III SA/Łd 1031/21

WyrokWSA w Łodzi2022-05-11

Skład orzekający: Małgorzata Kowalska, Teresa Rutkowska, Paweł Dańczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ rentowy prawidłowo odmówił spółce prawa do zwolnienia z opłacenia składek za maj 2020 r. z powodu niezłożenia deklaracji rozliczeniowej w ustawowym terminie, mimo że spółka twierdziła, iż opóźnienie nastąpiło bez jej winy z powodu problemów z obsługą księgową?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu rentowego, uznając, że organ naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności obowiązek informacyjny wobec strony (art. 9 k.p.a.) oraz obowiązek umożliwienia wypowiedzenia się co do zebranych dowodów (art. 10 § 1 k.p.a. i art. 79a k.p.a.). Organ nie poinformował spółki o konieczności złożenia deklaracji rozliczeniowej za maj 2020 r. do 30 czerwca 2020 r. ani o konsekwencjach jej niezłożenia, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Spółka "A" Sp. z o.o. złożyła wniosek o zwolnienie z opłacenia składek za maj 2020 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) odmówił zwolnienia, wskazując na niezłożenie deklaracji rozliczeniowej za maj 2020 r. w ustawowym terminie do 30 czerwca 2020 r. Spółka argumentowała, że opóźnienie wynikało z problemów ze zmianą biura rachunkowego i nastąpiło bez jej winy. Po ponownym rozpatrzeniu wniosku, ZUS utrzymał w mocy decyzję odmowną. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 11 maja 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Małgorzata Kowalska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędzia WSA Paweł Dańczak, , po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2022 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Z. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za maj 2020 roku uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...]. Zaskarżoną decyzją z [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256, dalej "k.p.a.") oraz art. 31zq ust. 8 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm., dalej "ustawa COVID-19"), utrzymał w mocy decyzję własną z [...] odmawiającą A Sp. z o. o. z siedzibą w Z. prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz Fundusz Emerytur Pomostowych za maj 2020 r. Z akt sprawy wynika, że wnioskiem, który wpłynął do ZUS 14 kwietnia 2020 r., A Sp. z o. o. z siedzibą w Z. wystąpiła o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od marca do maja 2020 r. Decyzją z [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił wnioskodawczyni prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz Fundusz Emerytur Pomostowych za okres maj 2020 r., z uwagi na brak na dzień 30 czerwca 2020 r. dokumentów rozliczeniowych za miesiąc maj 2020 r. 13 sierpnia 2020 r. A Sp. z o. o. z siedzibą w Z. wystąpiła o ponowne rozpatrzenie wniosku o zwolnienie z opłacenia należności z tytułu składek za maj 2020 r. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, decyzją z [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję własną z [...] odmawiającą spółce prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za maj 2020 r. Przytaczając treść art. 31zq ust. 3 i ust. 8 ustawy COVID-19 organ odwoławczy stwierdził, że strona nie spełnia warunków do zwolnienia z obowiązku opłacenia składek za maj 2020 r. ponieważ jako spółka w ww. okresie miała zgłoszonych do ubezpieczeń pracowników i była zobowiązana do złożenia za powyższy okres miesięcznych deklaracji rozliczeniowych ZUS DRA wraz z raportami imiennymi za ubezpieczonych. Za miesiąc maj 2020 r. deklaracje zostały złożone 10 lipca 2020 r. - czyli po obowiązującym terminie. Na ostateczną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożyła A Sp. z o. o., zarzucając zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: a) art. 7, art. 9, art. 10, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte wyjaśnienie sprawy i niezałatwienie sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli; b) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez niesłuszne utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji. Strona skarżąca wyjaśniła, iż jako podmiot świadczący usługi medyczne nie posiada wiedzy z zakresu kadr i w tym zakresie, co potwierdzają złożone do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych pełnomocnictwa, korzystała z pomocy profesjonalistów. Z uwagi na wystąpienie epidemii wirusa COVID-19 poprzednie biuro rachunkowe płatnika- Forum Rachunkowości Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, powołując się na związane z epidemią problemy finansowo-kadrowe, zaprzestało wykonywania swojej działalności na rzecz płatnika. Strony postanowiły, że dotychczasowy pełnomocnik dokona w ZUS rozliczenia miesiąca kwietnia. Obowiązki nowego biura rachunkowego miały obejmować rozliczenie za okres maj 2020 r. Niestety z uwagi na liczne braki w przekazanej dokumentacji nowe biuro rachunkowe skarżącej - Polski Instytut Księgowości sp. z o. o. sp. k. z siedzibą w Ł. umocowało się do działań przed ZUS dopiero 24 czerwca 2020 r. Wobec tego rozliczenie skarżącej, bez jej winy, miało miejsce z opóźnieniem. Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przypisanych. W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, iż analiza konta skarżącej potwierdziła brak uzupełnienia prawidłowych dokumentów rozliczeniowych za maj 2020 r., ze złożenia których skarżąca nie była zwolniona. Fakt niewywiązania się z powyższego obowiązku potwierdziła sama skarżąca usprawiedliwiając takie zaniechanie zmianą firmy świadczącej obsługę księgową. Bezspornym jest, że dokumenty rozliczeniowe za miesiąc maj 2020 r. wpłynęły do organu rentowego po ustawowym terminie, tj. dopiero 10 lipca 2020 r.Organ podkreślił, iż za terminowe składanie dokumentów rozliczeniowych ZUS, nie odpowiada podmiot świadczący usługi księgowe na rzecz płatnika składek tylko płatnik składek, niezależnie od tego jak strony się umówią. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy zaznaczyć, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 ust. 3 zzs⁴ ustawy COVID-19. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329., dalej "p.p.s.a."), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze tak zakreślony zakres kognicji sąd uznał, że wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Spór w niniejszej sprawie koncentruje się na niedopełnieniu przez stronę obowiązku terminowego złożenia deklaracji rozliczeniowych za okres maj 2020 r., za który ubiegała się o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek. Zdaniem organu skarżąca nie przesłała w ustawowym terminie dokumentów rozliczeniowych za wskazany okres, w związku z tym nie ma prawa do zwolnienia. Skarżąca wskazuje natomiast, że nadesłanie rozliczenia miało miejsce z opóźnieniem, ale nastąpiło bez winy skarżącej. Zgodnie ze stanowiącym podstawę wydania kontrolowanej decyzji art. 31zo ust. 1a ustawy COVID-19, w wersji aktualnej na dzień złożenia przez skarżącą wniosku - na wniosek płatnika składek, zwalnia się z obowiązku opłacenia nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, należnych za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r., w wysokości 50% łącznej kwoty należności z tytułu składek wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za dany miesiąc, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek: 1) przed dniem 1 lutego 2020 r. i na dzień 29 lutego 2020 r., 2) w okresie od dnia 1 lutego 2020 r. do dnia 29 lutego 2020 r. i na dzień 31 marca 2020 r., 3) w okresie od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 marca 2020 r. i na dzień 30 kwietnia 2020 r. - zgłosił do ubezpieczeń społecznych od 10 do 49 ubezpieczonych. W myśl art. 31zq ust. 1 ustawy COVID-19 za marzec, kwiecień i maj 2020 r. płatnik składek zobowiązany jest przesyłać deklaracje rozliczeniowe lub imienne raporty miesięczne na zasadach i w terminach określonych w przepisach ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zgodnie z tymi przepisami zwolniony jest z obowiązku ich składania. Jednocześnie w art. 31zq ust. 3 ustawy COVID-19 zastrzeżono, że warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za marzec, kwiecień i maj 2020 r. nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r., chyba że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania. Zatem warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, było przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za marzec, kwiecień i maj 2020 r. nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r., chyba że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania. W kontrolowanej sprawie organ rozpoznał wniosek skarżącej jako płatnika o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za zatrudnianie osoby ubezpieczone za maj 2020 r. Bezspornym faktem jest, że deklaracje rozliczeniowe za maj 2020 r. nie zostały złożone przez skarżącą w ustawowym terminie do 30 czerwca 2020 r. Jednocześnie strona nie była zwolniona z obowiązku składania deklaracji rozliczeniowych i imiennych raportów za zatrudnionych ubezpieczonych. W ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 266 ze zm.), dalej u.s.u.s., w art. 47 uregulowana została kwestia terminów i sposób realizacji obowiązków przez płatnika składek. Zgodnie bowiem z art. 47 ust. 2a u.s.u.s., z obowiązku składania deklaracji rozliczeniowej i imiennych raportów miesięcznych za kolejny miesiąc zwolnione są jedynie osoby prowadzące pozarolniczą działalność, opłacające składki wyłącznie za siebie lub osoby z nimi współpracujące