III SA/Łd 1021/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Sędzia WSA Monika Krzyżaniak po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W.S. na czynność Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. w przedmiocie odmowy usunięcia naruszeń prawa zawartych w postanowieniach Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] nr [...] i [...] oraz w wezwaniu Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...][...] postanawia: odrzucić skargę. P.Pij. Postanowieniem z [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. stwierdził, że zażalenie z 9 czerwca 2011 r. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z [...] Nr [...] o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego przeciwko W.S. na podstawie szczegółowo wskazanych tytułów wykonawczych, zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego złożenia. Ponadto postanowieniem z [...] nr [...], podjętym w toku postępowania zainicjowanego wnioskiem W.S. o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego (wniosek ten został zawarty we wskazanym wyżej zażaleniu z 9 czerwca 2011 r.), Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. powiadomił stronę o niemożności załatwienia sprawy w ustawowym terminie jednego miesiąca, przyczynach takiego stanu rzeczy i wyznaczył nowy termin jej załatwienia. Jednocześnie w tym samym dniu Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wystosował do W.S. wezwanie nr [...] do uzupełnienia braków formalnych ww. wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. Po wydaniu powyższych postanowień i przesłaniu wezwania zobowiązany wezwał Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. do niezwłocznego usunięcia naruszeń prawa zawartych w ww. pismach (wezwanie przesłane faksem 26 lipca 2011 r.). W odpowiedzi na żądanie strony Dyrektor w piśmie z 8 września 2011 r. wyjaśnił, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa jest środkiem prawnym uregulowanym w art. 52 § 3–4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. nr 153 poz. 1270 ze zm.;dalej "p.p.s.a.") i zgodnie z powołanym uregulowaniem nie przysługuje od powołanych wyżej postanowień i wezwania. Skargą z 5 września 2011 r. (data nadania na poczcie) W.S. zaskarżył odmowę usunięcia przez Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. naruszeń prawa zawartych w ww. postanowieniach nr [...] i [...] oraz w wezwaniu nr [...]. W uzasadnieniu wskazał przede wszystkim na szereg nieprawidłowości, jakie miały miejsce w postępowaniu egzekucyjnym toczącym się z jego udziałem. Podniósł, że organ prowadzący egzekucję (Naczelnik Urzędu Skarbowego w K.) przyjął do wykonania niekompletne tytuły wykonawcze, nie doręczył ich prawidłowo zobowiązanemu oraz nie dokonał weryfikacji, czy decyzje będące podstawą do wydania tych tytułów, zostały w sposób właściwy doręczone pełnomocnikowi strony. Skarżący podkreślił, że organ egzekucyjny wydał w dniu 1 czerwca 2011 r. dwa postanowienia nr [...] oraz [...], w których poświadczył nieprawdę wskazując inną datę ich wydania tj. [...] Zdaniem skarżącego, Dyrektor Izby Skarbowej w treści wspomnianych już wyżej postanowień nr [...] i [...] oraz w treści wezwania nr [...] całkowicie pominął powyższe okoliczności. W konsekwencji, w ocenie skarżącego, Dyrektor Izby Skarbowej poświadczył w tych pismach nieprawdę "przez stwierdzenie, że Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadzi postępowanie egzekucyjne na podstawie ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji", a także bezpodstawnie powołał się na antydatowane postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego nr [...] oraz [...]. W związku z tym skarżący zarzucił organowi administracji naruszenie art. 6–9 k.p.a. oraz art. 26 § 2 i § 5, art. 27 § 1 i § 3, art. 29 § 1–2 i art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i wniósł o "stwierdzenie bezskuteczności czynności: a) odmowy usunięcia naruszeń prawa przez nieustosunkowanie się do żądania strony zawartego w wezwaniu nadanym faksem 26 lipca 2011 r., b) zawartych w pismach z [...] znak [...], [...] oraz [...]." W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej odrzucenie. W jego ocenie zastosowany przez zobowiązanego tryb postępowania (wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w art. 52 § 4 p.p.s.a.) nie znajduje zastosowania w odniesieniu do wymienionych postanowień nr [...] i [...] oraz wezwania nr [...]. Należy jednocześnie zaznaczyć, iż skarga W.S. z dnia 5 września 2011 roku obejmowała również czynność Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. w przedmiocie odmowy usunięcia naruszeń prawa zawartych w postanowieniu Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] znak [...]. W tej części skarga została wydzielona do odrębnego postępowania, prowadzonego w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 1011/11. W sprawie o podanej sygnaturze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 16 listopada 2011 roku odrzucił skargę W.S. na czynność Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. w przedmiocie odmowy usunięcia naruszeń prawa zawartych w postanowieniu Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] znak [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niedopuszczalna. Zakres właściwości rzeczowej wojewódzkich sądów administracyjnych wyznaczają przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej "p.p.s.a."). Z treści art. 3 § 1–2 p.p.s.a. wynika, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg, które mogą dotyczyć aktu administracyjnego, wydanego w postępowaniu administracyjnym (decyzje administracyjne – art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a., postanowienia, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie – pkt 2) oraz w postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym (postanowienia, na które służy zażalenie – pkt 3). Ponadto zaskarżalne są inne niż określone w pkt 1–3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (pkt 4), pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach (pkt 4a), akty prawa miejscowego jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (pkt 5), inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt 6), akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego (pkt 7) oraz bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1–4a (pkt 8). Katalog skarg na określone w art. 3 § 2 p.p.s.a. działania organów administracji publicznej lub ich bezczynność rozszerzają też przepisy ustaw szczególnych, które przewidują sądową kontrolę. Powyżej przytoczone przepisy wyznaczają zakres właściwości rzeczowej sądu administracyjnego oraz zakres rzeczowy postępowania sądowoadministracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny w trakcie wykonywania kontroli administracji publicznej winien w każdym przypadku ustalić, czy zaskarżony akt podjęty przez organ administracji mieści się w zakresie właściwości rzeczowej sądu administracyjnego. Brak kognicji sądu administracyjnego wyłącza zastosowanie lub odmowę zastosowania środków przewidzianych w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wynika to wprost z art. 58 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd odrzuca skargę m.in. jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego (pkt 1). Przedmiotem skargi wniesionej przez W.S. jest – jak to określa skarżący – czynność odmowy usunięcia naruszeń prawa, zawartych w dwóch postanowieniach oraz wezwaniu, wydanych przez organ egzekucyjny. W istocie oznacza to, że skarżący zmierza do zaskarżenia tych postanowień (wezwania). Jeżeli chodzi o pierwszy z zaskarżonych aktów, tj. postanowienie z [...] nr [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie organu pierwszej instancji, wyjaśnić należy, że rozstrzygnięcie to mogło być kwestionowane wyłącznie skargą do sądu administracyjnego. Tryb ten, mimo wyraźnego pouczenia zawartego w treści ww. postanowienia, nie został jednak uruchomiony przez skarżącego. Należy zwrócić uwagę, że z treści wezwania z 27 lipca 2011 r. wynika wyraźnie, że żądanie w nim zawarte zostało skierowane wprost do organu egzekucyjnego. Skarga, której przedmiotem jest odmowa uwzględnienia przez organ egzekucyjny tak sformułowanego żądania, jest niedopuszczalna. Jej przedmiotem nie jest bowiem żaden z aktów (czynności), o których mowa w cytowanym art. 3 § 2 p.p.s.a. Odnosząc się do dopuszczalności złożenia skargi na postanowienie z [...] nr [...], którym powiadomiono stronę o niemożności załatwienia sprawy w ustawowym terminie jednego miesiąca, przyczynach takiego stanu rzeczy i wyznaczono nowy termin załatwienia sprawy oraz wezwania z [...] nr [...] do uzupełnienia braków formalnych podania, Dyrektor Izby Skarbowej słusznie przyjął, że są to czynności procesowe, których prawidłowość podlega kontroli wyłącznie przy rozpatrywaniu środków odwoławczych przysługujących stronie w postępowaniu egzekucyjnym. Przypomnieć należy, że stosownie do treści przytoczonego wyżej art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a., sądowej kontroli podlegają wyłącznie postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym i to tylko zaskarżalne zażaleniem, nie zaś poszczególne czynności podejmowane przez organ egzekucyjny. Postanowienie o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy nie podlega odrębnemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż ustawa nie przewiduje wniesienia zażalenia na takie postanowienie. Tym bardziej na tej podstawie nie podlega zaskarżeniu do sądu wezwanie do uzupełnienia podania, o którym mowa. Powyższe czynności o charakterze procesowym, podejmowane przez organ egzekucyjny w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego nie są też czynnościami z zakresu administracji publicznej dotyczącymi przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Także zatem i w tym zakresie skarga nie dotyczy żadnego z aktów (czynności), o których mowa w cytowanym art. 3 § 2 p.p.s.a. Z powyższych względów skarga, jako niedopuszczalna, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 oraz § 3 p.p.s.a. P.Pij.