrywania kosztów lokalu, którego strona wnioskująca faktycznie nie zajmuje. Jego centrum życiowe pozostaje poza tym lokalem. Powołując wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 marca 2007 r., sygn. akt I OSK 606/06 organ pierwszej instancji wskazał, że dodatek mieszkaniowy przysługuje uprawnionej osobie, która nie tylko ma prawo do lokalu, lecz także stale w nim zamieszkuje. Świadczenia tego można odmówić, jeżeli wnioskodawca poda nierzetelne dane. Taka sytuacja w ocenie Prezydenta Miasta P. wystąpiła w niniejszej sprawie. W odwołaniu z dnia 7 czerwca 2011 r. R. S. wskazał, iż posiada tytuł prawny do lokalu przy ul. A. w P. Faktycznie na co dzień nie przebywa w przedmiotowym lokalu, jednakże jest to spowodowane działaniami jego byłej żony, która to uniemożliwia. Nie korzysta z dostępnych środków prawnych z uwagi na dobro niepełnosprawnego syna, który mieszka z matką. Ponadto w ocenie odwołującego się organ pierwszej instancji dokonując kontroli na okoliczność jego faktycznego zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu, podając jednocześnie, iż celem wywiadu jest ustalenie stanu majątkowego wnioskodawcy, przekroczył swoje uprawnienia. Wskazał również, że jego centrum życiowe znajduje się w P., gdzie załatwia wszystkie sprawy życiowe związane ze stałym pobytem. Do odwołania załączył kserokopię skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 2 grudnia 2010 r., sygn. akt III SA/Łd 544/10 oddalającego jego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...]r. Oświadczył, że treść skargi kasacyjnej zawiera istotne argumenty, oraz że sprawa zawisła przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Decyzją z dnia [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Powołując treść art. 2 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych organ odwoławczy wskazał, że dodatek mieszkaniowy przysługuje między innymi najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych, a także innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem. Kolegium podniosło, iż z zawartej w art. 4 ustawy definicji gospodarstwa domowego wynika, że termin ten oznacza gospodarstwo domowe prowadzone przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy, samodzielnie zajmującą lokal albo gospodarstwo prowadzone przez tę osobę wspólnie z małżonkiem i innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi, które swoje prawa do zamieszkiwania w lokalu wywodzą z prawa tej osoby. W ocenie Kolegium powołany powyżej przepis art. 4 ustawy stanowi o stałym zamieszkaniu jak i gospodarowaniu w danym lokalu mieszkalnym, co oznacza, że oba te czynniki muszą wystąpić łącznie. W przedmiotowej sprawie wystąpiła zatem przesłanka odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia. W toku przeprowadzonego postępowania w sposób bezsporny ustalono, iż wnioskodawca nie zamieszkuje na stałe i nie gospodaruje w lokalu położonym w P. przy ul.A. W związku z powyższym nie zostały spełnione przesłanki stałego zamieszkiwania oraz ponoszenia wydatków związanych z zamieszkiwaniem w danym lokalu, o których mowa w wyżej powołanych przepisach ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Odnosząc się do zarzutów wnioskodawcy Kolegium wskazało, iż Prezydent Miasta P. był uprawniony do ustalenia w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego faktycznej liczby osób zamieszkujących i gospodarujących w lokalu mieszkalnym oraz do odmowy przyznania dodatku z uwagi na ustalenie, że jest ona mniejsza niż wykazana w załączonej do wniosku deklaracji. Natomiast co do kwestii załączonej do odwołania kserokopii skargi kasacyjnej Kolegium wskazało, że odstąpiło od ustosunkowania się do zawartej w jej treści argumentacji, bowiem kwestie te będą przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego. R. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Powołując się na argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wskazał ponadto, że jego centrum życiowe nie może znajdować się w C., bowiem lokal, który tam zajmuje jest lokalem użytkowym, a nie mieszkalnym. Nie ma tam meldunku, a ponadto został wydany wobec jego osoby sądowy nakaz opuszczenia tego lokalu. Wskazał również, że wystąpił do sądu o podział majątku. Sprawa jest w toku. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy). Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) – dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego bądź procesowego, uzasadniającego jej uchylenie. W niniejszej sprawie podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. z 2001 r. Nr 71 poz. 734 ze zm.). Stosownie do treści art. 3 ust. 1 powołanej ustawy dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1 tej ustawy, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175 % kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125 % tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku. Przyznanie przedmiotowego świadczenia uwarunkowane jest również wielkością zajmowanego mieszkania w stosunku do ilości osób (członków gospodarstwa domowego) zamieszkujących w danym lokalu mieszkalnym. W myśli art. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, przez gospodarstwo domowe rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy, samodzielnie zajmującą lokal albo gospodarstwo prowadzone przez tę osobę wspólnie z małżonkiem i innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi, które swoje prawa do zamieszkiwania w lokalu wywodzą z prawa tej osoby. Natomiast przepis art. 7 ust. 1 ustawy stanowi, iż dodatek mieszkaniowy przyznaje, na wniosek osoby uprawnionej do dodatku mieszkaniowego, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji administracyjnej. Do wniosku dołącza się deklarację o dochodach gospodarstwa domowego za okres 3 miesięcy kalendarzowych poprzedzających dzień złożenia wniosku oraz inne niezbędne dokumenty. Organ, o którym mowa w ust. 1, odmawia przyznania dodatku mieszkaniowego, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustali, że faktyczna liczba wspólnie stale zamieszkujących i gospodarujących z wnioskodawcą jest mniejsza niż wykazana w deklaracji, o której mowa w ust. 1 (art. 7 ust. 3 pkt 2 ustawy). W niniejszej sprawie organy administracji publicznej rozpatrujące wniosek R. S. z dnia 10 lutego 2011 r. o przyznanie dodatku mieszkaniowego ustaliły, na podstawie przeprowadzonego w dniu 24 lutego 2011 r. wywiadu środowiskowego, że skarżący faktycznie nie zamieszkuje w lokalu wskazanym we wniosku, to jest w P., przy ul. A. W związku powyższym organy administracji uznały, iż skarżący nie spełnia przesłanek uprawniających do uzyskania wnioskowanego świadczenia. W ocenie Sądu, organy administracji zasadnie przyjęły, że R. S. nie spełnia przesłanek do przyznania dodatku mieszkaniowego. Zgodnie bowiem z powołanym wcześniej art. 4 ustawy przez gospodarstwo domowe rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy, samodzielnie zajmującą lokal albo gospodarstwo prowadzone przez tę osobę wspólnie z małżonkiem i innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi, które swoje prawa do zamieszkiwania w lokalu wywodzą z prawa tej osoby. Wskazać należy, iż głównym celem przyznawania dodatku mieszkaniowego jest zrekompensowanie osobom uzyskującym niskie dochody, które nie są w stanie ponieść pełnych kosztów utrzymania mieszkania, skutków większego obciążenia ich budżetów domowych, wynikających ze zwiększonych wydatków na mieszkanie i podwyżki czynszów. Świadczenie to ma zatem pomóc osobie znajdującej się w trudnej sytuacji materialnej, a spełniającej wymogi ustawy w pokryciu kosztów utrzymania lokalu, w którym osoba ta zamieszkuje. Dodatek mieszkaniowy nie może natomiast służyć do pokrywania kosztów utrzymania lokalu, w którym osoba ubiegająca się o dodatek nie zamieszkuje. Jeżeli osoba uprawniona do zajmowania lokalu faktycznie w tym lokalu nie mieszka, to choćby spełniała ustawowe kryteria dotyczące wysokości dochodu oraz przysługującej powierzchni normatywnej, nie może skutecznie ubiegać się o dodatek mieszkaniowy. O stałym zamieszkiwaniu w lokalu można mówić tylko wtedy, gdy w tym właśnie lokalu skoncentrowane zostaną podstawowe sprawy osobiste i majątkowe wnioskodawcy. Kryteria ustawowe, od których uzależnione jest przyznanie dodatku mieszkaniowego są bezwzględne i nie pozwalają na uznaniowe rozstrzygnięcie sprawy. W niniejszej sprawie nie można uznać, iż skarżący stale zamieszkuje w lokalu położonym w P. przy ul. A. i w tym lokalu prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Powyższa okoliczność bezspornie wynika ze zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego. W oświadczeniu, odwołaniu oraz w skardze skarżący podnosił, iż nadal przebywa w C., a na ograniczony kontakt z lokalem w P. ma wpływ długotrwały konflikt z byłą żoną. Organ ustalił, że skarżący składa wnioski o zapomogi, ale nie uzyskuje pomocy z powodu niemożności przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Zdaniem Sądu, bez wpływu na wynik sprawy pozostają podnoszone przez skarżącego okoliczności: zameldowania na pobyt stały w przedmiotowym lokalu, korzystanie ze świadczeń opieki zdrowotnej i społecznej, czy też głosowania w miejscu zameldowania. Wskazać bowiem należy, że miejsce zameldowania wnioskodawcy nie zawsze stanowi dowód, że wnioskujący o przyznanie dodatku mieszkaniowego prowadzi gospodarstwo domowe w tym lokalu, w którym jest zameldowany. Ponadto na ocenę nieprowadzenia przez skarżącego gospodarstwa domowego w lokalu w P. nie ma wpływu okoliczność, że do lokalu w C. nie posiada tytułu prawnego, oraz że zajmowany przez niego lokal jest lokalem użytkowym i został wydany sądowy nakaz opóźnienia tego lokalu. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 250 tej ustawy. e.o.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło