III SA/Łd 1032/14

Dnia 20 sierpnia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Rutkowska po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2015 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A K o przywrócenie terminu do złożenia formularza PPF w sprawie ze skargi A K na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej p o s t a n a w i a: oddalić wniosek. Wyrokiem z dnia 17 lutego 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę A K na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł z dnia[...] r. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności. W dniu 29 kwietnia 2015 r. do Sądu wpłynęła skarga kasacyjna od powyższego wyroku. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 30 kwietnia 2015 r. wezwano pełnomocnika skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 1000 zł oraz nadesłania odpisu skargi kasacyjnej poświadczonego za zgodność z oryginałem – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Wezwania doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu 5 maja 2015 r. W dniu 11 maja 2015 r. skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Do pisma dołączył formularz oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach i źródłach utrzymania właściwy przed sądem powszechnym. Zarządzeniem z dnia 14 maja 2015 r. wezwano pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez wypełnienie formularza PPF w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wezwanie doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu 20 maja 2015 r. W dniu 28 maja 2015 r. (data stempla pocztowego na kopercie) skarżący złożył formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej PPF. Zarządzeniem z dnia 3 czerwca 2015 r. referendarz sądowy pozostawił wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania z uwagi na uchybienie terminu do jego wniesienia. W dniu 18 czerwca 2015 r. pełnomocnik skarżącego wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia formularza, wskazując, że powodem opóźnienia jej fakt nieobecności skarżącego w kraju. Wyjaśniła, że skarżący po otrzymaniu formularza odesłał go. Pełnomocnik podkreśliła, że nie było innej możliwości, aby skarżący mógł podpisać formularz. Zarządzeniem z dnia 23 czerwca 2015 r. wezwano pełnomocnika skarżącego do złożenia dokumentów uprawdopodabniających okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu – w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W odpowiedzi pełnomocnik skarżącego wskazała, że skarżący przebywa w USA w Chicago na zaproszenie dalszej rodziny. Skarżący wyjechał w dniu 17 marca 2015 r., a powróci do kraju w dniu 11 września 2015 r. W piśmie wskazano, że pobyt skarżącego w USA związany jest z niniejszą sprawą, bowiem stan psychiczny w jakim się znajdował uzasadniał czasową zmianę miejsca pobytu. Na okoliczność potwierdzenia pobytu skarżącego w USA do pisma dołączono kserokopie biletu lotniczego. Kolejnym zarządzeniem wezwano pełnomocnika skarżącego do wyjaśnienia, kto składał i kto podpisał wniosek o zwolnienie od kosztów i formularz PPF opatrzone datami odpowiednio 11 i 28 maja 2015 r. , skoro jak wynika z pisma procesowego skarżący wyjechał z kraju 17 marca 2015 r. i nadal tam przebywa – w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wezwanie doręczono w dniu 22 lipca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. nr 270 t.j. ze zm.) przywrócenie terminu przez sąd następuje, jeżeli strona nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy. Z wnioskiem o przywrócenie terminu strona występuje w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, przy czym winna uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a.). Wskazać również należy, że jeżeli na podstawie okoliczności sprawy nie da się jednoznacznie ustalić, czy termin wynikający z treści art. 87 § 1 p.p.s.a. został zachowany, należy rozpoznać wniosek o przywrócenie terminu merytorycznie (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz pod red. R. Hausera, Wyd. C. H. Beck Warszawa 2011, str. 420). Wobec wątpliwości, co do daty ustania przyczyny uchybienia terminu do złożenia formularza, Sąd postanowił rozpoznać wniosek merytorycznie. Rozważenia wymagało zatem, czy strona skarżąca uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do złożenia prawidłowego formularza nastąpiło bez jej winy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym i w literaturze prawniczej przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Uprawdopodobnienie braku winy oznacza wykazanie takich okoliczności, które mimo spełnienia obowiązku zachowania należytej staranności, uniemożliwiły wnioskującemu terminowe dokonanie czynności, gdyż były nie do przewidzenia lub nie do przezwyciężenia, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (J.P.Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 226; postanowienie NSA z dnia 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/03, Mon. Praw. 2002, nr 23, s. 1059). Jak podkreśla się w orzecznictwie (np. wyroki NSA: z dnia 14 stycznia 2000 r., sygn. akt I SA/Gd 794/99; Lex nr 40381; z dnia 2 lutego 2000 r., sygn. akt SA/Sz 2125/98; Lex nr 39797; z dnia 19 września 2000 r., sygn. akt I SA 1072/00; Lex nr 55307) o braku winy można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku było niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, tj. że strona nie mogła tej przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przy czym przy ocenie winy lub jej braku, należy wziąć pod uwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez nią działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (postanowienie SN z dnia 6 października 1998 r., sygn. akt II CKN 8/98, Lex nr 50679). Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, uznać należy, że wnioskodawca nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminu do złożenia formularza PPF. Skarżący wskazał bowiem, że nastąpiło ono ze względu na jego wyjazd poza granice kraju – do Stanów Zjednoczonych. W ocenie skarżącego opóźnienie w złożeniu formularza jest jednodniowe, zatem wniosek o przywrócenie terminu jest zasadny. W świetle orzecznictwa sądowego, w przypadku wyjazdu za granicę należyta dbałość o własne interesy, która mogłaby uchronić stronę od negatywnych następstw nieobecności w kraju, powinna była wyrazić się w ustanowieniu pełnomocnika do realizacji obowiązków związanych z zainicjowanym postępowaniem bądź chociażby w zobowiązaniu domowników do informowania o kierowanej do niej korespondencji związanej z tym postępowaniem. Skarżący w przedmiotowym postępowaniu od początku reprezentowany jest przez profesjonalnego pełnomocnika będącego radcą prawnym. Zatem pełnomocnik jest osobą upoważnioną do odbioru korespondencji i jej podpisywania w imieniu skarżącego. W tej sytuacji uznać należy, że pełnomocnik skarżącego mogła skutecznie uzupełnić brak formalny wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie go w terminie. Jak wynika bowiem z treści postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2008 r. do podpisania urzędowego formularza, o jakim mowa w par. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz.U. Nr 227, poz. 2245) uprawniony jest również pełnomocnik stron (sygn. I FZ 12/08, publ. www.cbois.nsa.gov.pl) Dodać również należy, że wyjazd skarżącego nie miał charakteru nagłego, niespodziewanego, nie dającego się przewidzieć tylko - jak sam przyznał w uzupełnieniu wniosku – skarżący otrzymał wizę na 6 miesięcy, zatem miał świadomość, że nie będzie przebywał w kraju przez ten okres. W związku z powyższym, fakt pobytu za granicą nie może uprawdopodobnić braku winy w uchybieniu terminu do dokonania określonej czynności procesowej. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 86 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia. k.p.