jeżeli do podstawy wymiaru składek w ostatnio złożonej deklaracji rozliczeniowej zadeklarowały kwotę w wysokości najniższej podstawy ich wymiaru i nie nastąpiła żadna zmiana w stosunku do miesiąca poprzedniego. Powyższe oznacza, że z obowiązku składania deklaracji rozliczeniowej i imiennych raportów miesięcznych za kolejny miesiąc nie są zwolnieni płatnicy składek zgłaszający do ubezpieczeń pracowników, tak jak w niniejszej sprawie skarżąca. Analizujące niniejszą sprawę wskazać także należy, że do postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją z mocy art. 180 k.p.a. oraz art. 123 u.s.u.s. mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, a w tym zasady ogólne, stanowiące między innymi, że organy administracji publicznej winny stać na straży praworządności (art. 7 k.p.a.), prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej (art. 8 § 1 k.p.a.), wypełniać wobec stron obowiązki informacyjne (art. 9 k.p.a.), zapewnić stronom udział w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.), a także działać wnikliwie i szybko (art. 12 § 1 k.p.a.). Ponadto organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.), co oznacza, że materiał dowodowy zebrany w sprawie powinien być kompletny, tj. dotyczący wszystkich okoliczności faktycznych, które mają znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Zgodnie z przywołaną powyżej zasadą praworządności organy administracji z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Uwzględniając wyrażoną w art. 9 k.p.a. zasadę informowania strony organy są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Istotne znaczenie ma w rozstrzyganej sprawie również art. 79a k.p.a., zgodnie z którym w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Oceniając procedowanie organu rozpoznającego dwukrotnie wniosek skarżącej stwierdzić należy, że nie spełnia ono wymogów wynikających z powołanych wyżej przepisów. Nie można bowiem pomijać celów, jakie przyświecały ustawodawcy wprowadzającemu przepisami ustawy COVID możliwość ubiegania się o zwolnienie z obowiązku płacenia należności z tytułu składek. Celem tym było umożliwienie przedsiębiorcom przetrwania trudnego czasu pandemii i związanych z nią ograniczeń w funkcjonowaniu prowadzonych przez nich działalności gospodarczych. Wielu przedsiębiorców znalazło się w sytuacji dla nich nowej, wymagającej nie tylko zadbania o zaspokojenie środków dla podstawowej egzystencji ich rodzin, ale również dopełnienia formalności dla nich nieznanych, z których uprzednio nie korzystali. W tych okolicznościach szczególnego znaczenia nabiera wynikający z art. 9 k.p.a. obowiązek wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego oraz czuwania nad tym, by osoby uczestniczące w tym postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że realizacja obowiązków wynikających z art. 9 k.p.a. polega, między innymi, na powinności organu administracji poinformowania strony w sposób szczegółowy o tym, od jakich okoliczności zależy rozstrzygnięcie sprawy i jakie dowody powinny być przedstawione przez stronę, aby zostało wydane rozstrzygnięcie o treści żądanej przez stronę. Ponadto obowiązek udzielania stronie informacji powinien być rozumiany w jak najszerszy sposób, jego naruszenie zaś należy traktować jako wystarczającą przesłankę do uchylenia decyzji (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2001 r., sygn. akt V SA 44/01, LEX nr 50158, teza pierwsza wyroku NSA z dnia 25 czerwca 1997 r., sygn. akt SA/Lu 2087/95, LEX nr 30816). Poza tym ustawodawca jednoznacznie nałożył na organy obowiązek przestrzegania zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji (art. 8 k.p.a.). W ocenie sądu w rozpoznawanej sprawie organ nie wywiązał się z obowiązku wynikającego z art. 9 k.p.a. W następstwie złożenia przez stronę wniosku z 14 kwietnia 2020 r. doszło do wszczęcia postępowania administracyjnego, w którym, organ mając na uwadze zasadę informowania stron zawartą w powyższym przepisie, miał obowiązek poinformowania strony o warunkach, zasadach i trybie skorzystania z wnioskowanego zwolnienia, konieczności złożenia stosownych dokumentów w terminie, a także o konsekwencjach prawnych niezłożenia deklaracji co mogło skutkować odmową zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek. Organ, kierując się treścią art. 9 k.p.a., powinien czuwać nad tym, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielić jej niezbędnych wyjaśnień i wskazówek w sprawie, a więc w tym wypadku konkretnie wskazać, jakich dokumentów niezbędnych do pozytywnego załatwienia jej wniosku brakuje. Tymczasem z akt sprawy wynika, że organ nie poinformował spółki że warunkiem zwolnienia z obowiązku zapłaty składek jest złożenie przez nią deklaracji rozliczeniowej za maj 2020 r. w terminie do 30 czerwca 2020 r. Nie poinformował także skarżącej, że w przypadku nie złożenia deklaracji za wymieniony miesiąc w terminie do 30 czerwca 2020 r. jej wniosek nie zostanie uwzględniony. Organ rentowy nie wezwał również skarżącej do złożenia wymienionych dokumentów w określonym terminie. W aktach sprawy brak jest dowodów, które mogłyby świadczyć o tym, że ZUS podjął starania w tym zakresie. Na żadnym etapie postępowania strona nie otrzymała od organu informacji o konieczności przesłania do 30 czerwca 2020r. deklaracji rozliczeniowej za maj 2020 r., bowiem jej brak spowoduje odmowę przyznania wnioskowanego zwolnienia. Skoro wniosek strony wpłynął do organu 14 kwietnia 2020 r., to ZUS miał wystarczająco dużo czasu, by dokonać wstępnej oceny wniosku a następnie udzielić skarżącej wyczerpujących informacji co do tego jakie są przesłanki uwzględnienia jej wniosku oraz wezwać do złożenia wymaganych dokumentów, gdyby zgodnie z art. 79 a k.p.a. uczynił to przed wydaniem niekorzystnej dla strony decyzji, w rozsądnym terminie, to skarżąca mogłaby złożyć niezbędne dokumenty przed dniem 30 czerwca 2020 r. Przy czym w sprawie podkreślenia wymaga, że strona mogła pozostawać w usprawiedliwionym przekonaniu, że złożyła wszystkie niezbędne do wnioskowanego zwolnienia dokumenty, bowiem otrzymała w czerwcu 2020 r pozytywne rozstrzygnięcia dotyczące jej wniosku za miesiące marzec i kwiecień 2020 r. Wskazać należy, że ZUS przed wydaniem decyzji odmownej nie umożliwił stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, co stanowi o naruszeniu art. 10 § 1 k.p.a. W konsekwencji organ naruszył również obowiązek wynikający z art. 79a § 1 k.p.a., zgodnie z którym w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Przepis ten stanowi konkretyzację i uzupełnienie obowiązków wynikających z art. 10 § 1 k.p.a., a jego celem jest zapobieganie sytuacjom, w których strona dysponuje dodatkowymi dowodami na okoliczności istotne dla wykazania zasadności jej żądania albo może je łatwo uzyskać, a z powodu braku odpowiedniej wiedzy o potrzebnych dowodach bądź o sposobie oceny wcześniej przedstawionych dowodów - nie korzysta z takiej możliwości. Zgodnie z intencją ustawodawcy strona nie powinna zostać zaskoczona negatywnym rozstrzygnięciem sprawy oraz zostać zmuszona do kwestionowania decyzji i przedstawiania tych dodatkowych dowodów dopiero na etapie zaskarżania rozstrzygnięć (por. wyroki WSA w Poznaniu z dnia 19 maja 2021 r., sygn. akt III SA/Po 211/21, w Szczecinie z dnia 23 maja 2019 r., sygn. akt II SA/Sz 239/19, dostępne; orzeczenia.nsa.gov.pl). Naruszenie wyżej wskazanych przepisów uniemożliwiło zatem skarżącej uzyskanie wiedzy, że nieprzedłożenie dokumentów rozliczeniowych w wymaganym terminie do dnia 30 czerwca 2020r. wyłączy jej prawo do uzyskania zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za maj 2020 r. i w konsekwencji doprowadziło do negatywnego dla strony rozstrzygnięcia. Reasumując sąd uznał, że skarga jest uzasadniona. Organ rentowy naruszył bowiem w toku postępowania art.7, 8, 9, 10 § 1, 77 § 1, 79a § 1k.p.a. co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze, na podstawie art.145 § 1 pkt 1lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 29 lipca 2020 r. celem ponownego przeprowadzenia postępowania przez organ zgodnie z wymogami wynikającymi z omówionych wyżej przepisów prawa, mając na uwadze, że skarżąca nie może ponosić negatywnych skutków wadliwego działania organu. Ponadto, uwzględniając cel zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek, jakim jest zniwelowanie skutków kryzysu gospodarczego wywołanego stanem epidemii, organ rozważy zastosowanie instytucji przewidzianej w obowiązujących od 16 grudnia 2020 r. przepisach art. 15zzzzzn2 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy, dodanych ustawą z 9 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 2255 ze zm.). Przepisy te nakazują, by w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, organ administracji publicznej zawiadomił stronę o uchybieniu terminu. W zawiadomieniu tym organ wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Powołane przepisy weszły w życie 16 grudnia 2020 r., lecz obejmują zdarzenia, które miały miejsce "w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19". Stan epidemii ogłoszono od 20 marca 2020 r. (§ 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii – Dz. U. poz. 491). Oznacza to, że termin 30 czerwca 2020 r. o którym mowa w art.31zq ust.3 może być przywrócony w oparciu o art.15zzzzzn2. Uchybienia przez stronę terminowi 30 czerwca 2020r. nie przesądza zatem automatycznie o odmowie zwolnienia z obowiązku zapłaty należności składkowych. k.ż.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło